Akantolimon
Acantholimon hohenackeri | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | goździkopodobne | ||
Rząd | goździkowce | ||
Rodzina | ołownicowate | ||
Rodzaj | akantolimon | ||
Nazwa systematyczna | |||
Acantholimon Boissier Diagn. Pl. Orient. ser. 1. 1(7): 69. Jul-Oct 1846[3] | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
A. glumaceum (Jaubert et Spach) Boissier[3] | |||
Synonimy | |||
| |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Acantholimon_glumaceum.jpg/250px-Acantholimon_glumaceum.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Acantholimon_ulicinum_3.jpg/250px-Acantholimon_ulicinum_3.jpg)
Akantolimon[5] (Acantholimon) – rodzaj roślin z rodziny ołownicowatych (Plumbaginaceae). Obejmuje od ok. 190[6][4] gatunków do ok. 300[7]. Największe zróżnicowanie gatunkowe tego rodzaju występuje w południowo-zachodniej Azji[6], ale cały zasięg geograficzny jego przedstawicieli obejmuje obszar od Grecji na zachodzie poprzez Turcję, Syrię po Kazachstan, Tybet i Pakistan na wschodzie[8]. W Polsce spotykane są tylko w uprawie jako rośliny ozdobne[5].
Morfologia
- Pokrój
- Krzewinki i byliny, zwykle poduszkowe, silnie rozgałęzione, cierniste[4].
- Liście
- Gęsto skupione na tegorocznych fragmentach pędów. Siedzące, o blaszce równowąskiej, na szczycie zaostrzone, często z osadzonym kolcem, sztywne[4].
- Kwiaty
- Drobne, zwykle do 1 cm średnicy, skupione w kłosokształtne kwiatostany złożone, składające się z 2–8 kłosków wyrastających w dwóch rzędach, każdy z 1–5 kwiatami. Kielich lejkowaty, błoniasty, powstały ze zrośnięcia 5 działek, powiększa się podczas owocowania. Płatki białe lub różowe, często nieznacznie tylko wystają poza kielich. Pręcików jest 5. Zalążnia równowąsko-cylindryczna, z pięcioma szyjkami słupka zakończonymi 5 główkowatymi znamionami[6][4].
- Owoce
- Jednonasienne, wydłużone torebki, zamknięte w trwałym kielichu i papierzastym kielichu, który ułatwia rozsiewanie działając jak spadochron[6][4].
Systematyka
- Pozycja według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)
Rodzaj z rodziny ołownicowatych (Plumbaginaceae) należącej do rzędu goździkowców reprezentującego dwuliścienne właściwe[2]. W obrębie rodziny rodzaj należy do podrodziny Staticoideae i plemienia Staticeae[9].
- Acantholimon acanthobryum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon acerosum (Willd.) Boiss.
- Acantholimon acmostegium Boiss. & Buhse
- Acantholimon aegaeum F.W.Mey.
- Acantholimon afanassievii Lincz.
- Acantholimon agropyroideum Mobayen
- Acantholimon ahangarense Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon alaicum Czerniak.
- Acantholimon alatavicum Bunge
- Acantholimon alavae Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon albanicum O.Schwarz & F.Mey.
- Acantholimon alberti Regel
- Acantholimon albocalycinum Assadi & Mirtadz.
- Acantholimon alexandri Fed.
- Acantholimon alexeenkoanum Czerniak. ex Ikonn.
- Acantholimon amoenum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon anatolicum Yild.
- Acantholimon androsaceum (Jaub. & Spach) Boiss.
- Acantholimon anisophyllum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon annae Lincz.
- Acantholimon antilibanoticum Mouterde
- Acantholimon anzobicum Lincz.
- Acantholimon araxanum Bunge
- Acantholimon argyrostachyum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon aristulatum Bunge
- Acantholimon armenum Boiss. & A.Huet
- Acantholimon artosense Dogan & Akaydin
- Acantholimon arundoscapum Mobayen
- Acantholimon aspadanum Bunge
- Acantholimon asphodelinum Mobayen
- Acantholimon astragalinum Mobayen
- Acantholimon atrofuscum Rech.f.
- Acantholimon atropatanum Bunge
- Acantholimon auganum Bunge
- Acantholimon aulieatense Czerniak.
