Anna Radwan
![]() | Ten artykuł dotyczy aktorki. Zobacz też: Anna Radwan-Röhrenschef – działaczka społeczna. |
![]() Anna Radwan | |||
Data i miejsce urodzenia | 25 kwietnia 1966 | ||
---|---|---|---|
Zawód | aktorka teatralna i filmowa | ||
Współmałżonek | Roman Gancarczyk | ||
Lata aktywności | od 1990 | ||
Zespół artystyczny | |||
Stary Teatr w Krakowie | |||
Odznaczenia | |||
![]() | |||
| |||
|
Anna Radwan-Gancarczyk (ur. 25 kwietnia 1966 w Krakowie) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, doktor habilitowana w dziedzinie sztuk filmowych i teatralnych. Aktorka Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie[1]. Nauczycielka akademicka Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie.
Życiorys
Anna Radwan ukończyła Liceum Muzyczne w Krakowie w klasie skrzypiec (1985)[2]. Rozpoczęła studia na Wydziale Wychowania Muzycznego Akademii Muzycznej w Krakowie (1985/1986)[potrzebny przypis], a następnie studiowała na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi (1987/1988), skąd przeniosła się do Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie i została absolwentką Wydziału Aktorskiego tej uczelni (1991)[3].
Jej spektaklem dyplomowym były Szkice z Człowieka bez właściwości Roberta Musila w reżyserii Krystiana Lupy (1990). Będąc jeszcze studentką, debiutowała na deskach Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie rolą Dianny w Fantazym Juliusza Słowackiego w reżyserii Tadeusza Bradeckiego (1991). Od listopada 1991 roku jest etatową aktorką tego teatru, w którym wykreowała już blisko 50 znaczących ról[4].
Zagrała między innymi Kuzynkę Agatę u Krystiana Lupy, w spektaklu Malte albo Tryptyk marnotrawnego syna Rainera Marii Rilkego(1991), Helenę w Śnie nocy letniej Williama Shakespeare’a (1992) i, również, Helenę w Wujaszku Wani Antoniego Czechowa (1993) w reżyserii Rudolfa Zioły. A także Juliettę w Markizie O. Heinricha von Kleista w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego (1993), Celię w Jak wam się podoba (1993) i Julię w Miarce za miarkę (1998) Williama Shakespeare’a w reżyserii Tadeusza Bradeckiego oraz Gizelę w Dwojgu na huśtawce Williama Gibsona u Zbigniewa Najmoły (2000). Talent komediowy i zdolności wokalne zaprezentowała w Operze mleczanej Stanisława Radwana w reżyserii Mikołaja Grabowskiego (2003). Jej Klytamnestra w spektaklu Ifigenia nowa tragedia (według wersji Racine’a), wyreżyserowanym przez Michała Zadarę, została nagrodzona na VII Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy (2008). Do najwyżej ocenianych kreacji Anny Radwan należy także tytułowa, nasycona ironią i dystansem, rola w Płatonowie Antoniego Czechowa w reżyserii Konstantina Bogomołowa (2015) i niejednoznaczna, wyemancypowana Kazia w Pannach z Wilka Jarosława Iwaszkiewicza w reżyserii Agnieszki Glińskiej (2019). Znaczące role w swojej teatralnej karierze stworzyła u Jana Klaty – m.in. Emily Hnatt w Trzech stygmatach Palmera Eldritcha Philipa K. Dicka (2006), wyniosłą Atenę i zrozpaczoną Elektrę w Orestei Ajschylosa (2007) oraz Zosię w Weselu Stanisława Wyspiańskiego (2017). Jest stałą aktorką w obsadzie krakowskich, wielokrotnie nagradzanych spektakli Moniki Strzępki według tekstów Pawła Demirskiego. Była Kobietą z Poznania / Margaret Thatcher w Bitwie warszawskiej 1920 (2013), Żoną / Pankracym w nie-boskiej komedii. Wszystko powiem Bogu! (2014), Wróżką / Złym wilkiem 1 w Triumfie woli (2016) i Bóstwem Millenialsów w Roku z życia codziennego w Europie Środkowo-Wschodniej (2018).
W 2005 roku zagrała charyzmatyczną Felicję w Krumie Hanocha Levina w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego – spektaklu powstałym jako koprodukcja Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie i warszawskiego Teatru Rozmaitości. Także u Krzysztofa Warlikowskiego, na scenie Nowego Teatru w Warszawie, zagrała w (A)pollonii (2009) oraz w Końcu (2010). Ponadto występowała gościnnie, m.in. w Teatrze Bagatela w Krakowie jako Natalia Pietrowna w Miesiącu na wsi Iwana Turgieniewa (1998) – oraz w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, grając Nastazję Filipowną, niedostępną femme fatale, w Idiocie Fiodora Dostojewskiego (2002). Oba przedstawienia wyreżyserowała Barbara Sass.
