Ćwierćdolarówki z 50 amerykańskimi stanami
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/2006_Quarter_Proof.png/250px-2006_Quarter_Proof.png)
Ćwierćdolarówki z 50 amerykańskimi stanami – seria monet dwudziestopięciocentowych emitowana przez Mennicę Stanów Zjednoczonych. Seria ta była bita w latach 1999-2008, z pięćdziesięciu różnymi wzorami na rewersie i jednym wspólnym wzorem z podobizną pierwszego prezydenta Jerzego Waszyngtona na awersie[1][2].
Program emisyjny miał stać się pomocą w zainteresowaniu numizmatyką nowej generacji obywateli[3]. Cieszył się wielkim sukcesem i okazał się najlepszym tego typu programem w historii kraju: połowa obywateli Stanów Zjednoczonych zbierała emitowane w tej serii ćwierćdolarówki, zarówno poprzez stały abonament, jak i przypadkowo kolekcjonując monety znajdujące się w obiegu[4]. Bank federalny zarobił 4,6 miliarda dolarów dzięki tzw. rencie emisyjnej[5].
Historia
Projekt programu emisyjnego zrodził się podczas zebrań Obywatelskiego Komitetu Doradczego ds Monet Okolicznościowych (ang. Citizens Commemorative Coin Advisory Committee), który ukonstytuował się w grudniu 1993. Komitet zatwierdził monetę obiegową w 1995. Projekt spotkał się z życzliwym przyjęciem kongresmena Michaela N. Castle'a, który promował ustawę emisyjną w kongresie. Program emisyjny został zatwierdzony przez prezydenta Billa Clintona 1 grudnia 1997. Pierwsza moneta z serii, upamiętniająca stan Delaware, weszła do obiegu w 1999. 51% monet z tej serii było wybitych w mennicy w Filadelfii, zaś pozostałe w mennicy w Denver[6].
Projekt emisyjny
Program zakładał emisję pięciu monet na rok. Symbole konkretnego stanu miały znaleźć się na rewersie monet. Element związany z tradycją lub historią stanu miał być zaprojektowany, jeśli to tylko było możliwe, przez artystę mieszkającego na jego terenie. Każdy z projektów zatwierdzały władze stanowe. Sekwencja emisyjna miała odzwierciedlać kolejność przystępowania stanów do unii[7].
Pod koniec 2008 ukończono emisję wszystkich monet z serii. Wybito w sumie 34 797 600 000 monet. Na każdy ze stanów przypadło średnio 695 952 000 sztuk. Najwięcej monet wybito dla upamiętnienia stanu Virginia – 1 594 616 000, najmniej dla upamiętnienia Oklahomy – 416 600 000. Współczynnik różnicy wyniósł 3,83. Podobną liczbę monet wybito dla stanów Missouri i Wisconsin – około 453 200 000 monet.
Emisja w latach 1999–2008
Stan | Data emisji (Data przystąpienia do unii) | Liczba | Rewers | Symbol | Grawer |
---|---|---|---|---|---|
![]() | 1 stycznia 1999 (7 grudnia 1787) | 774 824 000 | ![]() | Caesar Rodney na koniu Napisy: „The First State”, „Caesar Rodney” | William Cousins |
![]() | 8 marca 1999 (12 grudnia 1787) | 707 332 000 | ![]() | Statua Unii, zarys stanu, zwornik Napis: „Virtue, Liberty, Independence” | John Mercanti |
![]() | 17 maja 1999 (18 grudnia 1787) | 662 228 000 | ![]() | George Washington przekraczający Delaware według obrazu Emanuela Leutze Napis: „Crossroads of the Revolution” | Alfred Maletsky |
![]() | 19 lipca 1999 (2 stycznia 1788) | 939 932 000 | ![]() | Brzoskwinia, gałązki dębu wirginijskiego Quercus virginiana (drzewo stanowe), zarys stanu Szarfa z napisem: „Wisdom, Justice, Moderation” (motto stanu) | T. James Ferrell |
![]() | 12 października 1999 (9 stycznia 1788) | 1 346 624 000 | ![]() | Charter Oak (Dąb biały) Napis: „The Charter Oak” | T. James Ferrell |