- Acantholimon austroiranicum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon avanosicum Doan & Akaydn
- Acantholimon avenaceum Bunge
- Acantholimon azizae Mobayen
- Acantholimon bakhtiaricum Assadi
- Acantholimon balchanicum Korovin
- Acantholimon bashkaleicum Dogan & Akaydin
- Acantholimon ×baubaschatense Lazkov
- Acantholimon birandii Doan & Akaydn
- Acantholimon blakelockii Mobayen
- Acantholimon blandum Czerniak.
- Acantholimon bodeanum Bunge
- Acantholimon bonesseae Parsa
- Acantholimon borodinii Krasn.
- Acantholimon brachyphyllum Boiss.
- Acantholimon brachystachyum Boiss. ex Bunge
- Acantholimon bracteatum (Girard) Boiss.
- Acantholimon brecklei Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon bromifolium Boiss. ex Bunge
- Acantholimon butkovii Lincz.
- Acantholimon cabulicum Boiss.
- Acantholimon caesareum Boiss. & Balansa
- Acantholimon calocephalum Aitch. & Hemsl.
- Acantholimon calvertii Boiss.
- Acantholimon capitatum Sosn.
- Acantholimon carinatum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon caryophyllaceum Boiss.
- Acantholimon catenatum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon cephalotes Boiss.
- Acantholimon cephalotoides Rech.f.
- Acantholimon chitralicum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon chlorostegium Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon chrysostegium Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon cleistocalyx Hand.-Mazz.
- Acantholimon collare Köie & Rech.f.
- Acantholimon compactum Korovin
- Acantholimon confertiflorum Bokhari
- Acantholimon cupreo-olivascens Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon cymosum Bunge
- Acantholimon damassanum Mobayen
- Acantholimon davisii Akaydin & M.B.Crespo
- Acantholimon demavendicum Bornm.
- Acantholimon densiflorum Assadi
- Acantholimon desertorum Regel
- Acantholimon dianthifolium Bokhari
- Acantholimon diapensioides Boiss.
- Acantholimon distachyum Boiss.
- Acantholimon distichum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon diversifolium O.Schwarz & F.Mey.
- Acantholimon doganii Bagci, Dogu & Akaydin
- Acantholimon ecae Aitch. & Hemsl.
- Acantholimon edmondsonii Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon ekatherinae (O.Fedtsch.) Czerniak.
- Acantholimon ekbergianum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon ekimii Dogan & Akaydin
- Acantholimon embergeri Mobayen
- Acantholimon erinaceum (Jaub. & Spach) Lincz.
- Acantholimon erythraeum Bunge
- Acantholimon eschkerense Boiss. & Hausskn.
- Acantholimon esfandiarii Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon evrenii Dogan & Akaydin
- Acantholimon fasciculare Boiss.
- Acantholimon faustii Trautv.
- Acantholimon fedorovii Tamamsch. & Mirzojeva
- Acantholimon festucaceum (Jaub. & Spach) Boiss.
- Acantholimon fetissovii Regel
- Acantholimon flabellum Assadi
- Acantholimon flexuosum Boiss. & Hausskn. ex Bunge
- Acantholimon fominii Kusn.
- Acantholimon gabrieljaniae Mirzoeva
- Acantholimon gadukense Mobayen
- Acantholimon gemicianum Kaptaner Igci, Körüklü & Aytaç
- Acantholimon genistoides (Jaub. & Spach) Boiss.
- Acantholimon ghoranum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon gilliatii Turrill
- Acantholimon gillii Rech.f. & Köie
- Acantholimon glabratum Assadi
- Acantholimon glumaceum (Jaub. & Spach) Boiss. – akantolimon błoniasty
- Acantholimon glutinosum Rech.f. & Köie
- Acantholimon goeksunicum Doan & Akaydn
- Acantholimon gorganense Mobayen
- Acantholimon gracillimum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon graecum F.W.Mey.
- Acantholimon grammophyllum Rech.f. & Köie
- Acantholimon griffithianum Boiss.
- Acantholimon gulistanum Bunge
- Acantholimon haesarensis Bornm. ex Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon halophilum Bokhari – akantolimon słonolubny
- Acantholimon hariabense Rech.f. & Köie
- Acantholimon hedinii Ostenf.
- Acantholimon heratense Bunge
- Acantholimon heweri Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon hilariae Ikonn.
- Acantholimon hindukushum Mobayen
- Acantholimon hissaricum Lincz.