Anna Radwan ma na swoim koncie ponad 30 ról w Teatrze Telewizji[4]. Zadebiutowała w nim – rolą Hrabiny w spektaklu Skarby i upiory, czyli hrabia opętany u Macieja Wojtyszki – w 1990 roku. Do jej ważniejszych kreacji w Teatrze Telewizji należą: role w przedstawieniu W stronę Klarysy Roberta Musila, wyreżyserowanym przez Krystiana Lupę (1993), Liza w Dzieciach słońca Maksyma Gorkiego w reżyserii Andrzeja Domalika (1993), Celimena w Mizantropie Moliera w reżyserii Krzysztofa Nazara (1994), tytułowa rola w Heddzie Gabler Henrika Ibsena wyreżyserowanej przez Krystynę Jandę (1995), Cudzoziemka w Śmierci w Tyflisie Władysława Lecha Terleckiego w reżyserii Macieja Dejczera (1997), Wielebna Gloria Burton w Wielebnych Sławomira Mrożka u Kazimierza Kutza (2001), Pani Stockmann we Wrogu ludu Henrika Ibsena w reżyserii Piotra Trzaskalskiego (2009) i Jana ze Skutków ubocznych Petra Zelenki w reżyserii Leszka Dawida (2013), za którą to rolę otrzymała Grand Prix na Krajowym Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej Dwa Teatry w Sopocie (2014).
W filmie fabularnym po raz pierwszy wystąpiła w 1993 roku: jako Madzia w Strasznym śnie Dzidziusia Górkiewicza w reżyserii Kazimierza Kutza[3]. Później zagrała m.in. w Spisie cudzołożnic u Jerzego Stuhra (1994) i w filmach Jerzego Antczaka: tytułową rolę (eterycznej Małgorzaty Gautier) w Damie kameliowej (1994) i Ludwikę, siostrę Fryderyka Chopina w obrazie Chopin. Pragnienie miłości (2002). Do jej najbardziej znaczących dokonań na dużym ekranie należy także rola psychoterapeutki Romy w komedii romantycznej Zakochany Anioł w reżyserii Artura „Barona” Więcka (2005), Elżbiety w Katyniu w reżyserii Andrzeja Wajdy (2007), Eli, matki Janka, we Wszystko, co kocham Jacka Borcucha (2009), despotycznej matki przełożonej w filmie W imieniu diabła w reżyserii Barbary Sass (2011) oraz próbującej ocalić rozsypujący się świat i wartości Gerdy von Krauss w Kamerdynerze Filipa Bajona (2018) – ta ostatnia kreacja przyniosła jej m.in. nominację do Polskich Nagród Filmowych Orły 2019 w kategorii Główna Rola Kobieca[5].
Popularność zyskała również dzięki serialom, m.in. Sława i chwała w reżyserii Kazimierza Kutza, gdzie zagrała śpiewaczkę Elżbietę Szyller, siostrę Edgara (1997), Twarze i maski Feliksa Falka (2000), Na dobre i na złe (2002–2008) czy Egzamin z życia (2005−2006). Wystąpiła także jako Edyta Zajdler w Glinie Władysława Pasikowskiego (2004), Joanna Sikora, żona Pawła, w Odwróconych (2007), Beata Wolska w Bez tajemnic (2011, 2013) i Elżbieta, szefowa Działu Przestępstw Gospodarczych CBŚ w Pakcie (2015).
Zaśpiewała na płycie Herbert – Przesłanie z muzyką Stanisława Radwana i tekstami Zbigniewa Herberta (1999), a także, w duecie z Grzegorzem Turnauem, wykonała piosenkę „Meblościanka” na albumie Wisława Szymborska, z muzycznymi interpretacjami wierszy noblistki (2011)[6]. Ponadto wystąpiła m.in. na Koncertach Galowych Przeglądów Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu: Steruj krwią swoją do Oceanu Spokoju z piosenkami Marka Grechuty, w reżyserii Wojciecha Kościelniaka (2007), Z poważaniem – L. Cohen w reżyserii Andrzeja Domalika (2008) i Miłe panie i panowie bardzo mili. Piosenki Wojciecha Młynarskiego, koncercie wyreżyserowanym przez Agnieszkę Glińską (2018).
W 2019 roku zadebiutowała jako reżyserka, wystawiając w Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie spektakl dyplomowy WOOD, czyli… nieznośna lekkość mikrofonu, w wykonaniu studentów IV roku Wydziału Aktorskiego specjalności wokalno-aktorskiej[7].