![]() | 3 stycznia 2000 (6 lutego 1788) | 1 163 784 000 | ![]() | Statua minutemana i zarys stanu Napis: „The Bay State” | Thomas D. Rodgers |
![]() | 13 marca 2000 (28 kwietnia 1788) | 1 234 732 000 | ![]() | Kopuła Maryland State House w Annapolis, gałązki dębu białego (drzewo stanowe) Napis: „The Old Line State” | Thomas D. Rodgers |
![]() | 22 maja 2000 (23 maja 1788) | 1 308 784 000 | ![]() | Sabal palmetto (drzewo stanowe), strzyżyk karoliński (ptak stanowy), Gelsemium sempervirens (kwiat stanowy), zarys stanu Napis: „The Palmetto State” | Thomas D. Rodgers |
![]() | 7 sierpnia 2000 (21 czerwca 1788) | 1 169 016 000 | ![]() | Old Man of the Mountain (nieistniejąca formacja skalna w Górach Białych), dziewięć gwiazd Napisy: „Old Man of the Mountain” i „Live Free or Die” | William Cousins |
![]() | 16 października 2000 (25 czerwca 1788) | 1 594 616 000 | ![]() | Statki: Susan Constant, Godspeed oraz Discovery Napisy: „Jamestown 1607-2007” i „Quadricentennial” | Edgar Z. Steever |
![]() | 2 stycznia 2001 (26 lipca 1788) | 1 275 040 000 | ![]() | Statua Wolności, jedenaście gwiazd, zarys stanu z zaznaczonymi: rzeką Hudson oraz kanałem Erie Napis: „Gateway to Freedom” | Alfred Maletsky |
![]() | 12 marca 2001 (21 listopada 1789) | 1 055 476 000 | ![]() | Bracia Wright Napis: „First Flight” | John Mercanti |
![]() | 21 maja 2001 (29 maja 1790) | 870 100 000 | ![]() | Regaty o Puchar Ameryki: jacht Reliance w Narragansett Bay z mostem Claiborne Pell Newport Bridge Napis: „The Ocean State” | Thomas D. Rodgers |
![]() | 6 sierpnia 2001 (4 marca 1791) | 882 804 000 | ![]() | Zbieranie soku z klonów cukrowych, góra Camel's Hump Napis: „Freedom and Unity” | T. James Ferrell |
![]() | 15 października 2001 (1 czerwca 1792) | 723 564 000 | ![]() | Folblutem za ogrodzeniem, Federal Hill w Bardstown Napis: „My Old Kentucky Home” | T. James Ferrell |
![]() | 2 stycznia 2002 (1 czerwca 1796) | 648 068 000 | ![]() | Skrzypki, trąbka, gitara i partytura oraz trzy gwazdy Wstęga z napisem: „Musical Heritage” | Donna Weaver |
![]() | 18 marca 2002 (1 marca 1803) | 632 032 000 | ![]() | Lot Flyer I, kosmonauta (Neil Armstrong, ur. w Wapakoneta), zarys stanu Napis: „Birthplace of Aviation Pioneers” | Donna Weaver |
![]() | 30 maja 2002 (30 kwietnia 1812) | 764 204 000 | ![]() | Pelikan brunatny (ptak stanowy), trąbka z nutami, zarys Zakupu Luizjany z konturem USA w tle Napis: „Louisiana Purchase” | John Mercanti |
![]() | 8 sierpnia 2002 (11 grudnia 1816) | 689 800 000 | ![]() | Indy Racing League, zarys stanu i 19 gwiazd Napis: „Crossroads of America” | Donna Weaver |
![]() | 15 października 2002 (10 grudnia 1817) | 579 600 000 | ![]() | Dwa rozwinięte kwiaty magnolii (kwiat stanowy) Napis: „The Magnolia State” | Donna Weaver |
![]() | 2 stycznia 2003 (3 grudnia 1818) | 463 200 000 | ![]() | Młody Abraham Lincoln, widok farmy, panorama Chicago, zarys stanu i 21 gwiazd Napisy: „Land of Lincoln”, „21st state/century” | Donna Weaver |
![]() | 17 marca 2003 (14 grudnia 1819) | 457 400 000 | ![]() | Siedząca Helen Keller, gałązka sosny długoigielnej (drzewo stanowe), kwiat magnolii Wstęga z napisem: „Spirit of Courage” oraz napisy „Helen Keller” (drukowany i Braillem) | Norman E. Nemeth |
![]() | 2 czerwca 2003 (15 marca 1820) | 448 800 000 | ![]() | Latarnia Pemaquid Point w Bristolu, szkuner Victory Chimes[8] na morzu | Donna Weaver |
