Pornokrazia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Pope_Sergius_III.jpg/250px-Pope_Sergius_III.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/F%C3%A9licien_Rops_-_Pornokrat%C3%A8s_-_1878_%282%29.jpg/250px-F%C3%A9licien_Rops_-_Pornokrat%C3%A8s_-_1878_%282%29.jpg)
Pornokrazia hitzak historikoki jatorri italiarreko terminoa da (nahiz eta berez grezieratik etorri, hots, Πορνοκρατία, pornokratia gisan transliteratua), emakume kortesauek (prostitutek) arazo publikoetan zuten eragin handia ezaugarri zuen gobernu forma bati erreferentzia egiten ziona. Hitzez hitz, "kortesarien edo prostituten gobernua" esan nahi du. Orokorrean, hitza gobernu ustela eta faboritismoa izendatzeko erabiltzen da, bereziki X. mendean zehar Vatikanon izan zen egoera adierazteko.[1]
Terminoa XVI. mendean sortu zuen Caesar Baronius kardinalak, eta X. mendean bi emakumek aitasantutzan izan zuten eragina ezaugarri duen Eliza katolikoaren historiako aro bati buruzkoa da: Teodora, Teofilakto I erromatar senatariaren emaztea, eta haien alaba Marozia.[2]
Definizioa
Pornokrazia ohaideak, gobernari batekin duen harreman sexualaren bidez, botere pertsonala sortzeko duen gaitasuna da. Botere horrek gobernu-agintaritza bera ordezkatzen du, eta subiranoa bera hil ondoren ere bizirik irauten du.[3]
Protagonisten genero eta orientazio sexualarekiko independentea da pornokrazia: emakumeen eta kortesau edo faboritoen arteko botere-harremanen kasuan eta sexu bereko pertsonen arteko harremanen kasuan ere gara daiteke.
Erromako pornokrazia
Garai hori, Saeculum obscurum (Aro iluna) izenaz eta kortesauen erromatar gobernu edo prostituten erregealdi gisa ezagutua, Sergio III.a aita santu hautatuz 904. urtean hasi zen. Autore batzuen arabera, 935ean amaitu zen, Joan XI.a aita santua, Maroziaren semea, eta bera Alberiko II.ak espetxeratu zituenean, azken hori ere Maroziaren semea (bere lehen ezkontzaren emaitza). Garai horretako aita santuak hauek izan ziren: Sergio III.a, Anastasio III.a, Lando, Joan X.a, Leon VI.a, Eztebe VII.a eta Joan XI.a.
Beste autore batzuen arabera, etapak 964ra arte iraun zuen, Leon VII.a, Eztebe VIII.a, Marino II.a, Agapeto II.a eta Joan XII.aren aita santuak barne, beste eragin bat izan zutenak: Maroziaren seme Alberiko II.aren eragina.
Pornokrazia garaiko aita santuak
- Sergio III.a (904 - 911), Maroziaren amorantea omen zen.
- Anastasio III.a (911 - 913), Sergio III.aren eta Maroziaren semea omen zen.
- Lando (913 - 914).
- Joan X.a (914 - 928).
- Leon VI.a (928 - 928), Maroziaren amorantea omen zen.
- Eztebe VII.a (928 - 931).
- Joan XI.a (931 - 935), hura ere Sergio III.aren eta Maroziaren semea omen zen.
- Leon VII.a (936 - 939)
- Eztebe VIII.a (939 - 942)
- Marino II.a (942 - 946)
- Agapeto II.a (946 - 955)
- Joan XII.a (955 - 964), Alberiko II di Spoleto dukearen semea zen; dukea, sexuaren ikuspuntutik, neurrigabea omen zen.
Gertaeren fidegarritasun historikoa
Ikerlari askok zalantzan jarri dute pornokraziaren egiazkotasuna. Teodora eta Maroziaren aurkako salaketen fidagarritasun historikoa galdera irekia da. Frogaren zati handi bat Cremonako gotzain Liutprandoren historiatik dator. Liutprandok Joan XII.ak aulkitik kendu zuen apezpikuen batzarrean parte hartu zuen, eta Erromaren etsai politikoa zen, Entziklopedia Katolikoaren arabera, 'sarritan alderdikoia eta maiz bere aurkariekiko bidegabea'.[4] Ikuspegi horretatik, egile katoliko horien arabera, garai hartako gehiegikeriarik okerrenak "Elizako esamesa" zirela besterik gabe esan daiteke, Erdi Aroko satiraren erabilera tipikoa, Joana ama santuaren kondairak sortu zuena bezalakoa.[5]
Erreferentziak
- ↑ https://franciscojaviertostado.com/2018/01/03/pornocracia-la-edad-mas-oscura-del-papado/
- ↑ https://elcierredigital.com/cultura-y-ocio/917908999/siete-papas-mas-libertinos-historia-iglesia-catolica-pornocracia.html
- ↑ https://laicismo.org/el-siglo-de-la-pornocracia-papal-s-x/211214
- ↑ https://www.newadvent.org/cathen/09313a.htm
- ↑ Pietro Fedele, Per la storia di Roma nel secolo X, «Archivio storico della Societá romana di storia patria» (1910) 177 eta ondorengoak; (1911) 75 eta 393 eta ondorengoak.
Ikus, gainera
- Zerrenda:Aita santu sexualki aktiboak
Kanpo estekak
Datuak: Q867808