Kerajaan Negeri Sarawak
![]() | |
Intisari agensi | |
---|---|
Dibentuk | 22 Julai 1963 (60 tahun yang lalu) (1963-07-22) |
Bidang kuasa | Sarawak |
Ibu pejabat | Kuching, Sarawak, Malaysia |
Belanjawan tahunan | RM 98.7 bilion (2023) |
Menteri bertanggungjawab |
|
Timbalan menteri bertanggungjawab |
|
Agensi induk | Kerajaan Malaysia (induk utama) |
Agensi anak |
|
Laman sesawang | www |
Kerajaan Sarawak adalah pihak berkuasa yang memerintah Sarawak. Sarawak salah satu daripada 2 wilayah di Malaysia Borneo, yang berpusat di Kuching iaitu ibu negeri Sarawak. Kerajaan Sarawak mematuhi dan diwujudkan oleh Perlembagaan Persekutuan Malaysia, undang-undang tertinggi Malaysia, dan Perlembagaan Sarawak, undang-undang tertinggi wilayah Sarawak.
Kerajaan wilayah Sarawak hanya mempunyai dua cabang: eksekutif dan perundangan. Sarawak tidak mempunyai cawangan kehakiman kerana federalisasi sistem mahkamah di Malaysia. Walaupun Sarawak mempunyai bidang kuasa ke atas Syariah dan Mahkamah Anak Negeri (dan undang-undang masing-masing),[1][2] kedua-dua mahkamah masih dianggap sebagai sebahagian daripada cawangan eksekutif wilayah.
Perundangan
Badan perundangan negeri terdiri daripada hanya sebuah rumah unicameral yang dipanggil Dewan Undangan Negeri. Kesemua 82 Ahli Dewan Undangan dipilih dari daerah ahli tunggal oleh hak pilih dewasa sejagat. Majelis mengikuti sistem multi-parti dan badan pentadbir dipilih melalui sistem pertama yang lalu. Walau bagaimanapun, Negeri itu boleh melantik sehingga 6 anggota Majlis yang dicalonkan berdasarkan syarat-syarat yang disediakan oleh Perlembagaan Negeri.
Majlis mempunyai mandat maksimum lima tahun oleh undang-undang. Gabenor boleh membubarkan badan perundangan negeri pada bila-bila masa dan biasanya berbuat demikian atas nasihat Ketua Menteri.
Eksekutif
Kabinet
Kuasa eksekutif terletak pada Kabinet yang diketuai oleh Premier Sarawak. Perlembagaan Negeri menetapkan bahawa seseorang Premier mestilah ahli Dewan Undangan Negeri yang, pada pendapat Yang di-Pertua Negeri, memerintahkan majoriti di Dewan Undangan Negeri. Kabinet dipilih di kalangan anggota Dewan Undangan Negeri dan bertanggungjawab kepada badan itu. Cabang eksekutif kerajaan terdiri daripada Premier sebagai ketua kerajaan, diikuti oleh Timbalan Premier, serta semua menteri-menteri utama & timbalan-timbalan menteri di dalam kerajaan negeri.
Senarai jabatan, agensi, dan syarikat milik Kerajaan Negeri Sarawak
Sejak Mei 2016 sehingga kini, Kerajaan Negeri Sarawak terdiri daripada beberapa kementerian-kementerian kerajaan Sarawak, yang kemudiannya dibahagikan kepada jabatan, majlis, atau agensi kerajaan negeri (yang ditandakan dengan * ), serta syarikat-syarikat milik kerajaan negeri (yang ditandakan dengan ** ):
Jabatan Premier Sarawak
- Pejabat Premier Sarawak
- Pejabat Setiausaha Kerajaan Sarawak
- Timbalan Pejabat Setiausaha Kerajaan Sarawak (Transformasi Sosioekonomi)