![]() | 4 sierpnia 2003 (10 sierpnia 1821) | 453 200 000 | ![]() | Gateway Arch, Lewis i Clark płynący Missouri Napis: „Corps of Discovery 1804-2004” | Alfred Maletsky |
![]() | 20 października 2003 (15 czerwca 1836) | 457 800 000 | ![]() | Diament (klejnot stanowy), łodygi ryżu, krzyżówka wzlatująca nad taflą | John Mercanti |
![]() | 26 stycznia 2004 (16 stycznia 1837) | 459 600 000 | ![]() | Zarys stanu i systemu Wielkich Jezior Północnoamerykańskich Napis: „Great Lakes State” | Donna Weaver |
![]() | 29 marca 2004 (3 marca 1845) | 481 800 000 | ![]() | Hiszpański galeon, Sabal palmetto (drzewo stanowe), prom kosmiczny Napis: „Gateway to Discovery” | T. James Ferrell |
![]() | 1 czerwca 2004 (29 grudnia 1845) | 541 800 000 | ![]() | Zarys stanu, gwiazda, owalna linia Napis: „The Lone Star State” | Norman E. Nemeth |
![]() | 30 sierpnia 2004 (28 grudnia 1846) | 465 200 000 | ![]() | Szkoła, nauczycielka i dzieci sadzące drzewo Napisy: „Foundation in Education” i „Grant Wood” | John Mercanti |
![]() | 25 października 2004 (29 maja 1848) | 453 200 000 | ![]() | Głowa krowy, okrągły ser, kolba kukurydzy (zboże stanowe) Wstęga z napisem: „Forward” | Alfred Maletsky |
![]() | 31 stycznia 2005 (9 września 1850) | 520 400 000 | ![]() | John Muir, kondor kalifornijski, szczyt Half Dome Napisy: „John Muir” oraz „Yosemite Valley” | Don Everhart |
![]() | 4 kwietnia 2005 (11 maja 1858) | 488 000 000 | ![]() | Nur lodowiec (ptak stanowy), wędkarstwo, mapa stanu Napis: „Land of 10,000 Lakes” | Charles Vickers |
![]() | 6 czerwca 2005 (14 lutego 1859) | 720 200 000 | ![]() | Park Narodowy Jeziora Kraterowego Napis: „Crater Lake” | Donna Weaver |
![]() | 29 sierpnia 2005 (29 stycznia 1861) | 563 400 000 | ![]() | Bizon amerykański (ssak stanowy), słonecznik zwyczajny (kwiat stanowy) | Norman Nemeth |
![]() | 14 października 2005 (20 czerwca 1863) | 721 600 000 | ![]() | New River Gorge Bridge Napis: „New River Gorge” | John Mercanti |
![]() | 31 stycznia 2006 (31 października 1864) | 589 800 000 | ![]() | Mustangi, góry, wschodzące słońce, Artemisia tridentata (kwiat stanowy) Wstęga z napisem: „The Silver State” | Don Everhart |
![]() | 3 kwietnia 2006 (1 marca 1867) | 591 000 000 | Formacja skalna Chimney Rock, Conestoga wagon Napis: „Chimney Rock” | Charles Vickers | |
![]() | 14 czerwca 2006 (1 sierpnia 1876) | 569 000 000 | Longs Peak Wstęga z napisem: „Colorful Colorado” | Norman Nemeth | |
![]() | 28 sierpnia 2006 (2 listopada 1889) | 664 800 000 | Bizony, badlandy | Donna Weaver | |
![]() | 6 listopada 2006 (2 listopada 1889) | 510 800 000 | Mount Rushmore, bażant (ptak stanowy), pszenica (zboże stanowe) | John Mercanti | |
![]() | 29 stycznia 2007 (8 listopada 1889) | 513 240 000 | Czaszka bizona w centrum z górami i rzeką Missouri w tle Napis: „Big Sky Country” | Don Everhart | |
![]() | 11 kwietnia 2007 (11 listopada 1889) | 545 200 000 | Łosoś skaczący z wody z Mount Rainier w tle Napis: „The Evergreen State” | Charles Vickers | |
![]() | 5 czerwca 2007[9] (3 lipca 1890) | 581 400 000 | Sokół wędrowny, wypełniony zarys stanu z gwiazdą Łaciński napis: „Esto perpetua” | Charles Vickers | |
![]() | 4 września 2007 (10 lipca 1890) | 564 400 000 | Ujeżdżacz koni Napis: „The Equality State” | Norman E. Nemeth | |
