Józef Halka
![]() | |
Data urodzenia | 7 lipca 1869 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 19 kwietnia 1924 |
Przebieg służby | |
Lata służby | 1914–1924 |
Siły zbrojne | Armia Austro-Węgier |
Formacja | Legiony Polskie |
Jednostki | Wojskowa Kontrola Generalna |
Stanowiska | szef wydziału |
Główne wojny i bitwy | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Józef Halka (ur. 7 lipca 1869, zm. 19 kwietnia 1924 w Warszawie) – podpułkownik kontroli administracji Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy i społeczno-narodowy.
Życiorys
Urodził się 7 lipca 1869[1].
Na stopień podporucznika rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1892 w korpusie oficerów piechoty i przydzielony w rezerwie do Bukowińskiego Pułku Piechoty Nr 41 w Czerniowcach[2][3][a]. W 1900 został przeniesiony z cesarskiej i królewskiej Armii do cesarsko-królewskiej Obrony Krajowy i przydzielony do Pułku Piechoty Obrony Krajowej Przemyśl Nr 18 w Przemyślu[6]. W 1901 został przeniesiony do nowo utworzonego Pułku Piechoty Obrony Krajowej Stryj Nr 33 w Stryju[7][8].
W 1893 został zatrudniony jako praktykant rachunkowy w Oddziale Rachunkowym c. k. Krajowej Dyrekcji Skarbu we Lwowie[9]. W następnym roku został przeniesiony jako praktykant rachunkowy do c. k. Powiatowej Dyrekcji Skarbu w Przemyślu[10]. W 1895 został mianowany asystentem rachunkowym w Oddziale Rachunkowym c. k. Krajowej Dyrekcji Skarbu we Lwowie[11]. W 1896 był asystentem rachunkowym w c. k. Dyrekcji Okręgu Skarbowego w Żółkwi[12][13][14][15][16]. W 1897 awansował na oficjała rachunkowego w tej samej dyrekcji[17][18], a w 1914 był rewidentem rachunkowym[19].
Obowiązki zawodowe łączył z aktywną działalnością w żółkiewskim Towarzystwie Szkoły Ludowej i Towarzystwie „Gwiazda”[4]. Uczestniczył w zakładaniu kółek rolniczych i spółek rolniczo-handlowych i kas Rajfajzena[4]. Był duszą Towarzystwa Pomocy Przemysłowej w Żółkwi[4]. W 1910 urządził w Żółkwi wielką wystawę przemysłowo-rolniczą[4]. Brał udział w pracach Towarzystwa św. Wincentego i ochronki polskiej Towarzystwa św. Salomei[4]. Ponadto był członkiem Polowych Drużyn Sokolich i organizatorem Drużyn Bartoszowych[4]. „Jako były oficer austriacki, mając już czterdzieści kilka lat, ćwiczył bronią razem z młodzieżą szkolną, świecąc przykładem i wzorem”[4].
15 sierpnia 1914 razem z pierwszą partią żółkiewskiego „Sokoła” i Drużyn Bartoszowych wyjechał do Lwowa, gdzie wstąpił do Legionu Wschodniego[4]. W Legionie pełnił funkcję adiutanta pułku, a po jego rozwiązaniu wstąpił do 3 Pułku Piechoty Legionów Polskich i objął funkcję adiutanta IV batalionu[4]. 18 października 1914 został mianowany podporucznikiem[20]. 29 października 1914 w bitwie pod Mołotkowem dostał się rosyjskiej niewoli, w której spędził sześć lat[4][21]. „Kijów, Moskwa, Omsk, Tobolsk, Nowomikołajewsk, Kurhan i Krasnojarsk – oto etapy tej Golgoty, jaką przeszedł w ciągu tych 6 lat niewoli, wraz z okrucieństwami wszystkich przewrotów, począwszy od kiereńszczyzny, a skończywszy na piekle bolszewickim”[4].
Na początku 1921 wrócił do kraju[4]. Został przyjęty do Wojska Polskiego i jako były urzędnik skarbowy przydzielony do Wojskowej Kontroli Gospodarczej[4]. Zajmował stanowisko szefa wydziału w Oddziale Kontroli Zestawienia Budżetu[22]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 8. lokatą w korpusie oficerów piechoty[1], a 31 marca 1924 mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z 1 lipca 1923 i 2. lokatą w korpusie oficerów administracji, dział kontroli administracji[23]. Zmarł 19 kwietnia 1924 w Warszawie[24]. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach[25]. Był żonaty. Żona mieszkała w Żółkwi[26].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Niepodległości – pośmiertnie 23 grudnia 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[27][26]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 2 maja 1923[28][22]
- Krzyż Walecznych dwukrotnie[22]
- Brązowy Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii – 1899[3]
- Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych – 1899[3]
Uwagi
Przypisy
- ↑ a b Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 373.
