Johan Gunnar Andersson
![]() Johan Gunnar Andersson (1904) | |||
Data i miejsce urodzenia | 3 lipca 1874 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 29 października 1960 | ||
Zawód, zajęcie | geolog, paleontolog, badacz polarny, archeolog, sinolog | ||
Odznaczenia | |||
![]() | |||
|
Johan Gunnar Andersson (ur. 3 lipca 1874 w Kniście, zm. 29 października 1960 w Sztokholmie) – szwedzki geolog, paleontolog, badacz polarny, archeolog i sinolog.
Zastępca kierownika Szwedzkiej Wyprawy Antarktycznej (1901–1904). Dyrektor Szwedzkiej Służby Geologicznej (szw. Sveriges geologiska undersökning) (1906–1916).
Pionier badań nad prehistorycznymi Chinami, co przyniosło mu przydomek „Kina-Gunnar” (Kina w jęz. szwedzkim to Chiny). Jako pierwszy odkrył świadectwa kultury neolitycznej w Chinach i zainicjował prace w jaskini Zhoukoudian, które przyniosły odkrycie człowieka pekińskiego.
Życiorys
Johan Gunnar Andersson urodził się 3 lipca 1874 roku w Kniście w Örebro[1] . Jego rodzicami byli rolnik Johan Andersson i Hedvig Lekberg[1] . Po ukończeniu szkoły w Örebro w 1892 roku Andersson podjął studia geograficzne i geologiczne[2][a] na uniwersytecie w Uppsali[1] . Podczas studiów, zainteresował się skałami z okresu syluru występującymi w regionie Närke i na Olandii, co zaowocowało badaniami nad fosforytami w formacji sylurskiej[1] .
Aby nie być mylonym ze starszym geografem Gunnarem Anderssonem (1865–1928), w kręgach naukowych stosował zapis nazwiska „J. Gunnar Andersson”[3].
Wyprawy polarne
W 1898 roku jeszcze jako student, Andersson wziął udział w wyprawie polarnej Alfreda Nathorsta (1850–1921) do Svalbardu[4].
Rok później z inicjatywy Nathorsta poprowadził ekspedycję na Wyspę Niedźwiedzią w celu kontynuacji badań geologicznych[4]. Obok Anderssona, w wyprawie uczestniczyli meteorolog C.A. Forsberg, zoolog G. Swenander i dwóch asystentów[4][3]. Andersson przeprowadził wówczas pierwsze kompleksowe badania geologiczne wyspy[4]. Wyniki badań przedstawił w 1899 roku w swojej pracy dyplomowej Über die Stratigraphie und Tektonik der Bären Insel[1] . Stopień doktora uzyskał w 1901 roku i został adiunktem na uniwersytecie w Uppsali[5] .
Wyprawa Otto Nordenskjölda
Osobny artykuł: Szwedzka Wyprawa Antarktyczna.
W latach 1902–1904 Andersson uczestniczył w Szwedzkiej Wyprawie Antarktycznej pod kierownictwem szwedzkiego geologa Otto Nordenskjölda (1869–1928) jako zastępca kierownika wyprawy, asystujący geolog i hydrolog[4]. Ekspedycja wyruszyła z Göteborga 16 października 1901 roku[6]. Andersson został w Szwecji z uwagi na obronę swojej pracy doktorskiej i miał być odebrany później na Falklandach przez statek wyprawy „Antarctic”[4]. Opuścił Szwecję w styczniu 1902 roku, a po drodze udał się do Szkocji, gdzie z Williamem Speirsem Bruce’em (1867–1921) omówił współpracę z wyprawą szkocką[4]. Na Falklandy dotarł w lutym i czekając na statek ekspedycji Nordenskjölda, spędził miesiąc na badaniach geologicznych wysp[4].
W marcu 1902 roku „Antarctic” pod dowództwem kapitana Carla Antona Larsena (1860–1924) dotarł na Ziemię Ognistą i na Falklandy[7]. Andersson dołączył do grupy 27 marca i objął jej kierownictwo[4]. W kwietniu „Antarctic” popłynął do Georgii Południowej, gdzie polowano na foki i prowadzono badania naukowe[4]. Statek dotarł do Jason Harbour, skąd przeprowadzono rekonesans wybrzeża a niewielka grupa przeprawiła się do Cumberland East Bay[8]. Znaleziono tam dawną stację połowu fok, którą nazwano Grytviken[8]. Odkryte dwa wielkie lodowce w zachodniej części Cumberland Bay Andersson nazwał Lyell Glacier i Geikie Glacier na cześć szkockich geologów Charlesa Lyella (1797–1875) i Archibalda Geikiego (1835–1924)[5] . Wówczas zmapowano również cieśninę Cumberland Sound[4]. Następnie wyprawa powróciła na Falklandy, gdzie do końca zimy polowano na foki[4]. Andersson w tym czasie przez miesiąc badał gołoborze Princes Street Stone Run w pobliżu Port Louis[5] . Na wiosnę ekspedycja popłynęła na Ziemię Ognistą, gdzie Andersson dotarł z indiańskimi przewodnikami do jeziora Fagnano[4].
