Maryam Mirzakhani
Maryam Mirzakhani | ||
---|---|---|
![]() | ||
Persoonlijke gegevens | ||
Geboortedatum | 3 mei 1977 | |
Geboorteplaats | Teheran | |
Overlijdensdatum | 14 juli 2017 | |
Overlijdensplaats | Palo Alto, Californië | |
Locatie graf | Graf op Find a Grave | |
Nationaliteit | Iraans | |
Wetenschappelijk werk | ||
Vakgebied | Wiskunde | |
Promotor | Curtis McMullen[1] | |
Alma mater | Harvard-universiteit Sharif University of Technology ![]() | |
Instituten | Princeton University Stanford University | |
Belangrijke prijzen | Blumenthal Award (2009) Clay Research Award (2014) Fieldsmedaille (2014) | |
Officiële website |
Maryam Mirzakhani (Perzisch: مریم میرزاخانی, Teheran, 3 mei 1977 – Palo Alto, Californië, 14 juli 2017) was een Iraanse wiskundige en sinds 2008 hoogleraar wiskunde aan de Universiteit van Stanford.[2][3] Haar onderzoeksinteresses omvatten Teichmüller-ruimten, hyperbolische meetkunde, ergodentheorie en symplectische meetkunde.[2] In 2014 won Mirzakhani als eerste vrouw de Fieldsmedaille.[4][5]
Biografie
Opleiding
Mirzakhani kreeg als talentvolle tiener nationale bekendheid nadat ze op de Internationale Wiskunde Olympiade van 1994 en 1995 een gouden medaille won. Op deze laatste olympiade was ze de eerste Iraanse student met een perfecte score.
Tijdens haar middelbare school jaren bezocht Mirzakhani de Farzanegan School, National Organization for Development of Exceptional Talents (NODET), in Teheran. In 1999 behaalde zij haar BSc in de wiskunde aan de Sharif University of Technology in Teheran, waarna ze voor verdere studies naar de Verenigde Staten trok. In 2004 behaalde zij haar PhD op de Harvard-universiteit, waar zij onder begeleiding van Fieldsmedaillewinnaar Curtis McMullen werkte.
Wetenschappelijk werk
Mirzakhani leverde enkele belangrijke bijdragen aan de theorie van moduliruimtes van Riemann-oppervlakken. In het begin van haar carrière ontdekte ze een formule om het volume van een moduliruimte met een gegeven soort uit te drukken als een polynoom van het aantal randcomponenten. Dit leidde haar naar het vinden van een nieuw bewijs voor het vermoeden van Edward Witten over de intersectiegetallen van tautologische klassen op moduliruimten[6] alsmede een asymptotische formule voor het aantal enkelvoudige gesloten geodeten op een compact hyperbolisch oppervlak.[7] Haar latere werk richtte zich op Teichmüllerdynamica in een moduliruimte. Ze bewees het vermoeden dat William Thurstons aardbevingsstroom in een Teichmüller-ruimte ergodisch is.[8]
Mirzakhani kreeg de Fieldsmedaille in 2014 voor "haar buitengewone bijdrage aan de dynamica en meetkunde van Riemann-oppervlakken en hun moduliruimtes."[9] Ze werd een beroemdheid in haar geboorteland, maar sommige Iraanse media vermeden haar af te beelden zonder hoofddoek.[10] De Iraanse president Hassan Rohani stuurde haar gelukwensen[11] en plaatste op Twitter twee foto's van haar, één met en één zonder hoofddoek.[12]
Privéleven
Maryam Mirzakhani was getrouwd met Jan Vondrák,[13][14] een Tsjechisch theoretisch informaticus van de Universiteit van Stanford die nu werkt voor IBM Almaden Research Center. Samen hebben ze een dochter, Anahita.[15] Haar huwelijk met een niet-moslim werd nooit erkend in Iran en bemoeilijkte familiebezoeken.[10] In 2017 overleed Mirzakhani aan een uitzaaiing in de beenderen van een vier jaar eerder vastgestelde borstkanker.[16]
Prijzen en eerbetonen
- Fieldsmedaille 2014[4]
- Plenaire spreker op het Internationale congres van wiskundigen (ICM 2014)
- Clay Research Award 2014[17]
- De 2013 AMS Ruth Lyttle Satter Prize in Mathematics[18]
- Hoogleraar op de universiteit van Stanford (op 31-jarige leeftijd in 2008)
- AMS Blumenthal Award 2009[19]
- Clay Mathematics Institute Research Fellow 2004
- Harvard Junior Fellowship Harvard University, 2003.
