Hermann von Helmholtz
Hermann von Helmholtz | |
---|---|
![]() ![]() | |
Bizitza | |
Jaiotzako izen-deiturak | Hermann Ludwig Ferdinand Helmholtz |
Jaiotza | Potsdam, 1821eko abuztuaren 31 |
Herrialdea | ![]() ![]() |
Heriotza | Charlottenburg (en) ![]() |
Hobiratze lekua | Friedhof Wannsee, Lindenstraße (en) ![]() |
Familia | |
Ezkontidea(k) | Olga von Helmholtz (en) ![]() Anna von Helmholtz (1861 - |
Seme-alabak | ikusi
|
Hezkuntza | |
Heziketa | Hermann-von-Helmholtz-Gymnasium (en) ![]() Frederiko Gilen Unibertsitatea Pépinière (en) ![]() |
Tesi zuzendaria | Johannes Peter Müller |
Doktorego ikaslea(k) | Henry Augustus Rowland Friedrich Schottky (en) ![]() Gabriel Lippmann Heinrich Hertz Albert Abraham Michelson Michael Idvorsky Pupin Friedrich Goltz (en) ![]() Wilhelm Wien Loránd Eötvös Otto Lummer (en) ![]() Wilhelm Wundt Theodor des Coudres (en) ![]() Arthur Gordon Webster (en) ![]() Max Wien (en) ![]() |
Hizkuntzak | alemana |
Irakaslea(k) | Johannes Peter Müller |
Ikaslea(k) | ikusi
|
Jarduerak | |
Jarduerak | fisikaria, oftalmologoa, musikologoa, musikaren teorikoa, unibertsitateko irakaslea, psikologoa, fisiologoa, biofisikaria, filosofoa, anatomista, naturalista, mediku militarra eta patologoa |
Lantokia(k) | Bonn Heidelberg Königsberg eta Berlin |
Enplegatzailea(k) | Bonngo Unibertsitatea Charité Physikalisch-Technische Bundesanstalt (en) ![]() Königsbergeko Unibertsitatea Berlingo Humboldt Unibertsitatea Heidelbergeko Unibertsitatea Frederiko Gilen Unibertsitatea Deutsche Physikalische Gesellschaft (en) ![]() |
Lan nabarmenak | ikusi |
Jasotako sariak | ikusi
|
Kidetza | Royal Society Prusiako Zientzien Akademia Suediako Zientzien Errege Akademia San Petersburgoko Zientzien Akademia Hungariako Zientzien Akademia Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia Linzeen Akademia Royal Physiographic Society in Lund (en) ![]() Poznań Society of Friends of Learning (en) ![]() Zientzien Bavariar Akademia Zientzien Errusiar Akademia Amerikako Sozietate Filosofikoa XL izeneko Zientzien Akademia Nazionala Académie Nationale de Médecine (en) ![]() Arteen eta Zientzien Herbehereetako Errege Akademia Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionala Belgikako Medikuntzako Errege Akademia Accademia delle Scienze di Torino Edinburgoko Errege-elkartea Royal Swedish Academy of Music (en) ![]() Royal Society of Sciences in Uppsala (en) ![]() |
![]() ![]() ![]() |
Hermann von Helmholtz (Potsdam, Alemania, 1821eko abuztuaren 31 – Charlottenburg, Alemania, 1894 irailaren 8a) fisikaria eta fisiologoa izan zen.
Bizitza
Potsdamen sendagile militar izan zen (1843), eta gero anatomia eta fisiologia irakasten jardun zuen Könisbergen (1849), Bonnen (1855) eta Heidelbergen (1858). Azkenik, fisikako irakasle izan zen Berlinen, 1871. urtetik aurrera. 1847an argitaratu zuen txosten batean, energiaren iraupenaren hastapena azaltzearekin batera, fenomeno fisikoak energia-motaren aldaketa besterik ez direla frogatu zuen. Energia potentzialaren kontzeptua azaldu eta energiaren iraupen-hastapena aldarrikatu zuen. Helmholtzen zientzia-ekarpenak hainbat alorretara hedatu ziren: elektrizitatea, dinamika, optika, akustika, etab.
1858an isurkarietako zurrunbiloen legeak azaldu zituen. Hotsen tinbrea elkarrekiko harmonikoen bidez definitu zuen (1862). Argiaren barreiadura aztertu zuen (1875), eta alor horretako lanak garrantzi handikoak ziren Lorentzen elektroien teoria moldatzerakoan. Difrakzioak mikroskopioan zuen eragina ere ikertu zuen. Geometria sailean, berriz, zientzia horren alderdi enpirikoari buruzko liburu bat idatzi zuen (1868). Fisiologiaren alorrean, ikustezko eta entzutezko sentipenak aztertu zituen, nerbio-bulkaden abiadurari dagokiona batez ere.
Eragina
1960ko hamarkadan, Eibarko ingeniari batzuek Helmholtz enpresa sortu zuten Eibarren organo elektronikoak egiteko, eta fisikariaren omenez aukeratu zuten izena. Organoez gain, telebistak ere egin zituzten[1].
Erreferentziak
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Hermann von Helmholtz ![]() |
- ↑ (Gaztelaniaz) «Cuando Eibar se puso a fabricar órganos» El Diario Vasco 2018-10-09 (Noiz kontsultatua: 2021-10-29).
- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
Datuak: Q60024
Multimedia: Hermann von Helmholtz / Q60024