W listopadzie statek wyruszył na południe[4]. Obecność lodu uniemożliwiła lądowanie na Deception Island i Greenwich Island, więc popłynięto wzdłuż Cieśniny Bransfielda na Półwysep Antarktyczny[4]. Tam Andersson przeprowadził badania, które potwierdziły przypuszczenia Nordenskjölda, że Orleans Channel nie przecina Półwyspu Antarktycznego, lecz jest odnogą Cieśniny Gerlache’a, oddzielającą Trinity Island od lądu[4]. Mapa regionu sporządzona przez Samuela A. Dusa uznawana była przez Nordenskjölda za największe osiągnięcie wyprawy pod względem geograficznym[4].
W grudniu Andersson wyruszył do obozu zimowego ekspedycji na Snow Hill Island, by zmienić Nordenskjölda, jednak wskutek obecności lodu w cieśninie Antarctic Sound nie było to możliwe[9]. Podczas bezskutecznych prób znalezienia drogi w lodzie, odkryto, że Joinville Island to w rzeczywistości dwie wyspy a nowo odkrytą wyspę nazwano D’Urville Island na cześć francuskiego polarnika Jules’a Dumont d’Urville’a (1790–1842)[4]. Cieśninę między wyspami nazwano Larsen Channel na cześć kapitana Larsena[4].
29 grudnia Andersson wraz z Samuelem A. Dusem i marynarzem Toralfem Grundenem został wysadzony w Zatoce Nadziei, by przeprawić się do Nordenskjölda na saniach (ok. 100 km w linii prostej[10]). Larsen miał opłynąć Joinville Island i sprawdzić warunki na wschodzie Półwyspu Antarktycznego[9]. Andersson i Nordenskjöld wraz z towarzyszami mieli czekać na statek do 25 stycznia, a gdyby „Antarctic” nie przypłynął mieli udać się do Zatoki Nadziei[4]. Andersson jednak nie dotarł do Nordenskjölda – został zatrzymany przez otwarte wody cieśniny Herbert Sound[4]. Statek Larsena utknął w lodzie w zatoce Erebus and Terror Gulf[9] i zatonął 12 lutego 1903 roku na wschód od Paulet Island, a jego załoga uratowała się i przeprawiła na Paulet Island[11].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/Swedish_Antarctic_Expedition_Hope_Bay.jpg/220px-Swedish_Antarctic_Expedition_Hope_Bay.jpg)
W styczniu 1903 roku grupa Anderssona powróciła do Zatoki Nadziei, gdzie oczekiwała na powrót statku, nie wiedząc, że zatonął[4]. Andersson prowadził badania geologiczne na stokach Mount Flora, gdzie znalazł wiele skamieniałości, w tym 61 gatunków z okresu środkowej Jury[4]. Grupa Anderssona wkrótce sobie uświadomiła, że będzie musiała przezimować w zatoce, do czego nie była przygotowana[4]. Polarnicy wznieśli z głazów kamiennych prymitywną chatę, którą zadaszyli saniami i płachtami brezentu[4]. W chacie rozbili namiot a podłoże wyłożyli skórami pingwinów[4]. Przetrwali zimę w ciężkich warunkach, dzięki mięsu i tłuszczowi z 700 pingwinów[4]. 29 września 1902 roku opuścili chatę, by ponownie spróbować dotrzeć do Snow Hill[4]. 9 października dotarli do Vega Island i dalej szli wzdłuż brzegu, aż trzy dni później spotkali Nordenskjölda i Jonassena[12]. 16 października cała piątka dotarła do obozu w Snow Hill[12]. 8 listopada dołączyła do nich załoga „Antarctic” i w tym samym dniu wszyscy zostali uratowani przez argentyński statek „Urugwaj(inne języki)”[11], który zabrał ich do Buenos Aires[13].
