Issyk-kul
![]() | Ten artykuł dotyczy jeziora. Zobacz też: artykuły o obwodzie o tej samej nazwie oraz o mieście Bałykczy, które nazywało się Issyk-kul do roku 1993. |
![]() Plaża nad Issyk-kulem | |||
Położenie | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Miejscowości nadbrzeżne | Bałykczy | ||
Wysokość lustra | 1609[1] m n.p.m. | ||
Morfometria | |||
Powierzchnia | 6280 km²[1] | ||
Głębokość • maksymalna |
| ||
Objętość | 1738 km³ | ||
Hydrologia | |||
Zasolenie | 5,8[1]‰ | ||
Rzeki zasilające | liczne górskie rzeki z pasm Terskej Ałatoo i Küngej Ałatau | ||
Rodzaj jeziora | osuwiskowe, bezodpływowe, stałe, oligotroficzne, słonawe | ||
Położenie na mapie Kirgistanu ![]() | |||
![]() | |||
|
Issyk-kul (kirg. Ысык-Көл, Ysykköl, tłum. gorące jezioro; ros. Иссык-Куль, Issyk-Kul) – słonawe jezioro bezodpływowe położone w północno-wschodnim Kirgistanie, w Azji Centralnej. Jezioro znajduje się w śródgórskiej kotlinie w górach Tienszan, w odległości 126 km od Biszkeku, stolicy Kirgistanu.
Jest to największe jezioro tego kraju. Leży na wysokości 1609 m n.p.m. jezioro zajmuje powierzchnię 6280 km²[1], tym samym uznawane jest za drugie co do wielkości jezioro obszarów górskich świata, po jeziorze Titicaca. Maksymalna głębokość wynosi 702 m. Zasolenie 5,8‰[1].
Do Issyk-kulu uchodzą liczne rzeki, w tym Tüp i Dżyrgałang. Rozwinięte są rybołówstwo i żegluga[1]. Główne miasta nad jeziorem to Bałykczy i Czołponata.
BirdLife International od 2006 uznaje wschodnią część jeziora za ostoję ptaków IBA ze względu na licznie zimujące na jeziorze ptactwo wodne. Według stanu wiedzy z 2015 roku, w niecce jeziora stwierdzono ptaki należące do 267 gatunków. Na jeziorze zimują między innymi gągoły (Bucephala clangula), hełmiatki zwyczajne (Netta rufina) i perkozy zauszniki (Podiceps nigricollis). Podczas przelotów zatrzymują się tu między innymi rożeńce zwyczajne (Anas acuta) i żurawie stepowe (Anthropoides virgo)[2].
14 stycznia 2023 w obszarze jeziora wystąpiła ekstremalnie niska temperatura, która wyniosła –30°C, doprowadziła ona do pierwszego w historii[3] zamarznięcia Issyk-kulu[4].
Przypisy
- ↑ a b c d e f g Encyklopedia Powszechna PWN. T. 2. G-M. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1974, s. 307.
- ↑ Eastern Issyk Kul Lake. BirdLife Data Zone. [dostęp 2016-12-30].
- ↑ Kyrgyzstan’s ‘warm lake’ Issyk-Kul freezes over, [w:] Nationwide News [online], 16 stycznia 2023 .
- ↑ Kyrgyzstan’s ‘warm lake’ Issyk-Kul freezes over. Daily Telegraph. [dostęp 2023-01-17]. (ang.).
- PWN: 3915609
- Britannica: place/Lake-Ysyk
- Treccani: issyk-kul
- Universalis: lac-issyk-koul
- БРЭ: 2025004
- SNL: Issyk-Kul
- Catalana: 0034088