Aleksandr Spendiarian
![]() | |||
Imię i nazwisko | Alexander Afanasyevich Spendiarov | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 20 października 1871 | ||
Pochodzenie | ormiańskie | ||
Data i miejsce śmierci | 7 maja 1928 | ||
Gatunki | muzyka poważna, muzyka romantyczna | ||
Zawód | kompozytor, dyrygent | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/Spendyarian_by_Rita_Willaert.jpg/220px-Spendyarian_by_Rita_Willaert.jpg)
Aleksandr Spendiarian (orm. Ալեքսանդր Սպենդիարյան; ur. 20 października 1871 w Kachowce, zm. 7 maja 1928 w Erywaniu) – ormiański kompozytor i dyrygent.
Życiorys
Absolwent Konserwatorium Petersburskiego (w klasie Nikołaja Rimskiego-Korsakowa). Trzykrotny laureat Nagrody im. Michaiła Glinki (1908, 1910, 1912). Obok Michaiła Ippolita-Ippolitowa jest głównym reprezentantem nurtu orientalnego w muzyce rosyjskiej. Był autorem programowych utworów orkiestrowych. Obraz symfoniczny „Trzy palmy” wykonywano na koncertach w Berlinie i Kopenhadze w 1908 roku, a cztery lata później w mediolańskiej La Scali. W 1913 roku układ choreograficzny do nich opracował Michaił Fokin, który wystawił następnie z udziałem Anny Pawłowej w Ballets Russes Siergieja Diagilewa jako Siedem córek króla dżinów.
Przełomowym doświadczeniem dla zwrotu ku narodowej tożsamości okazała się zagłada Ormian w należącej do Imperium Osmańskiego Wielkiej Armenii w 1915 (Mec jeghern, dosł. wielkie nieszczęście). Na wiadomość o niej Spendiarian napisał arię koncertową-lament op. 27 Do Armenii. Ostatecznie osiadł w Erywaniu, stolicy należącej do Imperium Rosyjskiego Małej Armenii, a następnie Armeńskiej SRR, promowany przez władze radzieckie na głównego kompozytora narodowego. Jego imię nosiła Opera w Erywaniu.
Kompozycje
Utwory orkiestrowe
- Suity Szkice krymskie: I (1903), II (1912)
- Obraz symfoniczny Trzy palmy (1905)
- Szkice erywańskie (1925)
Utwory wokalno-instrumentalne
- Oda op. 24 Tu, tu na polu chwały (1914)
- Aria koncertowa op. 27 Do Armenii (1915)
- Garib bulbul (pol. Nawiedzony słowik, do wierszy Sajat-Nowy) (1925)
Opera
- Almast (1930)
Bibliografia
- Lesław Czapliński. Z dziejów ormiańskiej opery narodowej: Czuchadżian, Tigranian, Spendiarian. „Muzyka 21”. 3/2008. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Aleksandr Spendiarian – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project