![]() | 5 listopada 2007 (4 stycznia 1896) | 508 200 000 | ![]() | Golden spike i ukończenie Pierwszej Kolei Transkontynentalnej Napis: „Crossroads of the West” | Joseph Menna |
![]() | 28 stycznia 2008 (16 listopada 1907) | 416 600 000 | ![]() | Tyrannus forficatus (ptak stanowy) z Gaillardia pulchella (dziki kwiat stanowy) w tle | Phebe Hemphill |
![]() | 7 kwietnia 2008 (6 stycznia 1912) | 488 600 000 | ![]() | Zarys stanu, słoneczny symbol ludu Zia Napis: „Land of Enchantment” | Don Everhart |
![]() | 2 czerwca 2008 (14 lutego 1912) | 509 600 000 | ![]() | Kanion Kolorado, karnegia olbrzymia Napis: „Grand Canyon State” | Joseph Menna |
![]() | 23 sierpnia 2008 (3 stycznia 1959) | 505 800 000 | ![]() | Grizli z łososiem (rybą stanową) oraz Gwiazda Polarna Napis: „The Great Land” | Charles Vickers |
![]() | 3 listopada 2008 (21 sierpnia 1959) | 517 600 000 | ![]() | Statua króla Kamehamehy I z zarysem stanu Motto stanu: „Ua Mau ke Ea o ka ʻĀina i ka Pono” | Don Everhart |
Wartość kolekcjonerska
Podczas gdy liczba wybitych ćwierćdolarówek jest tak różnorodna – monet Wirginii jest prawie dwadzieścia razy więcej niż wybitych w następnej serii monety upamiętniającej Mariany Północne – żadna z tych obiegowych monet nie stała się na tyle rzadką, by osiągnąć znaczącą wartość kolekcjonerską.
Zainteresowanie kolekcjonerów wzbudziła moneta upamiętniająca stan Wisconsin z błędami powstałymi przy biciu monety w mennicy. Niektóre monety posiadają kolbę kukurydzy bez mniejszych liści, niektóre mają listek zakrzywiony ku górze, podczas gdy inne mają liście skierowane ku dołowi[10].
W 2005 wybito ćwierćdolarówki stanu Minnesota z dodatkowymi drzewami. W 2006 pojawiły się monety upamiętniające Kansas ze zgarbionym bizonem. Istnieją też monety Kansas z brakującą literą „T” w napisie, co w efekcie dało wezwanie: „IN GOD WE RUST”[11].
Zobacz też
![]() | Zobacz galerię związaną z tematem: Ćwierćdolarówki z 50 amerykańskimi stanami |
- dolary prezydenckie
- ćwierćdolarówki Dystryktu Kolumbii i terytoriów zależnych
Przypisy
- ↑ Public Law 105-124-50 States Commemorative Coin Program Act. gpo.gov. [dostęp 2010-12-31]. (ang.).
- ↑ Alan Herbert: Warman’s U.S. Coin Collecting. Iola: Krause Publications, 2010, s. 121. ISBN 978-1-4402-1368-7.
- ↑ David L. Ganz: The Official Guidebook to America’s State Quarters. Random House, 2000. (ang.).
- ↑ Matthew Healey: State Quarters Near End of Popular Run. nytimes.com, 2007-11-28. [dostęp 2010-12-31]. (ang.).
- ↑ H.R. 902 Presidential $1 Coin Act of 2005. As ordered reported by the House Committee on Financial Services on March 16, 2005. cbo.gov, 2005-04-12. [dostęp 2010-12-31]. (ang.).
- ↑ 50 State Quarters Program: Fun Facts & Trivia. coins.thefuntimesguide.com. [dostęp 2010-12-31]. (ang.).
- ↑ The 50 State Quarters® Program. usmint.gov. [dostęp 2010-12-31]. (ang.).
- ↑ Nicholas Dean: Schooner Victory Chimes. nps.gov, 2002-02-06. [dostęp 2010-12-30]. (ang.).
- ↑ Susan Headley: The Idaho State Quarter. coins.about.com. [dostęp 2010-12-31]. (ang.).
- ↑ Barbara Mikkelson: Cornstalked. snopes.com. [dostęp 2010-12-31]. (ang.).
- ↑ Susan Headley: In God We Rust - A State Quarter Error Caused by a Filled Die Strike Through. coins.about.com. [dostęp 2010-12-31]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona programu emisyjnego
- Rysunki konkursowe projektu poszczególnych monet