Życie prywatne
Córka dyrygenta Józefa Radwana. Stryjem aktorki był kompozytor Stanisław Radwan[8].
W 1994 wyszła za mąż za aktora Romana Gancarczyka[9][10], z którym ma córkę Zofię.
Odznaczenia i nagrody
- Nagroda Fundacji Kultury Polskiej (1992)
- Złota Maska dla najpopularniejszej aktorki 2000 roku w Krakowie (2001)[11]
- Krakowska Nagroda Teatralna „Ludwik” w kategorii partnerska rola kobieca za rolę w spektaklu Historia prosta, czyli piosenki z Kabaretu Starszych Panów (2003)
- Wyróżnienie za rolę w spektaklu „Opera mleczana” w Narodowym Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie na IX Ogólnopolskim Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej w Warszawie (2003)
- III miejsce w plebiscycie publiczności na najlepszą żeńską kreację aktorską – nagroda za rolę w przedstawieniu „Opera mleczana” z Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie na XLIII Rzeszowskich Spotkaniach Teatralnych (2004)
- Nagroda Aktorska za rolę Klytamnestry w spektaklu „Ifigenia. Nowa tragedia (według wersji Racine’a)” z Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie na VII Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy (2008)
- Nominacja do Złotej Kaczki w kategorii Najlepsza Aktorka za film W imieniu diabła (2011)
- Wyróżnienie Aktorskie za rolę Kobiety z Poznania/ Margaret Thatcher w przedstawieniu „Bitwa warszawska 1920” Pawła Demirskiego w reżyserii Moniki Strzępki z Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie na 54. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych (2014)
- Grand Prix za rolę Jany w spektaklu „Skutki uboczne” na Krajowym Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru TV Dwa Teatry w Sopocie (2014)
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2015)[12]
- Nagroda Teatralna im. Stanisława Wyspiańskiego (2015)
- Nominacja do nagrody Złotego Szczeniaka, przyznawanej podczas Festiwalu Aktorstwa Filmowego im. Tadeusza Szymkowa za film Kamerdyner (2018)[13]
- Wyróżnienie Aktorskie za rolę w spektaklu „Rok z życia codziennego w Europie Środkowo-Wschodniej” Pawła Demirskiego w reżyserii Moniki Strzępki z Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie na 59. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych (2019)
- Nominacja do Polskiej Nagrody Filmowej Orzeł 2019 w kategorii Najlepsza Główna Rola Kobieca za film Kamerdyner (2019)
- Studencka Nagroda Teatralna „Chodźże do Teatru”[14] w kategorii Najlepsza Aktorka (2019)
- Nagroda Elżbiety Czyżewskiej dla najlepszej aktorki na Festiwalu Filmów Polskich w Nowym Jorku za „porywającą rolę” w filmie Kamerdyner (2019)[15]
- Nagroda Specjalna za rolę, składającą się na „zbiorowy portret kobiecości”, w spektaklu Panny z Wilka z Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie na 60. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych (2020)[16]
- Indywidualna Nagroda Aktorska za rolę Kazi w Pannach z Wilka z Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie na 45. Opolskich Konfrontacjach Teatralnych / "Klasyka Żywa" w Opolu (2021)[17]
Filmografia
- 1990: Skarby i upiory, czyli hrabia opętany (spektakl telewizyjny) jako hrabianka
- 1993: Straszny sen Dzidziusia Górkiewicza jako Madzia, wnuczka Loli
- 1994: Spis cudzołożnic jako dr Maria Magdalena Zgółka
- 1995: Dama Kameliowa jako Małgorzata Gautier
- 1996: Gdzie jesteś, święty Mikołaju? jako mama Ani
- 1997: Sława i chwała jako śpiewaczka Elżbieta Szyller, siostra Edgara
- 2000: Twarze i maski jako Katarzyna Romańczuk
- 2000: Przeprowadzki jako Teresa Szczygieł
- 2002: Chopin. Pragnienie miłości jako Ludwika Chopin
- 2003: Polana pośród brzeziny jako obecna właścicielka mieszkania Rosenfeldów
