Donos
![]() | Ten artykuł od 2016-11 wymaga zweryfikowania podanych informacji. Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych. Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • Federacja Bibliotek Cyfrowych • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary) Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu. |
![]() | Zobacz hasło donos w Wikisłowniku |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/%28Venice%29_Bocca_di_Leone_in_the_Doge%27s_Palace.jpg/220px-%28Venice%29_Bocca_di_Leone_in_the_Doge%27s_Palace.jpg)
Donos, denuncjacja – poufne lub tajne (anonim) pismo oskarżające daną osobę lub instytucję, skierowane do osoby lub instytucji dysponującej sankcjami wobec oskarżanego w nim. Stanowi gatunek literatury stosowanej.
Prócz donosów ściśle poufnych zdarzają się także donosy drukowane w formie artykułu publicystycznego – donosy drukowane chęć wywołania użycia sankcji wobec osoby oskarżanej wzmacniają poprzez wywieranie nacisku na opinię publiczną.
Donosy pojawiają się w każdej rozwiniętej cywilizacji. W starożytności donosicielstwo przybrało charakter częściowo zinstytucjonalizowany – część greckich sykofantów i rzymskich delatorów trudniła się nim zawodowo. XIX-wieczne listowniki (podręczniki pisania listów) zawierały często wzory listów donosicielskich.
Donosicielstwo jest elementem systemów totalitarnych, było częstym zjawiskiem, wspieranym przez władze, w okresie ZSRR i PRL-u[1][2].
W ZSRR istniało także pojęcie niedonosu (ros. недонос) - przestępstwo niedoniesienia o potencjalnym przestępstwie; powiązane z tym pojęciem jest powiedzenie „znał, a nie wskazał”[3].
Zobacz też
- Sygnalista (demaskator)
Przypisy
- ↑ Donosicielstwo w PRL-u: byli zmuszani i ochotnicy - Polskie Radio 24 - polskieradio24.pl [online], polskieradio24.pl [dostęp 2023-04-16] (pol.).
- ↑ Arcimowicz i inni, Skarżypyty, donosiciele, sygnaliści? : studium socjologiczno-prawne, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych UW, 2018, ISBN 978-83-61493-09-9, OCLC 1107592380 [dostęp 2023-04-16] .
- ↑ Jarosław GrzegorzJ.G. Pacuła Jarosław GrzegorzJ.G., Słownictwo tiuremno-łagrowe dotyczące denuncjacji (w kontekście rozważań o faktograficznej wartości historyzmów okresu sowieckiego), „Półrocznik Językoznawczy Tertium”, 5 (1), 2020, s. 1–17, ISSN 2543-7844 [dostęp 2023-04-16] (pol.).