Bilans płatniczy
Saldo ujemne
Saldo dodatnie
Brak danych
Bilans płatniczy – zestawienie wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami (gospodarką krajową) a nierezydentami (zagranicą) w danym okresie sprawozdawczym. Jest on sporządzany zgodnie z szóstym wydaniem Balance of Payments and International Investment Position Manual (BPM) publikowanego przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Bilans płatniczy Polski publikuje Narodowy Bank Polski, natomiast bilans płatniczy strefy euro − Europejski Bank Centralny.
Międzynarodowa pozycja inwestycyjna jest zestawieniem stanów zagranicznych aktywów i pasywów na koniec danego okresu sprawozdawczego.
Zadłużenie zagraniczne jest zestawieniem zobowiązań zagranicznych o charakterze dłużnym (w tym m.in. kredyty i pożyczki, dłużne papiery wartościowe znajdujące się w posiadaniu zagranicznych inwestorów portfelowych, rachunki bieżące i depozyty nierezydentów w bankach polskich).
Statystyka bilansu płatniczego obejmująca bilans płatniczy, międzynarodową pozycję inwestycyjną i zadłużenie zagraniczne opisuje relacje gospodarki z zagranicą. Umożliwia prowadzenie analizy międzynarodowych stosunków gospodarczych, w tym ocenę nierównowagi zewnętrznej państwa.
Struktura bilansu płatniczego
- Rachunek bieżący:
- Obroty towarowe
- Usługi
- Dochody pierwotne
- Dochody wtórne
- Rachunek kapitałowy
- Rachunek finansowy:
- Inwestycje bezpośrednie
- Inwestycje portfelowe
- Pozostałe inwestycje
- Pochodne instrumenty finansowe
- Oficjalne aktywa rezerwowe
- Błędy i opuszczenia
Charakterystyka sald składowych bilansu płatniczego
- Rachunek bieżący – obejmuje transakcje w zakresie towarów, usług, dochodów pierwotnych oraz dochodów wtórnych.
- Rachunek kapitałowy – obejmuje transfery kapitałowe o charakterze inwestycyjnym (w Polsce przede wszystkim fundusze unijne).
- Rachunek finansowy – zawiera transakcje finansowe z zakresu inwestycji bezpośrednich, portfelowych, pozostałych inwestycji, pochodnych instrumentów finansowych oraz oficjalnych aktywów rezerwowych.
Równowaga i nierównowaga bilansu płatniczego
Równowaga bilansu płatniczego (w sensie księgowym) występuje wtedy, gdy spełniona jest następująca tożsamość: saldo rachunku bieżącego plus saldo rachunku kapitałowego minus saldo rachunku finansowego plus błędy i opuszczenia równa się zero. Polega ona na równoważeniu deficytów z jednego okresu, nadwyżkami z drugiego.
Do oceny nierównowagi bilansu płatniczego w sensie ekonomicznym, tzn. nierównowagi zewnętrznej kraju i jego wrażliwości na zarażenie zewnętrznymi zjawiskami kryzysowymi, wykorzystuje się dane statystyki bilansu płatniczego w relacji do PKB. Są to m.in. saldo rachunku bieżącego, udział eksportu netto, międzynarodowa pozycja inwestycyjna netto, zadłużenie zagraniczne i oficjalne aktywa rezerwowe.
Bibliografia
- NBP: Statystyka bilansu płatniczego. Uwagi metodyczne. nbp.pl. [dostęp 2016-11-25].
- System finansowy w Polsce. Bogusław Pietrzak, Zbigniew Polański, Barbara Woźniak (red.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012. ISBN 978-83-01-15236-9.
- Eurostat: Statystyki bilansu płatniczego. europa.eu. [dostęp 2022-07-29].
Linki zewnętrzne
- Bilans płatniczy Polski na stronach NBP
- Balance of Payments Manual 5
- Balance of Payments and International Investment Position Manual ed.6
- Balance of Payments The Concise Encyclopedia of Economics (ang.)
- PWN: 3877642
- Britannica: money/balance-of-payments
- The Canadian Encyclopedia: balance-of-payments
- Universalis: balance-des-paiements
- Catalana: 0222493
- DSDE: betalingsbalance