Guadalajara (Espainia)
Guadalajara Guadalajara | |||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Espainiako udalerria | |||||||||||
![]() ![]() | |||||||||||
| |||||||||||
Administrazioa | |||||||||||
Estatu burujabe | ![]() | ||||||||||
Autonomia | ![]() | ||||||||||
Probintzia | Guadalajarako probintzia | ||||||||||
Alkatea | Alberto Rojo Blas (en) ![]() | ||||||||||
Izen ofiziala | Guadalajara | ||||||||||
Jatorrizko izena | Guadalajara | ||||||||||
Posta kodea | 19001–19005 | ||||||||||
INEk ezarritako kodea | 19130 | ||||||||||
Herriburua | Guadalajara City (en) ![]() | ||||||||||
Geografia | |||||||||||
Koordenatuak | 40°38′N 3°10′W / 40.63°N 3.17°W / 40.63; -3.17 | ||||||||||
![]() | |||||||||||
![]() | |||||||||||
Azalera | 235,51 km² | ||||||||||
Altuera | 708 m | ||||||||||
Mugakideak | Aldeanueva de Guadalajara, Centenera, Lupiana, Horche, Yebes, Valdarachas, Aranzueque, Loranca de Tajuña, Pioz, Pozo de Guadalajara, Chiloeches, Cabanillas del Campo, Marchamalo, Fontanar, Tórtola de Henares, Ciruelas, Torija, Valdeaveruelo, Galápagos, Fuentelahiguera de Albatages, Málaga del Fresno, Yunquera de Henares, Atanzón, Valdeavellano eta Valfermoso de Tajuña | ||||||||||
Demografia | |||||||||||
Biztanleria | 89.010 (2023)![]() | ||||||||||
| |||||||||||
Dentsitatea | 378 bizt/km² | ||||||||||
Informazio gehigarria | |||||||||||
Telefono aurrizkia | 949 | ||||||||||
Ordu eremua | UTC+01:00 | ||||||||||
Hiri senidetuak | Livorno, Roanne, Nitra, Parma, Nuneaton and Bedworth (en) ![]() ![]() ![]() | ||||||||||
Matrikula | GU | ||||||||||
guadalajara.es |
Guadalajara[1] Espainiako izen bereko probintziako hiriburua da. Iberiarrek sortu zuten, eta Arriaca izena eman zioten (ibai harritsua adierazten duela esan ohi da, euskarazko Arriaga oinarri hartuta). Henares ibaiak gurutzatzen du hiria.
Mugakideak
Guadalajarak honako udalerri mugakideak ditu: Fontanar eta Marchamalo ipar-mendebaldean, Cabanillas del Campo mendebaldean, Alovera hego-mendebaldean, Chiloeches, Pozo de Guadalajara, Pioz eta Loranca de Tajuña hegoaldean, Horche, Yebes, Valdarachas eta Aranzueque hego-ekialdean, Centenera eta Lupiana hegoaldean, Torija eta Aldeanueva de Guadalajara ipar-ekialdean, eta Tórtola de Henares iparraldean.
Garraioak
Errepideak
Guadalajarako errepide nagusiak honakoak dira:
Identifikatzailea | Ibilbidea |
---|---|
A-2 | Madril - Guadalajara - Zaragoza - Lleida - Bartzelona - Girona - Frantzia |
R-2 | Madril - Guadalajara, ordainsariduna. |
N-320 | Venturada (Madril) - Albacete Cuencatik |
Trenak
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/EstacionAVEGuadalajara2006.jpg/150px-EstacionAVEGuadalajara2006.jpg)
Renfe Operadorak bi tren geltoki ditu Guadalajarako hirian:
1. Renfe Aldirikoak
Madrilgo Aldirikoen C-2 linea Guadalajarako tren geltokitik pasatzen da.
2. Guadalajara-Yebes (AVE)
AVE abiadura handiko trena Guadalajaran ere gelditzen da. Honako ibilbidea du: Madril - Guadalajara - Calatayud - Zaragoza - Lleida - Tarragona - Bartzelona - Frantzia
Autobusak
TRAPSA autobus konpainiak kudeatzen ditu inguruko autobusak.
Klima
![]() ![]() | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 8.2 | 10.3 | 13.3 | 14.7 | 18.9 | 24.1 | 28.7 | 28.5 | 24.0 | 17.6 | 12.0 | 8.8 | 17.4 |
Batez besteko tenperatura (ºC) | 2.4 | 3.8 | 5.8 | 7.8 | 11.8 | 16.1 | 19.5 | 19.4 | 15.5 | 10.5 | 5.8 | 3.4 | 10.2 |
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | -3.5 | -2.7 | -1.6 | 1.0 | 4.7 | 8.1 | 10.3 | 10.3 | 7.1 | 3.4 | -0.5 | -2.0 | 2.9 |
Pilatutako prezipitazioa (mm) | 31 | 31 | 31 | 54 | 74 | 51 | 29 | 29 | 44 | 46 | 39 | 41 | 500 |
Euri egunak (≥ 1 mm) | 6 | 6 | 6 | 9 | 10 | 7 | 4 | 4 | 5 | 7 | 6 | 8 | 78 |
Elur egunak (≥ 1 mm) | 4 | 4 | 3 | 3 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 3 | 19 |
Eguzki orduak | 137 | 150 | 196 | 186 | 219 | 270 | 328 | 307 | 228 | 178 | 136 | 112 | 2440 |
Iturria: [2] |
Monumentuak
- Alcazar Real
- Harresien aztarnak
- San Francisco gotorlekua
- Infantadoren jauregia
- Antonio de Mendozaren jauregia
- Cotillaren jauregia
- Vega del Pozo kondesaren jauregia
- Santa María konkatedrala
- Jakue Nagusiaren eliza
- San Gil eliza
- San Gines eliza
- San Frantzizko komentua
Komunikabideak
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5a/Calle_Mayor%2C_Guadalajara.jpg/200px-Calle_Mayor%2C_Guadalajara.jpg)
Prentsa idatzia
- La Tribuna de Guadalajara
- Noticias de Guadalajara
- Nueva Alcarria
- Guadalajara Dos Mil
- El Día de Guadalajara
- Henares al día
- La Crónica de Guadalajara
- El Decano de Guadalajara
Telebista
- Televisión Guadalajara
- Tele Arriaca
- Popular TV Guadalajara
Irratia
- SER Guadalajara
- Onda Cero Guadalajara
- Radio Nacional de España
- Punto Radio Guadalajara
- COPE Guadalajara
- Radio Castilla-La Mancha
- Radio Marca Guadalajara
- Radio Arrebato
Hiri senidetuak
Livorno (Italia)
Roanne (Frantzia)
Parma (Italia)
Guadalajara (Mexiko)
Nitra (Eslovakia)
Nuneaton & Bedworth (Erresuma Batua)
Buga (Kolonbia)
Erreferentziak
- ↑ Euskaltzaindia. (PDF) 32. arauaː Espainiako erresumako autonomia-erkidegoen, probintzien eta probintzia-hiriburuen izenak. .
- ↑ http://www.aemet.es/es/elclima/datosclimatologicos/valoresclimatologicos?l=3013&k=clm Agencia Estatal de Meteorología - AEMET
Kanpo estekak
- (Gaztelaniaz) Guadalajarako udalaren webgunea
- (Gaztelaniaz) Guadalajara Interaktiboa
Datuak: Q11953
Multimedia: Guadalajara, Spain / Q11953