Adolf Porębski
![]() | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 25 września 1895 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | kwiecień 1940 |
Przebieg służby | |
Lata służby | 1914–1940 |
Siły zbrojne |
|
Formacja |
|
Jednostki | 24 Pułk Piechoty |
Stanowiska | oficer placu Łuck |
Główne wojny i bitwy | I wojna światowa |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Adolf Porębski ps. „Poręba” (ur. 25 września 1895 w Czerwonogrodzie, zm. kwiecień 1940 w Charkowie) – żołnierz Legionów Polskich, armii austriackiej i kapitan administracji (piechoty) Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Urodził się 25 września 1895 we wsi Czerwonogród powiecie zaleszczyckim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Michała i Elżbiety z Witowskich[1][2]. Absolwent gimnazjum i szkoły rolniczej w Czerniowcach.
Od 1 sierpnia 1914 ochotnik w Legionach Polskich. Został przydzielony do 1 pułku piechoty[2].
„Szczególnie odznaczył się 3 V 1915 podczas walk nad Nidą: na czele kilkuosobowego patrolu zdecydowanym atakiem zdobył linię rosyjskich okopów”[2]. Za tę postawę został odznaczony Orderem Virtuti Militari.
W pułku aż do kryzysu przysięgowego, po czym został internowany, a następnie wcielony do cesarskiej i królewskiej Armii i przydzielony do 13. kompanii Pułku Piechoty Nr 100 na stanowisko komendanta plutonu[3] . 23 lutego 1918 w czasie walk na froncie włoskim został ranny[3] .
Od 1 listopada 1918 w szeregach odrodzonego Wojska Polskiego jako podchorąży. Awansowany do stopnia podporucznika z dniem 1 października 1919[2]. W czasie wojny polsko-bolszewickiej służył w 5 pułku piechoty, 1 pułku piechoty oraz od 1 lutego 1920[2] w 36 pułku piechoty. Dowodził plutonem a później kompanią.
Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 82. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był nadal 36 pp[4]. Służył w Powiatowej Komendzie Uzupełnień Dubno, a następnie w 43 pułku piechoty w Dubnie[5][6]. 1 grudnia 1924 został mianowany kapitanem ze starszeństwem z 1 lipca 1923 i 57,5. lokatą w korpusie oficerów piechoty[7]. W kwietniu 1928 został przeniesiony z 43 pp do kadry oficerów piechoty z równoczesnym przydziałem na stanowisko przedstawiciela MSWojsk. przy Okręgowym Urzędzie Ziemskim w Równem[8]. W 1932 pełnił służbę w Referacie Osad Żołnierskich Gabinetu Ministra Spraw Wojskowych i przedstawiciel MSWojsk. do Okręgowego Urzędu Ziemskiego w Łucku[9]. Od 4 sierpnia 1933[2] został przeniesiony do 24 pułku piechoty w Łucku[10], w którym był adiutantem pułku. Później został przeniesiony do korpusu oficerów administracji, grupa administracji[11]. W marcu 1939 pełnił służbę na stanowisku oficera placu Łuck[12].
W momencie wybuchu II wojny światowej Adolf Porębski był w stanie spoczynku, w 1940 został zamordowany przez NKWD w Charkowie i pochowany w bezimiennej mogile zbiorowej. Obecnie jego szczątki spoczywają w Piatichatkach na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na liście straceń poz. 2613.
Żonaty od 1921 z Pelagią z Chodakowskich, z którą miał synów Olgierda (ur. 1922) i Józefa (ur. 1927)[13].
5 października 2007 Minister Obrony Narodowej awansował go pośmiertnie na stopień majora[14]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 5908 – 17 maja 1922[15][2]
- Krzyż Niepodległości – 2 sierpnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[16][17]
- Krzyż Walecznych dwukrotnie[18][11][13]
- Srebrny Krzyż Zasługi[13]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[1]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[1]
Zobacz też
- Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
- Obozy NKWD dla jeńców polskich
- Ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie
- Zbrodnia katyńska
Przypisy
- ↑ a b c Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 429.
- ↑ a b c d e f g Polak (red.) 1993 ↓, s. 168.
- ↑ a b Żołnierze Niepodległości ↓.
- ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 72.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 134, 431.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 232, 366.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 17 grudnia 1924, s. 729.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928, s. 142.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 48, 429.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 28 września 1933 roku, s. 195.
- ↑ a b Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 293.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 576.
- ↑ a b c Polak (red.) 1993 ↓, s. 169.
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 4 stycznia 1923, s. 7.
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 179, poz. 260.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931 roku, s. 368.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 48.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2020-03-31].
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Kazimierz Banaszek, Krystyna Wanda Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
- Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.
- Bogusław Polak (red.): Kawalerowie Virtuti Militari 1792 – 1945. T. 2/2. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie, 1993. ISBN 83-900510-0-1.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Żołnierze Niepodległości : Porębski Adolf Adam, ps. „Poręba”. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2021-12-17].