Cerkiew św. Jana Chrzciciela w Liskach
![]() | |||||||||||||||
Kościół filialny | |||||||||||||||
![]() Widok ogólny | |||||||||||||||
Państwo |
| ||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||
Miejscowość | Liski | ||||||||||||||
Wyznanie | katolicyzm | ||||||||||||||
Kościół | |||||||||||||||
Parafia | |||||||||||||||
Wezwanie | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| |||||||||||||||
Położenie na mapie gminy Dołhobyczów ![]() | |||||||||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||||||||||
Położenie na mapie województwa lubelskiego ![]() | |||||||||||||||
Położenie na mapie powiatu hrubieszowskiego ![]() | |||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||
|
Cerkiew św. Jana Chrzciciela w Liskach – dawna cerkiew greckokatolicka św. Jana Chrzciciela, zbudowana w 1872, znajdująca się w Liskach.
Od 1875 prawosławna, a po 1947 przejęta przez rzymskich katolików i użytkowana jako kościół filialny św. Mikołaja parafii w Przewodowie.
Historia obiektu
Źródła historyczne podają, że w Liskach już w 1531 istniała cerkiew. W 1761 była to cerkiew Jana Chrzciciela i należała do dekanatu waręskiego. Obecnie istniejącą drewnianą świątynię wzniesiono w 1872 z fundacji Jana Krzyżanowskiego jako cerkiew unicką także pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela. Już po trzech latach, wskutek likwidacji unickiej diecezji chełmskiej, obiekt przejęła parafia prawosławna[2]. Po 1947 obiekt przejęty przez kościół katolicki. W 1981 rozebrano zakrystię północną, a w 1983 dokonano nieznacznego remontu. Remont generalny kościoła przeprowadzono w 2000[3].
-
Elewacja frontowa -
Widok od strony południowej -
Elewacja północna
Architektura i wyposażenie
Jest to cerkiew trzykopułowa, orientowana, drewniana, konstrukcji zrębowej, zwęgłowana na rybi ogon na dębowej podwalinie na ceglanej otynkowanej podmurówce. Bryła świątyni dwukondygnacyjna, przykryta ośmiopołaciowymi kopułami zwieńczonymi latarniami z hełmami w formie zbliżonej do stożków zakończonymi żelaznymi krzyżami. Cerkiew orientowana, o halowej trójdzielnej strukturze: do kwadratowej nawy przylegają, połączone prostokątnymi łącznikami, węższe także kwadratowe prezbiterium i babiniec. Po południowej stronie prezbiterium kwadratowa zakrystia. Główne wejście do babińca poprzedzone gankiem przykrytym dwuspadowym daszkiem wspartym na czterech słupach. Ściany są oszalowane pionowymi deseczkami układanymi na zakładkę. Wszystkie kopuły i daszki pokryte blachą ocynkowaną[3].
Wewnątrz w kopułach ośmiopolowe pozorne sklepienia, w pozostałych pomieszczeniach stropy. Zachowała się polichromia wykonana w 1875, przedstawiająca sceny z życia Jezusa i Marii oraz wizerunki ewangelistów. Z wyposażenia z okresu budowy o tradycjach barokowo-klasycystycznych przetrwał oryginalny ikonostas, ołtarz główny i boczne oraz ambina[2].
Wokół cerkwi
Świątynia położona na wyniosłym wzgórzu, w przedłużeniu dawnego parku dworskiego. Od południowego zachodu stoi murowana, trójarkadowa zabytkowa[1] dzwonnica z 1930. Obok świątyni cmentarz przycerkiewny z kryptą grobową fundatorów cerkwi Krzyżanowskich i poprzedniego właściciela wsi Ignacego Majewskiego, nagrobkami oraz zbiorową mogiłą 86 zamordowanych mieszkańców wsi[4].
-
Dzwonnica -
Dojście -
Obok
Turystyka
Cerkiew jest obiektem Transgranicznego szlaku turystycznego Bełżec - Bełz[5].
Przypisy
- ↑ a b Rejestr zabytków nieruchomych – województwo lubelskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 [dostęp 2016-01-03] .
- ↑ a b Zabytki powiatu hrubieszowskiego. Hrubieszów: Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie, 2011, s. 46. ISBN 978-83-931607-0-9.
- ↑ a b Katarzyna Warmińska, Dziewiętnastowieczne byłe świątynie greckokatolickie z Chłopiatyna, Lisek, Dłużniowa i Budynina jako przykłady trójkopułowych cerkwi drewnianych z południowo – wschodniej części województwa lubelskiego oraz ich problematyka konserwatorska. [dostęp 2015-12-30]. (pol.).
- ↑ Zabytki: Cerkiew greko- katolicka, ob. kościół rzymsko-katolicki p. w. św. Mikołaja w Liskach Waręskich, na stronie pow.hrubieszów. [dostęp 2016-01-04]. (pol.).
- ↑ Bełżec - Bełz. Transgraniczny szlak turystyczny – strona szlaku. [dostęp 2016-01-04].
Linki zewnętrzne
- Informacje o cerkwi na stronie kościoły drewniane
- p
- d
- e
- p
- d
- e
|