Zazpe
Zazpe | |
---|---|
![]() | |
![]() | |
![]() | |
Kokapena | |
Herrialdea | ![]() |
Eskualdea | Pirinioaurrea |
Udalerria | Artzibar |
Administrazioa | |
Mota | herri hustu |
Izen ofiziala | Zazpe |
Posta kodea | 31438 |
Herritarra | zazpear |
Geografia | |
Koordenatuak | 42°49′13″N 1°24′28″W / 42.82026903°N 1.4076582°W / 42.82026903; -1.4076582 |
Garaiera | 586 metro |
Distantzia | 33,0 km (Iruñetik) |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Zazpe_21.jpg/220px-Zazpe_21.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/Zazpe_2021.jpg/220px-Zazpe_2021.jpg)
Zazpe[1][a] Artzibar udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
1950ean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Artzibarko Udalara pasa ziren.
Bertako biztanleak zazpearrak ziren.
Izena
Zazpe toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:[2]
- Çazpe (1366)
- Zazpe (1534)
- Azpeyola (1587)
- Zazpe (1768)
- Caspe (1829)
- Zazpe (1996)
Geografia
Zazpe Artzibarran dago.
Inguru naturala eta kokapena
Artzibar kokatzeko ez dago aho bateko akordiorik. Egia esan, Zaraitzu eta Erronkaribar ibarretan bezala, haran horien iparraldea Pirinioetakoa da, eta hegoalde Pirinioaurreatarra, klima eta landaretza aldaketa nabariarekin. Trantsizio-eremu bat da, eta bi espazioen muga edo muga hori Larrogain, Elke-Pausaran, Peñas Baxas eta Lareki mendien arteko irudizko lerro batekin markatu daiteke.
Artzibar ibarra berezia da, bitxia beharbada, eta Erdi Arokan galtzen da bere jatorria. Ez dio jarraitzen ibai baten inguruan garatzeko zonako arauari. Bi adar bereiz ditu, Irati eta Urrobi ibaien ibilbideei jarraituz, eta hirugarren adar erdi bortxatu bat Gurpegi errekaren inguruan.
Klima
Udalerriko gunerik garaienetan izan ezik, Artzibar gehienean klima azpimediterraneoa nagusi da. Urteko batez besteko tenperatura 6 eta 12 gradu bitartekoa da (sei gradu mendietan eta hamabi herrigunean). Prezipitazioak 1 000 eta 1 600mm bitartekoak dira, betiere udaberrian eta udazkenean ugariagoak. Urteroko egun euritsuak 100-120 inguru izaten dira, eta azarotik apirilera ohikoa da elurra jaustea.
Baso-soiltze gogorra jasan dute Artzibar aldeko basoek. Pagoa, pinu basatia, haritza eta artea dira zuhaitzik ugarienak. Artea, arroilean eta ipar eta ipar-mendebaldeko mendietan hedatzen da batez ere. Birlandatutako pinuek 1 000 hektareatik gora hartzen dituzte, batez ere Austriatik ekarritako pinu lariziarrak dira.
Estazio meteorologikoak
Artzibarren dagoen Orotz-Betelu udalerrian (ibarraren parte da geografikoki, baina ez administratiboki), itsasoaren mailatik 619 metrora, Nafarroako Gobernuak 1993n jarritako estazio meteorologikoa dago.[3]
![]() ![]() | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 18.0 | 21.0 | 25.0 | 27.0 | 31.0 | 39.0 | 38.0 | 39.0 | 34.0 | 28.0 | 22.0 | 17.0 | 39.0 |
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 8.2 | 9.1 | 11.9 | 15.1 | 18.5 | 23.5 | 26.2 | 26.4 | 22.6 | 17.8 | 11.8 | 8.8 | 16.7 |
Batez besteko tenperatura (ºC) | 4.4 | 4.8 | 7.2 | 10.2 | 13.3 | 17.5 | 19.9 | 19.7 | 16.5 | 12.8 | 7.9 | 5.0 | 11.6 |
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 0.7 | 0.5 | 2.5 | 5.3 | 8.1 | 11.5 | 13.7 | 13.0 | 10.4 | 7.8 | 4.0 | 1.1 | 6.5 |
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | -9.0 | -10.0 | -11.0 | -2.0 | 0.0 | 2.0 | 5.0 | 6.0 | 1.0 | -3.0 | -7.0 | -10.0 | -11.0 |
Pilatutako prezipitazioa (mm) | 157.6 | 130.4 | 121.0 | 114.7 | 89.9 | 64.5 | 45.8 | 50.3 | 81.4 | 111.3 | 162.7 | 141.3 | 1270.9 |
Prezipitazio maximoa 24 ordutan (mm) | 75.0 | 72.0 | 65.0 | 62.0 | 45.0 | 65.0 | 58.0 | 140.2 | 97.0 | 98.0 | 72.0 | 91.0 | 140.2 |
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 14.4 | 12.9 | 11.9 | 13.4 | 11.8 | 7.6 | 5.9 | 6.7 | 8.4 | 11.2 | 14.1 | 13.1 | 131.4 |
Elur egunak (≥ 1 mm) | 2.8 | 3.8 | 2.0 | 0.9 | 0.1 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.1 | 1.0 | 1.9 | 12.6 |
Iturria: Nafarroako klimatologia zerbitzua[4] |
Aukeratu beheko zatian urte-tarte bat, urte horiek goian xehetasun handiagoz ikusteko.
Ikusi edo aldatu datu gordinak.
Historia
Demografiari dagokionez, etxeen zenbaketetan 1366ko lau etxeetatik 1646ko zazpi etxeetara igaro zen, eta 1819ko bostetara jaitsi zen. Problematikari dagokionez, 1858an izan zen maximoa, 56 biztanlerekin, eta ordutik etengabe jaitsi zen biztanleria, 1950eko hamarkadan desagertu arte. Aipatu beharra dago Nafarroako 1952ko merkataritza-gidan 1940ko biztanleriaren errolda erabiltzen dutela, 10 biztanlekoa. Gaur egun, Nafarroako Gobernuaren baso-jabetza da, 61 ha ditu jabetzan eta 246 ha kudeatzen ditu. Azken aldian, etxeren bat konpontzen ari dira.
Itoitzeko urtegiaren eraikuntzagatik saihesbide berria egiten denean, errepide berria hondakinen ondotik pasatzen da, inguruan aparkatzeko aukerarik ez dagoelako arazoarekin, eta bide zaharrak galdua dirudi.
Oharrak
Erreferentziak
Ikus, gainera
- Artzibar
- Pirinioaurrea
- Zangozako merindadea
- Nafarroa Garaia
Kanpo estekak
- Artzibarko Udalako webgune ofiziala
Datuak: Q109676272
Multimedia: Zazpe / Q109676272