IRAS 23166+1655
![]() Spiralna mgławica IRAS 23166+1655 oraz gwiazda pierwszego planu. Gwiazdy układu LL Pegasi są niewidoczne (HST). | |||
Odkrywca | IRAS | ||
---|---|---|---|
Dane obserwacyjne (J2000) | |||
Gwiazdozbiór | |||
Typ | |||
Rektascensja | 23h 19m 12,39s | ||
Deklinacja | +17° 11′ 35,4″ | ||
Odległość | 3,3 tys. ly (1 kpc) | ||
Charakterystyka fizyczna | |||
Alternatywne oznaczenia | |||
2MASS J23191260+1711331, RAFGL 3068 | |||
|
IRAS 23166+1655 – spiralna mgławica uważana za mgławicę preplanetarną znajdująca się w konstelacji Pegaza. Została odkryta w zakresie promieniowania podczerwonego przez satelitę IRAS. Odległość do niej szacuje się na około 1 kiloparsek[1].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/Celestial_spiral_with_a_twist.jpg/220px-Celestial_spiral_with_a_twist.jpg)
IRAS 23166+1655 to bardzo nietypowa mgławica. Jest ona związana z gwiazdą węglową należącą do niewidocznego w świetle widzialnym układu podwójnego LL Pegasi (zwanego również AFGL 3068)[1][2]. Gwiazda ta pozbywa się zewnętrznych warstw swojej atmosfery, wchodząc w stadium mgławicy planetarnej. Nawijając wokół siebie z bezprecedensową regularnością cztery lub pięć warstw, mgławica tworzy olbrzymią spiralę rozciągającą się na około jedną trzecią roku świetlnego[3]. Druga gwiazda jest gorętsza i bardziej niebieska[1][2]. Układ LL Pegasi jest skryty za gęstymi chmurami pyłu i gazu, lecz widoczny jest w zakresie promieniowania podczerwonego[1][2]. Odległość między składnikami wynosi około 109 au[1].
Tempo ekspansji gazu w spirali (50 000 km/h) wskazuje, że kolejne warstwy pojawiają się co 800 lat, co pokrywa się z okresem orbitalnym gwiazd układu LL Pegasi[4]. Ponieważ mgławica ta tworzy się wokół niewidocznego w świetle widzialnym układu podwójnego, źródłem jej światła jest prawdopodobnie odbite światło pobliskich gwiazd[3].
Przypisy
- ↑ a b c d e Mark Morris et al.: A Binary-Induced Pinwheel Outflow from the Extreme Carbon Star, AFGL 3068. [w:] Planetary Nebulae in our Galaxy and Beyond Proceedings IAU Symposium No. 234 [on-line]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2006. [dostęp 2016-05-30]. (ang.).
- ↑ a b c Courtney Seligman: Planetary Nebulae and White Dwarfs. [w:] Online Astronomy eText [on-line]. [dostęp 2016-05-30]. (ang.).
- ↑ a b Niezwykła spirala LL Pegasi w serwisie APOD: Astronomiczne zdjęcie dnia
- ↑ An extraordinary celestial spiral. [w:] Hubble [on-line]. ESA, 2010-09-06. [dostęp 2016-05-30]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- IRAS 23166+1655 w bazie SIMBAD (ang.)