Joachim Barrande
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7e/Barrandepic.jpg)
Joachim Barrande (ur. 11 sierpnia 1799 w Saugues we Francji, zm. 5 października 1883 w Lanzenkirchen w Austrii) – francuski paleontolog i geolog.
Życiorys
Z wykształcenia inżynier ze specjalnością budowy mostów i dróg. Po studiach na École polytechnique wybudował stojący do dziś most na rzece Loarze.
W latach 1826–1830 nauczyciel wnuka króla Francji Karola X – księcia Henryka. Po rewolucji 1830 wyjechał do Czech, gdzie rozpoczął badania geologiczne. Najpierw mieszkał w pałacu Buštěhrad, gdzie osiadł wygnany król Karol X (1832-1836), następnie trafił do Pragi. Od 1860 był członkiem Niemieckiej Akademii Przyrodników Leopoldina[1].
Prace badawcze
Ogólny przegląd
Główną tematyką badawczą Barrande były skały i skamieniałości dolnego paleozoiku Czech, gdzie mieszkał i pracował od 1831 aż do śmierci. Wyniki studiów nad paleozoikiem Czech zamieścił głównie w 22 tomach swej monografii: Système silurien du centre de la Bohême wydawanej w latach 1852–1881. Nazwą "systemu sylurskiego" Barrande obejmował utwory zaliczane dziś do kambru, ordowiku, syluru i dewonu.
Zbiory Barrande'a znajdują się w Muzeum Narodowym w Pradze[2].
Nazwy wprowadzone przez Barrande'a
Barrande badał m.in. trylobity, nadając nazwy następującym rodzajom:
- Areia Barrande, 1849;
- Bohemilla Barrande, 1872;
- Carmon Barrande, 1872;
- Cromus Barrande, 1852;
- Deiphon Barrande, 1850;
- Dionide Barrande, 1847;
- Hydrocephalus Barrande, 1846;
- Sao Barrande, 1846;
- Staurocephalus Barrande, 1846[2].
Opisywanym w szóstym tomie Système silurien (1881) małżom Barrande nadawał często nazwy, wywodzące się z języka czeskiego, na przykład:
- Babinka Barrande, 1881 [babcia];
- Kralovna Barrande, 1881 [królowa];
- Panenka Barrande, 1881 [panna];
- Synek Barrande, 1881 [synek].
Nazwy te próbowano unieważnić jako niełacińskie, są to jednak z punktu widzenia nomenklatury zoologicznej właściwe nazwy (ang. valid names) odpowiednich rodzajów[3].
Upamiętnienie
Nazwy rodzajów nadane na cześć uczonego
- Barrandia M'Coy, 1849 (trylobit)[4]
- Barrandeina Štúr (roślina z klasy widłaków Lycopodiopsida)[5]
- Barrandeophyllum Počta, 1902 (koralowiec czteropromienny)[6]
Inne
Nazwiskiem Barrande'a nazwano:
- dzielnicę Pragi – Barrandov (w 1928; tam mieści się studio filmowe Barrandov),
- most w Pradze;
- ulicę, na której mieszkał;
- szkołę w jego rodzinnej miejscowości Saugues[7];
- strukturę geologiczną w środkowych Czechach – nieckę barrandienu;
- planetoidę (5958) Barrande[8].
Bibliografia
- Zofia Kielan-Jaworowska (red.): Mały słownik paleontologiczny, Wiedza Powszechna, Warszawa 1963
- Jean-Paul Garnier: Un Français à Prague: Joachim Barrande (1961)
Linki zewnętrzne
Joachim Barrande, Systême silurien du centre de la Bohême (skany na stronie Biodiversity Heritage Library)
Radvan Horný & Vojtěch Turek: Joachim Barrande (1799–1883). His life, work and heritage to world palaeontology (na stronie trilobit.biz)
Przypisy
- ↑ Mitglieder [online], Nationale Akademie der Wissenschaften Leopoldina [dostęp 2023-07-27] (niem.).
- ↑ a b RadvanR. Horný RadvanR., FrantisekF. Bastl FrantisekF., Type specimens of Fossils in the National Museum, Prague. Volume 1: Trilobita, Prague: Museum of Natural History, 1970, s. 354 (ang.).
- ↑ Joachim Barrande (1799-1883) - His life, work and heritage to world palaeontology [online], www.trilobit.biz [dostęp 2023-07-27] .
- ↑ H.B.H.B. Whittington H.B.H.B., The trilobite family Nileidae: morphology and classification, „Palaeontology”, 46 (4), 2003, s. 635–646, DOI: 10.1111/1475-4983.00313, ISSN 0031-0239 [dostęp 2023-07-27] (ang.).
- ↑ IRMNG - Barrandeina D.R.J. Stur, 1882 † [online], www.irmng.org [dostęp 2023-07-27] .
- ↑ Daniel A.D.A. Busch Daniel A.D.A., An Ontogenetic Study of Some Rugose Corals from the Hamilton of Western New York, „Journal of Paleontology”, 15 (4), 1941, s. 392–411, ISSN 0022-3360, JSTOR: 1298878 [dostęp 2023-07-27] .
- ↑ Établissement COLLEGE JOACHIM BARRANDE à SAUGUES [online], annuaire-entreprises.data.gouv.fr [dostęp 2023-07-27] .
- ↑ IAU Minor Planet Center [online], www.minorplanetcenter.net [dostęp 2023-07-27] .
- PWN: 3874570
- Britannica: biography/Joachim-Barrande
- БРЭ: 1862984
- NE.se: joachim-barrande
- SNL: Joachim_Barrande
- VLE: joachim-barrande