Brzostownica
![]() Brzostownica japońska | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | wiązowate | ||
Rodzaj | brzostownica | ||
Nazwa systematyczna | |||
Zelkova Spach Ann. Sci. Nat. Bot. ser. 2. 15: 356. 1 Jun 1841[3] | |||
Synonimy | |||
| |||
|
Brzostownica (Zelkova Spach) – rodzaj roślin z rodziny wiązowatych. Obejmuje pięć gatunków występujących w południowo-wschodniej Europie i w Azji. Rosną w lasach i na terenach skalistych. Z. abeliacea na Krecie, Z. carpinifolia w północnej Turcji i na Kaukazie, Z. sinica i Z. schneideriana w Chinach i Z. serrata w Japonii. Są to drzewa uprawiane jako ozdobne, ale też dostarczające drewna konstrukcyjnego[4]. W Europie Środkowej w uprawie spotykane są: brzostownica kaukaska, Schneidera i japońska[5].
Morfologia
- Pokrój
- Drzewa do 40 m wysokości i krzewy. Kora gładka lub odpadająca tafelkowato[4]. Pędy nigdy nie są cierniste, korkowato zgrubiałe ani oskrzydlone[6].
- Liście
- Zrzucane na zimę, pojedyncze, skrętoległe[7]. Blaszka liściowa z wierzchu szorstka, na brzegu wyraźnie piłkowana z grubymi ząbkami, u nasady symetryczna[4]. Użyłkowanie liścia pierzaste, wyraźne nerwy drugiego rzędu biegną do końców ząbków. U nasady liści po dwa wolne, szybko opadające, równowąskie przylistki[6].
- Kwiaty
- Drobne[7], jednopłciowe. Pojawiają się w czasie rozwijania się liści. Kwiaty męskie w niewielkich pęczkach rozwijają się u nasady pędów, a kwiaty żeńskie wyrastają pojedynczo w kątach liści w części szczytowej pędów. Działki kielicha są 4 lub 5, płatków korony brak. Pręciki są 4 lub 5. Zalążnia pojedyncza z głęboko podzieloną szyjką słupka[4].
- Owoce
- Niewielkie, siedzące, jednonasienne, nieco mięsiste i zielone pestkowce[4].
Systematyka
Jeden z rodzajów z rodziny wiązowatych (Ulmaceae). Obejmuje 5 gatunków[4][6][5]
- Zelkova abelicea (Lam.) Boiss.
- Zelkova carpinifolia (Pall.) K. Koch – brzostownica kaukaska, b. grabolistna
- Zelkova schneideriana Handel-Mazzetti – brzostownica Schneidera
- Zelkova serrata (Thunberg) Makino – brzostownica japońska
- Zelkova sinica C. K. Schneider
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-02-26] (ang.).
- ↑ a b Zelkova. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2017-02-26].
- ↑ a b c d e f Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden, Vol. 1. London: Macmillan, 1988, s. 161. ISBN 0-333-73003-8.
- ↑ a b Jerzy Hrynkiewicz, Bolesław Sękowski, Mieczysław Wilczkiewicz: Rozmnażanie drzew i krzewów liściastych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 213. ISBN 83-0113434-8.
- ↑ a b c Zelkova Spach. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2017-02-26].
- ↑ a b Władysław Bugała: Drzewa i krzewy dla terenów zieleni. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1991, s. 151. ISBN 83-09-00013-8.
- Britannica: plant/Zelkova
- БРЭ: 1953729
- DSDE: Zelkova
Identyfikatory zewnętrzne:
- Flora of China: 135278
- Flora of North America: 135278
- GBIF: 2984531
- identyfikator iNaturalist: 129056
- IPNI: 332073-2
- ITIS: 500618
- NCBI: 45186
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:332073-2
- Tela Botanica: 103135
- identyfikator Tropicos: 40028279
- USDA PLANTS: ZELKO8
- identyfikator taksonu Fossilworks: 56210
- CoL: 63WXW