Jakob Klatzkin
![]() Jakub Klaczkin (1940) | |
Data i miejsce urodzenia | 3 października 1882 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 26 marca 1948 |
Zawód, zajęcie | filozof, wydawca, publicysta |
Jakob Klatzkin, również jako Yakov/Jakub Klaczkin (ur. 3 października 1882 w Berezie, zm. 26 marca 1948 w Vevey) – filozof, wydawca, publicysta[1][2].
Życiorys
Urodził się 3 października 1882 w Berezie Kartuskiej w rodzinie rabina Elijaha ben Naftali Herc Klaczkina. Zdobył wykształcenie talmudyczne pod kierunkiem ojca oraz w jesziwach na Litwie. Studiował filozofię we Frankfurcie n. Menem i w Marburgu; doktoryzował się w Bernie (1912). Był uczniem Hermanna Cohena. Po zakończeniu studiów powrócił do Niemiec i zaczął pisać do żydowskich gazet, m.in. do „Ha-Sziloach”; był wydawcą pisma Organizacji Syjonistycznej „Die Welt” (1909–1911), szwajcarskiego „Bulletin Juif” (1915–1918) oraz w Heidelbergu „Freie Zionistische Blätter” (1921–1922). W latach 1912–1915 pracował w Biurze Naczelnym Żydowskiego Funduszu Narodowego (Keren Kaj(j)emet le-Israel, fundusz powstał w celu nabywania ziemi w Palestynie i zagospodarowywania jej). Wraz z Nachumem Goldmanem był współzałożycielem berlińskiego wydawnictwa Eszkol (1923) oraz współinicjatorem wydawania Encyclopaedia Judaica (t. 1–10, 1928–1934) i hebrajskiej encyklopedii Enciklopedja Israelit (t. 1–2, 1929–1932). Encyklopedia prezentowała prace wszystkich ówczesnych czołowych żydowskich myślicieli i uczonych. Opublikowano dziesięć tomów w języku niemieckim i dwa tomy w języku hebrajskim[1][2].
Po dojściu Adolfa Hitlera do władzy wyemigrował do Szwajcarii, a następnie do Stanów Zjednoczonych. Wykładał w College of Jewish Studies w Chicago. Interesował się Baruchem Spinozą, przełożył na hebrajski Etykę Spinozy[3][4].
Znany był ze swojej nacjonalistycznej i świeckiej ideologii syjonistycznej; uważał, że jedynym miejscem, w którym Żydzi powinni mieszkać, jest ich własny kraj[3]. Odrzucał ideę, że Żydzi są „narodem wybranym”[5]. Uważał, że podstawowym celem syjonizmu jest odzyskanie Ziemi Izraela. Zwolenników asymilacji uważał za „zdrajców judaizmu”. Krytykował Achada ha-Ama za pogląd, że moralność jest kluczem do wyjątkowości Izraela. Uważał, że etyka jest uniwersalna, a nie przynależna do konkretnego narodu. Utrzymywał, że duchowa definicja judaizmu zaprzeczała wolności myśli i prowadzi do narodowego szowinizmu. Uważał, że państwo żydowskie nie ma realizować żadnej misji mesjanistycznej czy kolonialnej, a zamiast tego powinno realizować syjonizm terytorialny – jako ruch narodowowyzwoleńczy i państwowotwórczy, jako kierunek kulturalny i społeczny[6][7].
Publikacje
- Otzar Munahim ha’Philosophim (Philosophy Terms), 4 vols. (Berlin)
- Baruch Spinoza, Hermann Cohen, and Crayim (Berlin)
- Mishnat Rishonim, a philosophical anthology (Berlin)
- Shkiyatahayim, philosophical discussions (printed in Berlin)
- Truhmim, Zutot, and Mishnat Ahonim, and Tavim
- Krisis und Entscheidung im Judentum (Berlin, 1921)
- Probleme des modernen Judentums (Berlin, 1918; Berlin, 1930)[7]
- Hermann Cohen (Berlin, 1919)
- Der Erkenntnistrieb als Lebens und Todesprinzip (Zurich, 1935)
- German Encyclopaedia Judaica
Źródło: JewAge[2].
Przypisy
- ↑ a b DELET – Klackin (Klatzkin) Jakob [online], delet.jhi.pl [dostęp 2021-11-30] (pol.).
- ↑ a b c Jakob Klatzkin – Biography – JewAge [online], Jewage [dostęp 2021-11-30] (hebr.).
- ↑ a b WUSTL Digital Gateway Image Collections & Exhibitions | Item #8255 [online], omeka.wustl.edu, 19 czerwca 2015 [dostęp 2021-11-30] [zarchiwizowane z adresu 2015-06-19] .
- ↑ Klaczko Family [online], eilatgordinlevitan.com [dostęp 2021-11-30] .
- ↑ LeylaL. Gürkan LeylaL., The Jews as a Chosen People: Tradition and transformation, Londyn 2008, s. 96 .
- ↑ LudwigL. Lewisohn LudwigL., Rebirth A Book Of Modern Jewish Thought – Primary Source Edition, 2007, s. 170 .
- ↑ a b Jacob Klatzkin Dies [online], CIE [dostęp 2021-11-30] (ang.).
- ISNI: 0000000108767845
- VIAF: 19800660
- LCCN: no94023762
- GND: 116206136
- LIBRIS: 97mpk9qt255qnzf
- BnF: 126698185
- SUDOC: 112283586
- NKC: jx20091027010
- NTA: 072044756
- CiNii: DA07712495
- Open Library: OL149357A
- PLWABN: 9810624182505606
- NUKAT: n2007066209
- J9U: 987007263891505171
- NSK: 000311108
- BNC: 000458229
- LIH: LNB:wRZ;=B5