Fuzuli
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Fuz%C3%BBl%C3%AE.jpg/220px-Fuz%C3%BBl%C3%AE.jpg)
Mehmed ibn Süleyman Fuzuli (ur. ok. 1495, zm. 1556) – azerski poeta tworzący w językach perskim, azerskim i arabskim.
Życiorys
Fuzuli urodził się na terenie obecnego Iraku. Jego rodzina należała do oguzkiego plemienia Bajat. Jednak mimo koczowniczego pochodzenia, rodzina Fuzûlî od dawna była osiedlona w miastach.
Początkowo Fuzuli był nauczany przez swojego ojca, muftiego w Al-Hilla, następnie przez nauczyciela o imieniu Rahmetullah. W tym czasie poznał języki turecki i arabski. Jego ojczystym językiem był język azerski.
W 1534 osmański sułtan Sulejman I Wspaniały podbił Bagdad, w którym mieszkał Fuzuli. Poeta uzyskał wówczas możliwość zostania nadwornym poetą. Uzyskał wówczas stypendium, które jednak z powodu biurokracji nigdy nie zostało mu wypłacone.
Fuzuli zmarł w 1556 podczas epidemii dżumy.
Twórczość
Fuzûlî stworzył trzy dywany w językach perskim, arabskim i azerskim, jak również wiele poematów. Jednym z najsłynniejszych jego poematów jest Haszysz i Wino, w którym porównuje on sułtana Bajazyda II do haszyszu a szacha Isma'ila I do wina. Równie znany jest poemat Lajla i Madżnun, którego tematem jest klasyczna bliskowschodnia historia miłosna Lajli i Madżnuna.
Fuzûlî uważany jest za jednego z najwybitniejszych poetów tureckich. Jego twórczość miała ogromny wpływ na literaturę zarówno Turcji jak i Azerbejdżanu.
Poemat Beng ü Bâde został przetłumaczony na język polski przez Stanisławę Płaskowicką-Rymkiewicz pt. Haszysz i Wino i wydany w 1973 roku przez Ossolineum.
- ISNI: 0000000117813401
- VIAF: 124239930
- LCCN: n84156556
- GND: 118926276
- NDL: 00466834
- LIBRIS: 0xbddw3j2xl036j
- BnF: 123351362
- SUDOC: 032293941
- NKC: jo2008446793
- NTA: 072275375
- BIBSYS: 90598421
- CiNii: DA06314544
- Open Library: OL174286A, OL415537A, OL5853364A
- PLWABN: 9810582050105606, 9810610801205606
- NUKAT: n98005452
- J9U: 987007261417605171
- PTBNP: 1711494
- LNB: 000207555
- CONOR: 240669283
- ΕΒΕ: 330011
- LIH: LNB:V*292866;=BT
- WorldCat: lccn-n84156556
- Britannica: biography/Mehmed-bin-Suleyman-Fuzuli
- Universalis: fouzouli
- БРЭ: 4711732
- NE.se: mehmed-bin-suleyman-fuzuli
- SNL: Fuzuli
- VLE: fuzuli
- Catalana: 0028567