- ↑ Schematismus 1892 ↓, s. 302, 391.
- ↑ a b c Schematismus 1900 ↓, s. 323, 469.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n Górecki 1924 ↓, s. 5.
- ↑ Halka Józef. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2021-10-28].
- ↑ Schematismus der k.k. Landwehr 1900 ↓, s. 156, 394.
- ↑ Schematismus 1902 ↓, s. 147, 480.
- ↑ Schematismus 1906 ↓, s. 144, 368, w kolejnych Szematyzmach nie był już ujmowany.
- ↑ Szematyzm 1893 ↓, s. 161, 181.
- ↑ Szematyzm 1894 ↓, s. 167, 180.
- ↑ Szematyzm 1895 ↓, s. 161.
- ↑ Szematyzm 1896 ↓, s. 170, 180.
- ↑ Szematyzm 1897 ↓, s. 170, 180.
- ↑ Szematyzm 1898 ↓, s. 198, 212.
- ↑ Szematyzm 1899 ↓, s. 198, 210.
- ↑ Szematyzm 1900 ↓, s. 200, 209.
- ↑ Szematyzm 1901 ↓, s. 200, 210.
- ↑ Szematyzm 1902 ↓, s. 216, 226.
- ↑ Szematyzm 1914 ↓, s. 280, 293.
- ↑ Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 12.
- ↑ III Lista strat 1915 ↓, s. 11.
- ↑ a b c Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 29, 1073.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 2 kwietnia 1924, s. 169.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 60 z 27 czerwca 1924, s. 361.
- ↑ Pogrzeb ś.p. ppułk. Halki. „Polska Zbrojna”. 113, s. 5, 1924-04-25. Warszawa. .
- ↑ a b Kartoteka personalno-odznaczeniowa. WBH. [dostęp 2021-10-28]..
- ↑ M.P. z 1934 r. nr 6, poz. 12.
- ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 33..
Bibliografia
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1892. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, styczeń 1892. (niem.).
- Schematismus für das k.u.k. Heer und für die k.u.k. Kriegsmarine für 1900. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, grudzień 1899. (niem.).
- Schematismus der k.k. Landwehr und der k.k. Gendarmerie der im Reichsrathe Vertretenen Königreiche une Länder für 1900. Wiedeń: styczeń 1900. (niem.).
- Schematismus der k.k. Landwehr und der k.k. Gendarmerie der im Reichsrathe Vertretenen Königreiche une Länder für 1902. Wiedeń: styczeń 1902. (niem.).
- Schematismus der k.k. Landwehr und der k.k. Gendarmerie der im Reichsrathe Vertretenen Königreiche une Länder für 1906. Wiedeń: styczeń 1906. (niem.).
- Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1893. Lwów: Nakładem Prezydyum c. k. Namiestnictwa, 1893. (pol.).
- Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1894. Lwów: Nakładem Prezydyum c. k. Namiestnictwa, 1894. (pol.).
- Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1895. Lwów: Nakładem Prezydyum c. k. Namiestnictwa, 1895. (pol.).
- Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1896. Lwów: Nakładem Prezydyum c. k. Namiestnictwa, 1896. (pol.).
- Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1897. Lwów: Nakładem Prezydyum c. k. Namiestnictwa, 1897. (pol.).
- Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1898. Lwów: Nakładem Prezydyum c. k. Namiestnictwa, 1898. (pol.).
- Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1899. Lwów: Nakładem Prezydyum c. k. Namiestnictwa, 1899. (pol.).
- Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1900. Lwów: Nakładem Prezydyum c. k. Namiestnictwa, 1900. (pol.).
- Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1901. Lwów: Nakładem Prezydyum c. k. Namiestnictwa, 1901. (pol.).
- Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1902. Lwów: Nakładem Prezydyum c. k. Namiestnictwa, 1902. (pol.).
- Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1914. Lwów: Nakładem Prezydyum c. k. Namiestnictwa, 1914. (pol.).
- Lista strat Legionu Polskiego od lipca do października 1915. Piotrków: Centralny Oddział Ewidencyjny Departamentu Wojskowego NKN, 1915-10-01.
- Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917). Komenda Legionów Polskich, 1917.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2021-01-07].
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Roman Górecki. Ś.p. Józef Halka podpułkownik : Wspomnienie pośmiertne. „Polska Zbrojna”. 112, 1924-04-24. Warszawa.