- Timbalan Pejabat Setiausaha Kerajaan Sarawak (Transformasi Luar Bandar dan Wilayah)
- Timbalan Pejabat Setiausaha Kerajaan Sarawak (Transformasi Prestasi dan Perkhidmatan Awam)
- Timbalan Pejabat Setiausaha Kerajaan Sarawak (Perbandaran, Perumahan dan Biodiversiti)
- Timbalan Pejabat Setiausaha Kerajaan Sarawak (Tugas-tugas Khas Kerajaan & MA63)
- Pejabat Setiausaha Kewangan Sarawak
- Dewan Peguam Negara
- Tabung Baitulmal Sarawak **
- Pihak Berkuasa Pembangunan Bintulu
- Pusat Kecemerlangan Teknikal **
- Pusat Pengurusan Moden **
- Pentadbiran Bahagian (termasuk Pejabat Pemastautin, Pejabat Daerah dan Pejabat Subdistrict)
- Unit Hal Ehwal Agama-agama Lain Sarawak (UNIFOR) *
- Majlis Hal Ehwal Kristian Sarawak (SCAC) *
- Jabatan Mufti Sarawak *
- Unit Pentadbiran Am
- Unit Kewangan & Ombudsman Sarawak *
- Dewan Bandaraya Kuching Utara *
- Majlis Bandaraya Kuching Selatan *
- Mahkamah Anak Negeri
- Perbadanan Pembangunan Ekonomi Sarawak *
- InvestSarawak *
- Jabatan Teknologi Digital & Multimedia Sarawak
- IRIX (Sarawak) Sdn. Bhd. **
- Sarawak Information Systems Sdn. Bhd. **
- Majlis Islam Sarawak *
- Jabatan Agama Islam Sarawak
- Unit Sumber Manusia Negeri
- Unit Pemantauan Pelaksanaan Negeri
- Unit Perancang Ekonomi Sarawak
- Unit Protokol dan Perhubungan Awam Negeri
- Unit Keselamatan Negeri
- Unit Pemodenan Perkhidmatan Negeri
- Jabatan Kewangan Rakyat Sarawak
- Jabatan Kehakiman Syariah
- Jabatan Kehakiman Umum Sarawak
- Jabatan Kehakiman Ekonomi Sarawak
- Jabatan Kehakiman (Adat Tradisi & Tanah Adat Rakyat) Sarawak
- Unit Pembangunan Tenaga Kerja
- Jabatan Tenaga Kerja & Perpaduan Belia Sarawak
- Jabatan Perkhidmatan Awam Sarawak
Kementerian Pemodenan Pertanian dan Ekonomi Luar Bandar
- Jabatan Pertanian Sarawak (JPS)
- Pertubuhan Peladang Negeri (PELADANG)
- Majlis Pembangunan Sosioekonomi Sarawak (SSDC)
- Jabatan Perladangan dan Komoditi Nasional Sarawak (SANOPA)
Kementerian Perancangan Sumber dan Alam Sekitar
- Jabatan Perhutanan Sarawak (Sarawak Forestry) *
- Jabatan Tanah dan Ukur Sarawak
- Pihak Berkuasa Tanah dan Pembangunan *
- Lembaga Sumber Asli dan Alam Sekitar *
- Pusat Biodiversiti Sarawak *
- Perbadanan Perhutanan & Biodiversiti Sarawak *
- Perbadanan Pembangunan Industri Kayu Sarawak (PUSAKA) *
- Makmal Penyelidikan Tropika Sarawak *
- Makmal Penyelidikan Hidupan Marin & Ekologi Sarawak *
Kementerian Belia, Sukan, dan Perpaduan Kaum Sarawak
- Perbadanan Sukan Sarawak (SSC) **
- Kompleks Sains Sarawak (Sarawak Science Complex)
Kementerian Kesihatan Awam, Perumahan, dan Kerajaan Tempatan
- Dewan Bandaraya Kuching Utara (DBKU)
- Majlis Bandaraya Kuching Selatan (MBKS)
- Majlis Bandaraya Miri
- Majlis Perbandaran Sibu
- Majlis Perbandaran Padawan (MPP)
- Majlis Perbandaran Kota Samarahan (MPKS)
- Mah Sing Group Berhad
- NAIM Holdings Berhad
- Lee Onn Properties Sdn Bhd
- Tecktonic & Sons Holdings Sdn Bhd
- Sunway Group (Kuching) Bhd
- SHM Development Sdn. Bhd.