In 2019 werd er een nieuwe prijs opgericht ter ere van Mirzakhani, de Maryam Mirzakhani New Frontiers Prize. Deze speciale prijs betreft een beloning van $ 50.000, die wordt uitgekeerd door een commissie van de Breakthrough Prize in Mathematics aan getalenteerde jonge vrouwelijke wiskundigen die binnen twee jaar hun doctoraat behalen.[20]
Externe links
- PopSci's Fourth Annual Brilliant 10 : Maryam Mirzakhani (Popular Science 2005)
- 'Brilliant' minds honored: Maryam Mirzakhani (USA Today 2005)
- ↑ (en) The Mathematics Genealogy Project. Mathematics Genealogy Project. Geraadpleegd op 13 augustus 2014.
- ↑ a b (en) Curriculum Vitæ, Maryam Mirzakhani (older version, at CMI). Gearchiveerd op 24 november 2005. Geraadpleegd op 13 augustus 2014.
- ↑ (en) Stanford Report, April 9, 2008 – Report of the President to the Board of Trustees. Stanford University (9 april 2008). Gearchiveerd op 12 augustus 2014. Geraadpleegd op 13 augustus 2014.
- ↑ a b (en) IMU Prizes 2014. International Mathematical Union. Gearchiveerd op 3 december 2017. Geraadpleegd op 13 augustus 2014.
- ↑ (en) Mathis-Lilley, Ben, "A Woman Has Won the Fields Medal, Math's Highest Prize, for the First Time", Slate, 8 augustus 2014. Geraadpleegd op 13 augustus 2014.
- ↑ (en) WEIL-PETERSSON VOLUMES AND INTERSECTION THEORY ON THE MODULI SPACE OF CURVES, 8 maart 2006
- ↑ (en) https://zbmath.org/?format=complete&q=an:1177.37036. Gearchiveerd op 12 september 2023.
- ↑ (en) https://web.archive.org/web/20130319061428/http://imrn.oxfordjournals.org/content/2008/rnm116
- ↑ (en) IMU Prizes 2014 citations. International Mathematical Union. Gearchiveerd op 11 november 2017. Geraadpleegd op 13 augustus 2014.
- ↑ a b (en) Obituary Maryam Mirzakhani, The Economist, 22 juli 2017
- ↑ (en) President Rouhani Congratulates Iranian Woman for Winning Math Nobel Prize. Fars News Agency (14 augustus 2014). Gearchiveerd op 14 augustus 2014. Geraadpleegd op 16 juli 2017.
- ↑ (en) Iranian president tweets uncovered head of first woman to win Fields medal. The Guardian (15 augustus 2014). Gearchiveerd op 27 juli 2016. Geraadpleegd op 16 juli 2017.
- ↑ Jan Vondrák, theory.stanford.edu. Gearchiveerd op 26 maart 2023.
- ↑ (en) https://web.archive.org/web/20140815155254/http://researcher.watson.ibm.com/researcher/view.php?person=us-jvondrak
- ↑ (en) Erica Klarreich, A Tenacious Explorer of Abstract Surfaces. Quanta Magazine (12 augustus 2014). Gearchiveerd op 7 oktober 2014. Geraadpleegd op 16 juli 2017.
- ↑ (en) PressTV-Iranian math genius battles cancer at US hospital. Geraadpleegd op 15 juli 2017.
- ↑ (en) 2014 Clay Research Awards (14 juli 2014). Geraadpleegd op 13 augustus 2014.
- ↑ (en) Maryam Mirzakhani Receives 2013 AMS Satter Prize. Payvand Iran News (15 januari 2013). Geraadpleegd op 13 augustus 2014.
- ↑ (en) Maryam Mirzakhani Receives 2009 Blumenthal Award. American Mathematical Society (6 januari 2009). Geraadpleegd op 13 augustus 2014.
- ↑ Maryam Mirzakhani Won Math's Most Prestigious Medal Before She Died. Now There's a Prize in Her Honor. Gearchiveerd op 7 februari 2023.