- Acantholimon hohenackeri (Jaub. & Spach) Boiss. – akantolimon Hohenackera
- Acantholimon homophyllum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon hormozganense Assadi
- Acantholimon horridum Bunge
- Acantholimon hoshapicum Dogan & Akaydin
- Acantholimon huetii Boiss.
- Acantholimon hyalinum Rech.f. & Köie
- Acantholimon hypochaerum Bokhari
- Acantholimon hystrix Stapf
- Acantholimon ibrahimii Akaydin
- Acantholimon iconicum (Boiss.) Boiss. & Heldr.
- Acantholimon incomptum Boiss. & Buhse
- Acantholimon inerme Rech.f. & Köie
- Acantholimon jarmilae Halda
- Acantholimon kandaharense Rech.f.
- Acantholimon karabajeviorum Lazkov
- Acantholimon karadarjense Lincz.
- Acantholimon karamanicum Akaydin & Doan
- Acantholimon karatavicum Pavlov
- Acantholimon karelinii (Stschegl.) Bunge
- Acantholimon kaschgaricum Lincz.
- Acantholimon katrantavicum Lincz.
- Acantholimon kermanense Assadi & Mirtadz.
- Acantholimon kjurendaghi Meszer.
- Acantholimon knorringianum Lincz.
- Acantholimon koeiei Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon koelzii Rech.f. & Köie
- Acantholimon koeycegizicum Doan & Akaydn
- Acantholimon kokandense Bunge
- Acantholimon komarovii Czerniak.
- Acantholimon korolkovii (Regel) Korovin
- Acantholimon kotschyi (Jaub. & Spach) Boiss. – akantolimon Kotschy'ego
- Acantholimon kuramense Lincz.
- Acantholimon kutschanense Rech.f.
- Acantholimon laevigatum (T.X.Peng) Kamelin
- Acantholimon langaricum O.Fedtsch. & B.Fedtsch.
- Acantholimon latifolium Boiss.
- Acantholimon laxiflorum Boiss. ex Bunge
- Acantholimon laxum Czerniak.
- Acantholimon lepturoides (Jaub. & Spach) Boiss.
- Acantholimon leucacanthum (Jaub. & Spach) Boiss.
- Acantholimon leucochlorum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon libanoticum Boiss.
- Acantholimon linczevskianum Lazkov
- Acantholimon linczevskii Pavlov
- Acantholimon litvinovii Lincz.
- Acantholimon longiflorum Boiss.
- Acantholimon longiscapum Bokhari
- Acantholimon lycaonicum Boiss. & Heldr.
- Acantholimon lycopodioides (Girard) Boiss.
- Acantholimon macranthum Rech.f. & Köie
- Acantholimon macropetalum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon macrostachyum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon majewianum Regel
- Acantholimon manakyanii Ogan.
- Acantholimon margaritae Korovin
- Acantholimon melananthum Boiss.
- Acantholimon mikeschinii Lincz.
- Acantholimon minshelkense Pavlov
- Acantholimon mirtadzadinii Assadi
- Acantholimon mishaudaghense Mobayen
- Acantholimon mobayenii Assadi & Ghahr.
- Acantholimon modestum Bornm. ex Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon moradii Assadi
- Acantholimon movdarinum Parsa
- Acantholimon muchamedshanovii Lincz.
- Acantholimon multiflorum (Bokhari) Dogan & Akaydin
- Acantholimon muradicum O.Schwarz & F.Mey.
- Acantholimon nabievii Lincz.
- Acantholimon narynense Lazkov
- Acantholimon nawaricum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon nigricans Mobayen
- Acantholimon nikitinii Lincz.
- Acantholimon nuratavicum Zakirov
- Acantholimon oliganthum Boiss.
- Acantholimon oliveri (Jaub. & Spach) Boiss.
- Acantholimon olympicum (Boiss.) F.W.Mey.
- Acantholimon ophiocladus Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon pamiricum Czerniak.
- Acantholimon parviflorum Regel
- Acantholimon pavlovii Lincz.
- Acantholimon peculiare Rech.f.
- Acantholimon petraeum Boiss. & Hausskn. ex Bunge
- Acantholimon petuniiflorum Mobayen
- Acantholimon physostegium Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon podlechii Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon poliochlorum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon polystachyum Boiss.
- Acantholimon pskemense Lincz.
- Acantholimon pterostegium Bunge
- Acantholimon puberulum Boiss. & Balansa
- Acantholimon pulchellum Korovin
- Acantholimon purpureum Korovin
- Acantholimon quettensis Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon quinquelobum Bunge
- Acantholimon raddeanum Czerniak.
