Dieter Przewdzing
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 24 lutego 1944 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 18 lutego 2014 | ||
Naczelnik Zdzieszowic | |||
Okres | od 1976 | ||
Przynależność polityczna | |||
Burmistrz Zdzieszowic | |||
Okres | od 1990 | ||
Przynależność polityczna | Mniejszość Niemiecka | ||
Następca | Sybila Zimerman[1] | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() | |||
|
Dieter Josef Przewdzing (ur. 24 lutego 1944 w Rozwadzy, zm. 18 lutego 2014 w Krępnej) – polski polityk samorządowy niemieckiego pochodzenia, burmistrz Zdzieszowic.
Życiorys
Ukończył technikum i rozpoczął pracę jako technik mechanik w Instytucie Ciężkiej Syntezy Organicznej w Kędzierzynie-Koźlu[2]. W okresie PRL był członkiem ORMO oraz PZPR[3]. Od 1975 roku był sekretarzem, zaś w 1976 roku został naczelnikiem Zdzieszowic[4]. Następnie od przywrócenia samorządu gmin w 1990 roku co cztery lata wygrywał kolejne demokratyczne wybory na burmistrza, sprawując tę funkcję aż do swojej śmierci[5]. Z ramienia komitetu Mniejszości Niemieckiej kandydował w 2001 roku do Senatu RP w okręgu wyborczym obejmującym województwo opolskie[6], a w 2007 roku do Sejmu RP, także w okręgu opolskim[7]. Od 1998 do 2002 był radnym z listy Mniejszości Niemieckiej do sejmiku Województwa Opolskiego I Kadencji. Został delegatem polskiej strony Parlamentu Euroregionu Pradziad z siedzibą w Prudniku[8].
W ostatnich latach życia był zaangażowany w kampanię o wprowadzenie gospodarczej autonomii Śląska[5]. Protestował także przeciw możliwości przenoszenia formalnej siedziby przedsiębiorstwa w dowolne miejsce w świecie, w efekcie czego podatki dochodowe zamiast do budżetów wielu małych gmin trafiają do budżetu wielkich miast[4]. Według jego słów składane przez niego propozycje reform miały na celu zapewnienie samorządom samowystarczalności finansowej. Jego poglądy spotkały się z protestami środowisk prawicowych, m.in. działacze partii PiS zorganizowali pikietę przed urzędem miejskim w Zdzieszowicach, domagając się ustąpienia Dietera Przewdzinga i twierdząc, że głosi tezy sprzeczne z Konstytucją RP. W grudniu 2013 roku złożyli także zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa nawoływania do separatyzmu[5]. Dieter Przewdzing zaprzeczył oficjalnie, jakoby nawoływał do secesji jakiegokolwiek terytorium[4]. Jego inicjatywę poparły natomiast samorządy kilku gmin i miast z województw śląskiego i opolskiego, przegłosowując specjalne uchwały popierające[5].
Wielokrotnie brał udział w pielgrzymce na Jasną Górę w Częstochowie – 14 listopada 2010 został przyjęty do grona Rycerstwa Orderu Jasnogórskiej Bogarodzicy[9]. W dniu 11 października 2013 prorektor Państwowej Akademii Rolniczej w Połtawie profesor Oleg Gorb nadał mu w Opolu doktorat honoris causa[10].
Morderstwo i pogrzeb
18 lutego 2014 roku[5] przed godziną 19:00, w trakcie przygotowań do 70. rocznicy urodzin, zginął od ciosów zadanych ostrym narzędziem. Miał na ciele liczne obrażenia, zadane w taki sposób, by szybko się wykrwawił. Zwłoki zostały znalezione po godzinie 20:00[11] w domku w Krępnej[5]. Następnego dnia prokuratura potwierdziła, że padł on ofiarą brutalnego zabójstwa[12]. Mniejszość niemiecka zaapelowała o specjalny nadzór nad śledztwem w sprawie śmierci Dietera Przewdzinga w związku z jego działalnością publiczną i przynależnością do mniejszości niemieckiej[13]. Ruch Autonomii Śląska zaapelował by tragiczna śmierć nie spowodowała zaostrzenia sporu o przyszłość regionu, podkreślając prawne podstawy działań burmistrza w dążeniu do gospodarczej autonomii Śląska[14].
