Anna Stańczykowska
Państwo działania |
|
---|---|
Data i miejsce urodzenia | 24 września 1932 |
Data śmierci | 24 listopada 2021 |
Profesor doktor habilitowany nauk przyrodniczych | |
Specjalność: ekologia bezkręgowców, hydrobiologia[1] | |
Alma Mater | Uniwersytet Warszawski |
Doktorat | 1964 – nauki przyrodnicze |
Habilitacja | 1977 – nauki przyrodnicze |
Profesura | |
Polska Akademia Nauk | |
Status | członek Komitetu Ekologii Wydziału II Nauk Biologicznych |
Instytut | |
Okres zatrudn. | 1956–1986 |
Uczelnia | Wyższa Szkoła Rolniczo-Pedagogiczna w Siedlcach/Akademia Podlaska |
Okres zatrudn. | 1984–2002 |
Odznaczenia | |
Medal imienia Alfreda Lityńskiego (2006) |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/Kazimierz_Sta%C5%84czykowski_i_Anna_Sta%C5%84czykowska-Piotrowska_gr%C3%B3b.jpg/240px-Kazimierz_Sta%C5%84czykowski_i_Anna_Sta%C5%84czykowska-Piotrowska_gr%C3%B3b.jpg)
Anna Maria Stańczykowska-Piotrowska (ur. 24 września 1932 w Warszawie[3], zm. 24 listopada 2021[4]) – polska hydrobiolożka, specjalistka w zakresie ekologii wodnych bezkręgowców.
Życie prywatne
Córka Ireny Stańczykowskiej z Kamlerów i Kazimierza Stańczykowskiego, adwokata, który zmarł w 1937. Wychowywała się na warszawskim Mokotowie. Na czas kampanii wrześniowej jej rodzina uciekła z Warszawy na Lubelszczyznę. Konsekwencją tego była ciężka choroba (zapalenie kości i szpiku) i kilkuletnia rehabilitacja. W czasie okupacji jej matka prowadziła działalność konspiracyjną w Warszawie, a zginęła w czasie pacyfikacji powstania warszawskiego wraz z drugą córką – Ewą. Anna przeżyła, ale od tego czasu cierpiała na klaustrofobię. Po powrocie z wypędzenia po powstaniu w roku 1945 rozpoczęła naukę w ówczesnym Liceum im. Tadeusza Reytana, a następnie, jednocześnie przechodząc kolejne operacje i rehabilitacje, w Liceum im. Narcyzy Żmichowskiej, gdzie zdała maturę[3]. Miała męża – Andrzeja Piotrowskiego[5].
Kariera naukowa
Absolwentka Wydziału Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie otrzymała tytuł magisterski w roku 1956 i stopień doktorski w 1964. Od ukończenia studiów pracowała w Instytucie Ekologii PAN. Tam uzyskała habilitację w zakresie nauk przyrodniczych w roku 1977. W 1984 równolegle zaczęła pracować w Wyższej Szkole Rolniczo-Pedagogicznej w Siedlcach, która później przekształciła się w Akademię Podlaską, a jeszcze później w Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach. W 1986 przestała pracować w IE PAN, a w WSRP z jej inicjatywy utworzono Katedrę Ekologii i Ochrony Środowiska. Na tej uczelni przez wiele lat była kierownikiem katedry[2], a także dyrektorem Instytutu Biologii[1]. Profesorem nadzwyczajnym została w 1989, a zwyczajnym w 1992[2]. Była członkiem Komitetu Ekologii na Wydziale II – Nauk Biologicznych Polskiej Akademii Nauk[1].
W pracy naukowej zajmowała się przede wszystkim zoobentosem, w szczególności wodnymi mięczakami[1]. Już jako studentka brała udział w badaniach mięczaków wiślanej łachy „Konfederatka” pod Wyszogrodem organizowanych przez Instytut Rybactwa Śródlądowego[6]. Określana jako jedna z głównych specjalistek w tematyce ekologii racicznicy zmiennej[2]. Wśród prowadzonych przez nią projektów badawczych był grant ministerstwa nauki „Badanie cech historii życia racicznicy zmiennej Dreissena polymorpha Pall” z 2001 roku[1].
Jej aktywność sprawiła, że siedlecki ośrodek akademicki stał się istotny w polskiej hydrobiologii[2].
Była autorką lub współautorką około 150 publikacji, w tym 9 książkowych. Wśród nich jako ważne wymieniane są dwie książki edukacyjne Ekologia naszych wód i Zwierzęta bezkręgowe naszych wód[2]. Od 1991 zasiadała w radzie redakcyjnej serii wydawniczej „Fauna Słodkowodna Polski”[2].
Członkini założycielka Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego. W okresie 1971–1983 była przewodniczącą jego oddziału w Warszawie. W okresie 1992–2000 była zastępcą prezesa zarządu głównego PTH, a w międzyczasie członkinią komisji rewizyjnej. W 2006 otrzymała członkostwo honorowe Stowarzyszenia Malakologów Polskich[2].
W 2006 Polskie Towarzystwo Hydrobiologiczne przyznało jej Medal imienia Alfreda Lityńskiego[7].
W 2003 ekolodzy z Akademii Podlaskiej ustanowili Medal Mazowieckiej Niezapominajki dla osób i instytucji zaangażowanych w ochronę przyrody. Anna Stańczykowska przez kilka lat była przewodniczącą jego kapituły. Od 2010 kontynuacją nagrody jest Medal Polskiej Niezapominajki, a Anna Stańczykowska została honorową przewodniczącą kapituły[8].
Została pochowana na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 198, rząd 2, miejsce 23)[9].
Przypisy
- ↑ a b c d e f Prof. dr hab. Anna Maria Stańczykowska-Piotrowska, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2019-03-19] .
- ↑ a b c d e f g h KrzysztofK. Lewandowski KrzysztofK., Zasłużeni dla hydrobiologii i PTH – Prof. dr hab. Anna Stańczykowska [online], Polskie Towarzystwo Hydrobiologiczne [dostęp 2021-08-01] .
- ↑ a b AnnaA. Stańczykowska-Piotrowska AnnaA., MariuszM. Rosłon MariuszM., Archiwum historii mówionej – Anna Stańczykowska-Piotrowska [online], Muzeum Powstania Warszawskiego, 12 listopada 2008 [dostęp 2021-08-01] .
- ↑ Wspomnienie o Pani Profesor Annie Stańczykowskiej-Piotrowskiej [online], Instytut Nauk Biologicznych Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach [dostęp 2023-09-09] .
- ↑ StanisławS. Konarski StanisławS., Kazimierz Wiktor Stańczykowski [online], Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2021-08-01] .
- ↑ AnnaA. Stańczykowska AnnaA., Łacha wiślana Konfederatka. Wspomnienia pionierskich badań [pdf], „Wiadomości Hydrobiologiczne”, 204, 2013, s. 11–14 [dostęp 2021-08-01] .
- ↑ Archiwum wiadomości z witryny PTH lata 2001–2006 [online], Polskie Towarzystwo Hydrobiologiczne [dostęp 2021-08-01] .
- ↑ Medal Polskiej Niezapominajki [online], XII Festiwal Nauki i Sztuki w Siedlcach, 2010 [dostęp 2021-08-01] .
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: KAZIMIERZ STAŃCZYKOWSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2023-09-09] .
- identyfikator osoby w serwisie „Nauka Polska”: 70724