Chris Hadfield
![]() Chris Hadfield (2011) | |||
Data i miejsce urodzenia | 29 sierpnia 1959 | ||
---|---|---|---|
Narodowość | kanadyjska | ||
Funkcja | dowódca MSK, | ||
Łączny czas misji kosmicznych | 165 dni 16 godzin 21 minut | ||
Misje | STS-74, STS-100, | ||
Stopień wojskowy | pułkownik Royal Canadian Air Force | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
Chris Austin Hadfield (ur. 29 sierpnia 1959 w Sarnii) – kanadyjski astronauta, który jako pierwszy Kanadyjczyk odbył spacer w przestrzeni kosmicznej. Emerytowany pilot wojskowy, pułkownik Królewskich Kanadyjskich Sił Lotniczych.
Wykształcenie, służba wojskowa i kariera astronauty
W kanadyjskich siłach zbrojnych od ukończenia liceum w 1978 roku. W 1982 roku ukończył Królewskie Kolegium Wojskowe Kanady z licencjatem z inżynierii mechanicznej. W 1983 roku ukończył z najlepszym wynikiem podstawowe szkolenie na odrzutowcach i rozpoczął szkolenie na pilota myśliwca w 410 Tactical Fighter Operational Training Squadron Kanadyjskich Królewskich Sił Powietrznych.
W maju 1992 roku ukończył University of Tennessee Space Institute z tytułem magistra.
W czerwcu tego samego roku został wybrany do grupy nowych czterech kanadyjskich kosmonautów. Hadfield uczestniczył w dwóch lotach z udziałem wahadłowców: STS-74 w 1995 r. i STS-100 w 2001 r. oraz pełnił funkcję komunikatora.
Biorąc udział w misji STS-74 na stację kosmiczną Mir został jedynym Kanadyjczykiem w historii na pokładzie rosyjskiej stacji kosmicznej i pierwszym Kanadyjczykiem operującym Canadarm na orbicie. W trakcie misji STS-100 na MSK wykonał dwa wyjścia w otwartą przestrzeń kosmiczną, zostając pierwszym Kanadyjczykiem na spacerze kosmicznym.
W 2003 roku po 25 latach służby wojskowej przeszedł na emeryturę w siłach powietrznych, zostając kosmonautą cywilnym. 10-23 maja 2010 dowodził 14. misją podwodną NEEMO (NASA Extreme Environment Mission Operations) realizowanej przez NASA i NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration), gdzie brał udział m.in. jego przyszły partner w kosmosie Thomas Marshburn.
19 grudnia 2012 Sojuz TMA-07M wyniósł go na pokład Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) jako członka Ekspedycji 34. i 35. Przybył na stację 21 grudnia, zgodnie z planem[1]. Jest pierwszym Kanadyjczykiem, który pełnił funkcję dowódcy Stacji. 14 maja 2013 nad ranem czasu polskiego powrócił na Ziemię w kapsule statku Sojuz wraz z dwoma innymi członkami załogi ISS.
Miesiąc po powrocie ogłosił odejście z Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej na emeryturę 3 lipca 2013.
Media społeczne i działalność popularyzatorska
Podczas pobytu na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej Hadfield wykonał kilka teledysków publikowanych w serwisie YouTube, w tym cover utworu Davida Bowie, Space Oddity.
Prowadzi twittowy magazyn pt. „Jak żyją astronauci w kosmosie”, w którym odsłania tajniki życia w stacji orbitalnej.
W 2013 roku opublikował wspomnienia, An Astronaut's Guide to Life on Earth.
W 2016 roku Wydawnictwo JAK wydało książkę Kosmiczny poradnik życia na Ziemi ISBN 978-83-240-2571-8
Wykaz lotów
Loty kosmiczne, w których uczestniczył Chris Austin Hadfield | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
№ | Cel | Data startu | Statek kosmiczny | Data lądowania | Statek kosmiczny | Funkcja | Czas trwania |
1 | Stacja Mir | 12 listopada 1995 | Atlantis F-15 | 20 listopada 1995 | Atlantis F-15 | Specjalista misji 1 (MS-1) | 8 dni 4 godziny 30 minut i 44 sekundy |
2 | Międzynarodowa Stacja Kosmiczna | 19 kwietnia 2001 | Endeavour F-16 | 1 maja 2001 | Endeavour F-16 | Specjalista misji 1 (MS-1) | 11 dni 21 godzin 30 minut |
3 | Międzynarodowa Stacja Kosmiczna | 19 grudnia 2012 12:12:36 UTC | Sojuz TMA-07M | 14 maja 2013 02:31 UTC | Sojuz TMA-07M | Inżynier pokładowy 4, Dowódca wyprawy | 145 dni 14 godzin 19 minut |
Łączny czas spędzony w kosmosie — 165 dni 16 godzin 21 minut. |
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Załoga Ekspedycji 34 powitana na stacji
Linki zewnętrzne
- Biografia na stronie CSA (ang.)
- Biografia na stronie NASA (ang.)
- Biogram na stronie Spacefacts (ang.)
- ISNI: 0000000417207278
- VIAF: 305126764
- LCCN: no2013126925
- GND: 105085344X
- NDL: 001196501
- BnF: 17019746r
- SUDOC: 191060615
- SBN: TO0V699714
- NKC: jo2015854822
- BNE: XX5421775
- NTA: 390722871
- BIBSYS: 14067198
- CiNii: DA18259738
- Open Library: OL7375053A
- PLWABN: 9810592607405606
- NUKAT: n2016052200
- J9U: 987007528551605171
- KRNLK: KAC201501462