22 lutego odbył się pogrzeb Dietera Przewdzinga. W uroczystości wzięło udział ponad trzy tysiące osób, w tym samorządowcy oraz mieszkańcy gminy. Został pochowany w grobie rodzinnym w Żyrowej[15].
Życie prywatne
Był żonaty. Miał córkę i wnuki.
Wybrane odznaczenia[16]
- 1997: Złoty Krzyż Zasługi[17]
- 2005: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski[18]
- 2011 Brązowa Odznaka „Zasłużony dla Ochrony Przeciwpożarowej”[19].
- Medal Komisji Edukacji Narodowej
- Złoty Laur Umiejętności i Kompetencji
- Platynowy Laur Umiejętności
- Platynowy Laur „Pro Publico Bono”
- Odznaka Honorowa „Za zasługi dla Województwa Opolskiego”
- Odznaka Honorowa „Zasłużony dla Miasta i Gminy Zdzieszowice”
- 2010: Order Rycerstwa Jasnogórskiej Bogarodzicy
- 2013: Doktorat honoris causa Państwowej Akademii Rolniczej w Połtawie
Przypisy
- ↑ Róża Romaniec: Śledztwo nt. zabójstwa polityka mniejszości niemieckiej. Tło polityczne?. Deutsche Welle, 2014-03-30. [dostęp 2014-03-30]. (pol.).
- ↑ Jan Dziadul: Zabójstwo kanclerza Przewdzinga. 2014-08-20. [dostęp 2015-09-17].
- ↑ Informacje w BIP IPN. [dostęp 2014-02-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-27)].
- ↑ a b c Jan Dziadul: Autonomia według Przewdzinga. polityka.pl, 2013-08-20. [dostęp 2014-02-19].
- ↑ a b c d e f PatrykP. Drabek PatrykP., Burmistrz Zdzieszowic Dieter Przewdzing nie żyje. Zabójstwo? [online], Dziennik Zachodni, 19 lutego 2014 [dostęp 2014-02-19] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-19] .
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2001. [dostęp 2014-02-19].
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2007. [dostęp 2014-02-19].
- ↑ Struktura organizacyjna [online], europradziad.pl [dostęp 2024-04-29] [zarchiwizowane z adresu 2004-01-21] .
- ↑ Burmistrz Dieter Przewdzing Rycerzem Jasnogórskiej Bogarodzicy
- ↑ Dieter Przewdzing doktorem honoris causa ukraińskiej uczelni
- ↑ Burmistrz Dieter Przewdzing nie zginął przypadkowo [online], onet.pl, 25 lutego 2014 [dostęp 2014-03-02] [zarchiwizowane z adresu 2014-03-06] .
- ↑ Są wyniki sekcji zwłok burmistrza. To brutalne zabójstwo!. dziennik.pl, 2014-02-19. [dostęp 2014-02-19].
- ↑ Nie żyje burmistrz Zdzieszowic Dieter Przewdzing. Lokalne media mówią o morderstwie. wp.pl, 2014-02-19. [dostęp 2014-03-03].
- ↑ AGA, Oświadczenie RAŚ w sprawie śmierci burmistrza Dietera Przewdzinga, „Dziennikzachodni.pl” [dostęp 2017-04-13] (pol.).
- ↑ Setki a nawet tysiące osób żegnało burmistrza Zdzieszowic [online], Wyborcza.pl, 22 lutego 2014 [dostęp 2014-03-02] [zarchiwizowane z adresu 2016-02-12] .
- ↑ Nekrolog w „Gazecie Wyborczej”. 2014-02-20. [dostęp 2014-02-20].
- ↑ M.P. z 1998 r. nr 5, poz. 75 – pkt 477. (jako Diter Przewdzing)
- ↑ M.P. z 2005 r. nr 66, poz. 920 – pkt 49.
- ↑ Postanowienie nr 5/OP/2011 Ministra Spraw Wewnętrznych. Dziennik Urzędowy MSWiA, 2 czerwca 2011. [dostęp 2019-08-24].
- VIAF: 1999151778255818130002
- PLWABN: 9810579788705606