- Acantholimon raikoviae Czerniak. ex Minchevskii
- Acantholimon rechingeri Freitag
- Acantholimon reflexifolium Bokhari
- Acantholimon restiaceum Bunge
- Acantholimon revolutum Rech.f. & Köie
- Acantholimon rhodopolium Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon riyatguelii Yildirim
- Acantholimon roborowskii Czerniak.
- Acantholimon rudbaricum (Bornm.) Bornm.
- Acantholimon ruprechtii Bunge
- Acantholimon sahendicum Boiss. & Buhse
- Acantholimon salangensis Bokhari
- Acantholimon saravschanicu m Regel
- Acantholimon sarytavicum Lincz.
- Acantholimon saxifragiforme Hausskn. & Sint. ex Bokhari
- Acantholimon scabrellum Boiss. & Hausskn.
- Acantholimon schachimardan icum Lincz.
- Acantholimon schahrudicum Bunge
- Acantholimon schemachense Gross
- Acantholimon schirazianum Boiss.
- Acantholimon schizostegium Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon scirpinum Bunge
- Acantholimon sclerophyllum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon scorpius (Jaub. & Spach) Boiss.
- Acantholimon senganense Bunge
- Acantholimon serotinum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon sirchense Assadi & Mirtadz.
- Acantholimon solidum Rech.f. & Köie
- Acantholimon sorchense Rech.f.
- Acantholimon speciosissimum Aitch. & Hemsl.
- Acantholimon spinicalyx Köie & Rech.f.
- Acantholimon spirizianum Mobayen
- Acantholimon squarrosum Pavlov
- Acantholimon stanjukoviczii Lincz. ex Ikonn.
- Acantholimon stapfianum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon stenorhaphium Rech.f.
- Acantholimon stereophyllum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon stocksii Boiss.
- Acantholimon strictiforme Nikitina ex Lazkov
- Acantholimon strictum Czerniak.
- Acantholimon strigillosum Bokhari
- Acantholimon stroterophyllum Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon subavenaceum Lincz.
- Acantholimon subflavescens Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon subsimile Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon subulatum Boiss.
- Acantholimon takhtajanii Ogan.
- Acantholimon talagonicum Boiss.
- Acantholimon tarbagataicum Gamajun.
- Acantholimon taschkurganic um Lincz. & N.I.Akshigitova
- Acantholimon tataricum Boiss.
- Acantholimon tenuiflorum Boiss.
- Acantholimon termei Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon tianschanicum Czerniak.
- Acantholimon titovii Lincz.
- Acantholimon tomentellum Boiss.
- Acantholimon tournefortii Boiss.
- Acantholimon tragacanthinum (Jaub. & Spach) Boiss.
- Acantholimon tricolor Rech.f. & Köie
- Acantholimon trojanum F.W.Mey.
- Acantholimon truncatum Bunge
- Acantholimon tulakensis Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon turcicum Dogan & Akaydin
- Acantholimon ulicinum (Willd. ex Schult.) Boiss.
- Acantholimon vacillans Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon varivtzevae Czerniak.
- Acantholimon vedicum Mirzoeva
- Acantholimon velutinum Czerniak.
- Acantholimon venustum Boiss.
- Acantholimon virens Czerniak.
- Acantholimon viscidulum Boiss.
- Acantholimon vvedenskyi Lincz.
- Acantholimon wendelboi Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon wiedemanii Bunge
- Acantholimon wilhelminae Rech.f. & Schiman-Czeika
- Acantholimon xanthacanthum Rech.f. & Köie
- Acantholimon yamense Turrill
- Acantholimon yildizelicum Akaydin
- Acantholimon zaeifii Assadi
- Acantholimon zakirovii Beshko
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ a b Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-12-08] (ang.).
- ↑ a b c Index Nominum Genericorum (ING). Smithsonian Institution. [dostęp 2013-12-08].
- ↑ a b c d e f Acantholimon. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-12-08]. (ang.).
- ↑ a b c Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych łacińsko-polski. Kraków: Officina Botanica, 2008, s. 13. ISBN 978-83-925110-5-2.
- ↑ a b c d Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 95. ISBN 0-333-74890-5.
- ↑ Acantholimon. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-12-08].
- ↑ a b Acantholimon Boiss.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-01-28].
- ↑ Genus: Acantholimon. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-12-08].