- 2004: Glina jako Edyta Zajdler (odc. 7 i 8)
- 2004: Ono jako lekarka wykonująca EKG
- 2004: Piekło niebo jako Marchwińska, matka Marty
- 2005: Zakochany Anioł jako Roma
- 2005: Egzamin z życia jako Katarzyna Wierzyńska, matka Joanny
- 2005: Karol. Człowiek, który został papieżem jako Magda
- 2006–2010: My Baby jako Joanna, siostra Urszuli
- 2007: Katyń jako Elżbieta, siostra Anny
- 2007: Odwróceni jako Joanna Sikora, żona Pawła
- 2008: Na dobre i na złe jako doktor Justyna Bachman (odc. 351)
- 2009: Wszystko, co kocham jako Ela, matka Janka
- 2009: Londyńczycy jako doktor Alicja Nowak (seria II, odc. 7, 8, 12)
- 2009: Generał jako Marcysia (odc. 2)
- 2009: Generał – zamach na Gibraltarze jako Marcysia Malesa
- 2009–2010: Barwy szczęścia jako Gabriela
- 2011: W imieniu diabła jako matka przełożona
- 2011, 2013: Bez tajemnic jako Beata Wolska, żona Andrzeja
- 2012: Żywie Biełaruś! jako matka Viery
- 2012: Prawo Agaty jako sędzia Apatowska (odc. 24)
- 2012: Paradoks jako Zdzisława Bilewska (odc. 11)
- 2012: Hotel 52 jako Grażyna, córka Mariana (odc. 76)
- 2013: Głęboka woda jako Anna, siostra Leona (sezon II, odc. 4)
- 2013: Lekarze jako Janina Zduniak (odc. 27)
- 2014: Karolina jako dyrektor szkoły i mama Karoliny
- 2015: Pakt jako Elżbieta, szefowa Wydziału Przestępstw Gospodarczych CBŚ
- 2017: Reakcja łańcuchowa jako matka Adama
- 2017: Fanatyk jako Wioletta Gałecka, żona Andrzeja
- 2018: Kamerdyner jako Gerda von Krauss
- 2020: Kod genetyczny jako Maria Gradoń
- 2021: Pajęczyna jako Teresa Titko
- 2022: Marzec ’68 jako matka Hanny
Przypisy
- ↑ Anna Radwan [online], Stary Teatr [dostęp 2019-07-14] (pol.).
- ↑ Anna Radwan: Tylko bez uniesień [online], e-teatr.pl [dostęp 2019-07-14] .
- ↑ a b Anna Radwan [online], FilmPolski [dostęp 2019-07-14] (pol.).
- ↑ a b Anna Radwan, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby) [dostęp 2019-07-14] .
- ↑ Orły | Nominowani do Orłów 2019 [online], pnf.pl [dostęp 2019-07-14] .
- ↑ Wyborcza.pl [online], krakow.wyborcza.pl [dostęp 2019-07-14] .
- ↑ WOOD, czyli... nieznośna lekkość mikrofonu | reż. Anna Radwan [online], krakow.ast.krakow.pl [dostęp 2019-12-14] (pol.).
- ↑ TVP Kultura Niedziela z.... Anną Radwan.
- ↑ Anna Radwan – prezentacja. TerazTeatr. [dostęp 2019-06-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-07-14)]. (pol.).
- ↑ Anna Radwan w ‘Barwach szczęścia’. Barwy szczęścia. [dostęp 2019-06-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-07-14)]. (pol.).
- ↑ Redakcja, Dwoje z Maskami [online], Dziennik Polski, 3 kwietnia 2001 [dostęp 2019-07-04] (pol.).
- ↑ Medal Zasłużony Kulturze – Gloria Artis. mkidn.gov.pl. [dostęp 2020-10-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-06-26)].
- ↑ Anna Radwan [online], Filmweb [dostęp 2019-07-03] (pol.).
- ↑ Iga Rudnicka i Michał Sikorski – najlepsi aktorzy młodego pokolenia | Chodźże do teatru 2019 [online], krakow.ast.krakow.pl [dostęp 2019-07-03] (pol.).
- ↑ „Jak pies z kotem” zdobywcą głównej nagrody na Festiwalu Filmów Polskich w Nowym Jorku [online], Onet Kultura, 3 czerwca 2019 [dostęp 2020-01-03] (pol.).
- ↑ MarcelinaM. Hertmann MarcelinaM., Werdykt 60. KST [online], TBK [dostęp 2020-09-29] (pol.).
- ↑ Opole. Zwycięzcy 45. Opolskich Konfrontacji Teatralnych / „Klasyka Żywa” | e-teatr.pl [online], Teatr w Polsce – polski wortal teatralny [dostęp 2021-09-28] (pol.).
Bibliografia
- Anna Radwan w bazie filmpolski.pl
- Anna Radwan w bazie Filmweb
Linki zewnętrzne
- Anna Radwan, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby) [dostęp 2021-04-08] .
- ETP: 3193
- identyfikator osoby w serwisie „Nauka Polska”: 287248
- Ludzie Nauki: d6k2fExFPfY
- FilmPolski.pl: 1121300