Czerwiec (roślina)
![]() Czerwiec roczny | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | goździkopodobne | ||
Rząd | goździkowce | ||
Rodzina | goździkowate | ||
Rodzaj | czerwiec | ||
Nazwa systematyczna | |||
Scleranthus L. Sp. Pl. 406. 1753[3] | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Scleranthus annuus L.[3] | |||
Synonimy | |||
| |||
| |||
|
Czerwiec (Scleranthus L.) – rodzaj roślin należący do rodziny goździkowatych. Obejmuje 13 gatunków[4]. Występują one w Eurazji, Afryce i Australii, poza tym zawleczone zostały także na inne kontynenty. W Polsce rosną w zależności od ujęcia dwa lub trzy gatunki: czerwiec roczny (S. annuus), czerwiec trwały (S. perennis) i czerwiec wieloowockowy (S. polycarpos[5], uznawany też za podgatunek – S. annuus subsp. polycarpos[4]). Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów skleros – twardy i anthos – kwiat[6].
Znaczenie użytkowe tych roślin jest ograniczone, w uprawach występują jako chwasty, niektóre gatunki wykorzystywane są lokalnie jako lecznicze[7].
Morfologia
- Pokrój
- Niewielkie rośliny jednoroczne, dwuletnie lub byliny o pędach płożących lub wzniesionych, o łodygach okrągłych i rozgałęzionych[6].
- Liście
- Naprzeciwległe, siedzące i zrośnięte nasadami. Blaszka liściowa równowąska lub igłowata, na szczycie ostra lub tępa, z pojedynczą żyłką wiązek przewodzących[6].
- Kwiaty
- Siedzące, zebrane w luźne lub gęste wierzchotki. Hypancjum dzbanuszkowate. Działki kielicha w liczbie 5, zielonkawe, na brzegu białawe, do 4 mm długości. Płatków brak. Dysk miodnikowy obecny u nasady pręcików, których jest od 2 do 10. Szyjki słupka 2, główkowate[6].
- Owoce
- Jednonasienna, owalna niełupka, zamknięta w trwałym hypancjum i działkach kielicha i z nimi opadająca. Zawiera kuliste i żółtawe nasiono[6].
Systematyka
- Pozycja systematyczna
Rodzaj należy do plemienia Sclerantheae w podrodzinie Alsinoideae w obrębie rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae)[8].
- Wykaz gatunków[4]
- Scleranthus annuus L. – czerwiec roczny
- Scleranthus biflorus (J.R.Forst. & G.Forst.) Hook.f.
- Scleranthus brockiei P.A.Will.
- Scleranthus delortii Gren.
- Scleranthus diander R.Br.
- Scleranthus fasciculatus (R.Br.) Hook.f.
- Scleranthus ×intermedius Kitt.
- Scleranthus minusculus F.Muell.
- Scleranthus perennis L. – czerwiec trwały
- Scleranthus peruvianus Muschl.
- Scleranthus pungens R.Br.
- Scleranthus singuliflorus (F.Muell.) Mattf.
- Scleranthus uncinatus Schur
- Scleranthus uniflorus P.A.Will.
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-10-07] (ang.).
- ↑ a b c Index Nominum Genericorum. [dostęp 2013-11-29].
- ↑ a b c Scleranthus L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2020-01-25].
- ↑ ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ. i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 163, ISBN 978-83-62975-45-7 .
- ↑ a b c d e John W. Thieret, Richard K. Rabeler: Scleranthus Linnaeus. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-11-29].
- ↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 840, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
- J9U: 987007563224905171