- Majlis Daerah Serian
- Majlis Daerah Lundu
- Majlis Daerah Bau
- Majlis Daerah Sri Aman
- Majlis Daerah Saratok
- Majlis Daerah Simunjan
- Majlis Daerah Meradong & Julau
- Majlis Daerah Matu & Daro
- Majlis Daerah Dalat & Mukah
- Majlis Daerah Luar Bandar Sibu
- Majlis Daerah Lubok Antu
- Majlis Daerah Kanowit
- Majlis Daerah Subis
- Majlis Daerah Sarikei
- Majlis Daerah Betong
- Majlis Daerah Kapit
- Majlis Daerah Marudi
- Majlis Daerah Limbang
- Majlis Daerah Lawas
Kementerian Pelancongan, Industri Kreatif, dan Seni Persembahan
- Jabatan Muzium Sarawak
- Biro Konvensyen Sarawak (Sarawak Convention Bureau)
- Majlis Kraf Sarawak
- Jabatan Seni dan Budaya Sarawak
- Sarawak Media Group (SMG) **
- Lembaga Pelancongan Sarawak (Sarawak Tourism Board)
- Pejabat Pesuruhjaya Tinggi Singapura di Sarawak
- Pejabat Pesuruhjaya Tinggi Norway di Sarawak
- Pejabat Pesuruhjaya Tinggi Australia di Sarawak
- Australian Culture, Arts and Events Council of Sarawak (ACAEC)
- Korean Culture and Arts Department of Sarawak (KCADS)
- Korean Exhibitions and Events Council of Sarawak (KEECS)
- TVS **
- Curtin University (Sarawak) **
- Swinburne University of Technology (Sarawak Campus) **
- Universiti Malaysia Sarawak (UNIMAS) **
Kementerian Pengangkutan Sarawak (MOTS)
- Brooke Dockyard and Engineering Works Corporation *
- Jabatan Kerja Raya Sarawak (JKR Sarawak) *
- Sarawak Metro *
- Jabatan Penyelenggaraan Lebuhraya Sarawak (JPLS) *
- Jabatan Pengangkutan Awam Sarawak (Sarawak Public Transports Department)
- Sarawak Airlines *
- Majlis Ekonomi Hijau Sarawak (SGEC) *
- Majlis Teknologi Hijau Sarawak (MTecHS) *
Kementerian Utiliti dan Telekomunikasi
- LAKU Management Sdn. Bhd.
- Rural Water Supply Department
- Sarawak Energy Berhad
- Kuching Water (juga dikenali Kuching Water Board)
- Sibu Water Board
- Miri Water Board
- Jabatan Pembangunan Komunikasi & Digital Sarawak (JPKDS)
- Sarawak Multimedia Authority (SMA)
- Petroleum Sarawak Berhad (PETROS)
- Shell Malaysia Sdn Bhd (Miri)
- Shell Malaysia Sdn Bhd (Bintulu)
Kementerian Industri & Perdagangan, Industri Terminal, dan Pembangunan Usahawan
Kementerian Pembangunan Wanita, Kanak-kanak, dan Kesejahteraan Komuniti
- Jabatan Kebajikan Masyarkat Sarawak
- Jabatan Wanita dan Keluarga
Badan-badan kerajaan (bukan Menteri)
- Yayasan Sarawak
- Sarawak Skills
- Perpustakaan Negeri Sarawak
- Dewan Undangan Negeri (DUN) Sarawak
- Astana Sarawak (dulu dikenali sebagai "Astana Negeri")
- Majlis Pembangunan Sarawak Utara (NSDC)
- Majlis Pemodenan Bandar Sarawak (SCMC)
- Jabatan Perpaduan dan Integriti Awam Sarawak
- Jabatan Pengajian Tinggi Sarawak (SHED)
- Jabatan Pendidikan Awam Sarawak (SPED)
- Jabatan Pendidikan Vokasional Sarawak (SVED)
Ketua kerajaan Sarawak
Premier Sarawak adalah ketua kerajaan Sarawak yang tidak langsung. Beliau secara rasminya dilantik secara sah oleh Gabenor Sarawak, yang dalam penghakiman Tuan Yang Terutama (TYT) berkemungkinan akan memberi keyakinan kepada majoriti anggota Dewan Undangan Negeri.
Beliau mengetuai Kabinet Kerajaan Sarawak, yang anggotanya dilantik oleh Yang di-Pertua Negeri atas nasihat Premier Sarawak. Premier, Timbalan Premier, dan barisan menteri-menteri bertanggungjawab secara kolektif kepada Dewan Undangan Negeri. Jabatan Premier Sarawak adalah badan dan kementerian di mana Premier Sarawak menjalankan seluruh fungsi semua agensi, jabatan & kementerian di Sarawak, peranan & tanggungjawabnya, serta kuasa pentadbirannya.
Lihat juga
- Sarawak
- Singapura
- Indonesia
- Australia
- New Zealand
- Korea Selatan
- Malaysia
- Senarai projek pembangunan baharu Sarawak
- Senarai tarikan pelancongan di Sarawak
Rujukan
- ^ Kedua-dua mahkamah berada di bawah bidang kuasa Premier Sarawak.
- ^ Perlembagaan Persekutuan, Jadual Kesembilan, Senarai IIA, Perkara 13.