Bahasa Ngaju
Ngaju | |
---|---|
Asli kepada | Indonesia |
Kawasan | Kalimantan |
Penutur bahasa | 890,000 (2003)e18 |
Keluarga bahasa | Austronesian
|
Kod bahasa | |
ISO 639-3 | nij |
Glottolog | ngaj1237 |
![]() | |
Rencana ini mengandungi simbol fonetik IPA. Tanpa sokongan perisian tertentu, anda mungkin melihat tanda tanya, kotak, atau simbol lain dan bukannya askara Unicode. Untuk panduan pengenalan mengenai simbol IPA, lihat Bantuan:IPA. |
Ngaju merupakan bahasa Austronesia yang ditutur oleh suku kaum Dayak Ngaju dan suku-suku lainnya di daerah Kalimantan Tengah iaitu diKapuas, Kahayan, Katingan, dan Sungai Mentaya. Ia berkait rapat dengan bahasa Bakumpai. Terdapat tiga dialek iaitu Pulopetak, Ba'amang, dan Mantangai.[1]
Fonologi
Konsonan
Ngaju mempunyai konsonan-konsonan seperti berikut:[2]
Dwibibir | Koronal | Lelangit | Velar | Glotis | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Nasal | m | n | ɲ | ŋ | ||||||
Hentian | p | b | t | d | c | ɟ | k | g | ||
Geseran | s | h | ||||||||
Aproksiman (Sisian) | j | w | ||||||||
l | ||||||||||
Getaran | r |
Vokal
Ngaju mempunyai huruf vokal seperti berikut. Kesemua vokal kecuali ə boleh menjadi panjang.[3]
Depan | Tengah | Bulat Belakang | |
---|---|---|---|
Sempit/Tinggi | i | u | |
Tengah | e | ə | o |
Luas/bawah | a |
Perbendaharaan kata
Perbandingan perbendaharaan kata di antara bahasa Bakumpai, Ngaju, Melayu dan Inggeris.
Bakumpai | Ngaju | Melayu | Inggeris |
Jida | Dia | Tidak | No |
Beken | Beken | Bukan | Not |
Pai | Pai | Kaki | Foot / Leg |
Kueh | Kueh | Mana | Which / Where |
Si-kueh | Bara-kueh | Dari mana | Where from |
Hituh | Hetuh | Sini | Here |
Si-hituh | Intu-hetuh | Di sini | Here |
Bara | Bara | Dari | From |
Kejaw | Kejaw | Jauh | Far |
Tukep / Parak | Tukep | Dekat | Near |
Kuman | Kuman | Makan | Eat |
Mihup | Mihop | Minum | Drink |
Lebu | Lewu | Kampung | Village |
Batatapas | Bapukan | Mencuci pakaian | To wash clothes |
Nota
Rujukan
Ashn E. Johannes. 1971. "An Introduction to Dayak Ngaju Morphology," Malang MA thesis.
T.W.J. Mihing & W.A.L. Stokhof. 1977. "On the Ngaju Dayak Sound System," Miscellaneous Studies in Indonesian and Languages in Indonesia 3:49-59.