Po powrocie do Szwecji, Andersson wydał wspomnienia z pobytu w Antarktyce i opublikował szereg artykułów naukowych[1] . W swojej pracy z 1906 roku Andersson wprowadził termin naukowy soliflukcja na określenie zjawiska powolnego pełzania wierzchniej warstwy gruntu w warunkach peryglacjalnych[14]. Według Frencha (2007) praca Anderssona miała wpływ na polskiego geologa Walerego Łozińskiego (1880–1944), który w 1909 roku jako pierwszy wprowadził termin peryglacjał[15].
Praca w Szwecji
W 1905 roku Andersson ożenił się z Signe Bergner[1] . W 1906 roku został dyrektorem Szwedzkiej Służby Geologicznej (szw. Sveriges geologiska undersökning)[1] – funkcję tę piastował do 1916 roku[3]. W 1910 roku został wybrany na sekretarza generalnego XI. Międzynarodowego Kongresu Geologicznego w Sztokholmie[1] .
Odkrycie pierwszej kultury neolitycznej w Chinach
Andersson po raz pierwszy wyjechał do Chin w 1914 roku jako doradca techniczny ds. ropy i węgla[16][b]. Uzyskał urlop, by doradzać Chińskiemu Ministerstwu ds. Rolnictwa i Handlu i pracować z chińską służbą geologiczną przy rozwijaniu chińskiego górnictwa[3]. W ramach swoich obowiązków kształcił również studentów geologii i w tym kontekście rozpoczął prace wykopaliskowe[3]. Wykopaliska finansował dzięki funduszom zebranym w Szwecji[17], m.in. dotacjom drukarza Axela Lagreliusa (1863–1944)[18]. W 1919 roku Lagrelius założył fundację, tzw. Kinafond, która finansowała paleontologiczne prace Anderssona[18]. Fundacji przewodniczył następca tronu Gustaw Adolf[2].
W 1921 roku Andersson odkrył w prowincji Henan malowaną ceramikę, która była pierwszym świadectwem kultury neolitycznej w Chinach[16] . W kolejnym roku odkrył wiele podobnych świadectw w dolinie rzeki Huang He, a swoje znaleziska opisał w pracy An Early Chinese Culture wydanej w 1923 roku. Jego badania pomogły zdefiniować kulturę Yangshao. Czas trwania odkrytej przez siebie kultury Andersson datował na okres 3000–1500 p.n.e.[16] Żaden ze znalezionych przez niego artefaktów z brązu nie był starszy niż 1300 p.n.e.[16] Andersson kolekcjonował znalezione przez siebie oraz dodatkowo zakupywane artefakty, które później zostały wywiezione do Szwecji[17].
Odkrycie człowieka pekińskiego
Andersson interesował się popularnymi w chińskiej medycynie „kośćmi smoka”, które w rzeczywistości były skamieniałymi szczątkami ssaków[19]. Zainicjował badania nad skamieniałościami, które zbierał za przyzwoleniem chińskiej służby geologicznej[19].
Początkowo badania paleontologiczne prowadzone były w Szwecji przez dawnego studenta Anderssona, pierwszego profesora paleontologii w Szwecji Carla Wimana (1867–1944), ale stale rosnące zbiory wymagały badań na miejscu[19]. Andersson zwrócił się do Wimana z prośbą o przysłanie paleontologa do Chin, który namówił do pracy austriackiego studenta Otto Zdansky’ego (1894–1988)[20].
W 1921 roku, na podstawie kawałków kwarcu znalezionych w obszarze wapieni w jaskini Zhoukoudian niedaleko Pekinu, Andersson przewidział obecność skamieniałych szczątków ludzkich[16] . Prace w jaskini Andersson powierzył Zdansky’emu, który znalazł ząb trzonowy hominida, lecz nie powiadomił nikogo o swoim znalezisku[18] i nie wspomniał o nim w swoim raporcie z 1923 roku[20]. Przez kolejne trzy lata Zdansky pracował dla Anderssona w Chinach a później w Szwecji, gdzie znalazł drugi ząb podczas badań materiału przywiezionego z Chin na uniwersytecie Uppsala[21]. Dopiero w 1927 roku Zdansky opublikował pracę o znalezieniu szczątków hominida[22]. W 1926 roku Andersson zaprzestał prac w jaskini, Zdansky znalazł zatrudnienie w Egipcie a prace w Zhoukoudian przejął inny student Widmana Birger Bohlin (1898–1990), który odkrył kolejny ząb[23]. Swoim odkryciem podzielił się z kanadyjskim anatomem Davidsonem Blackiem (1884–1934), który potwierdził odkrycie nowego hominida, nazywając go człowiekiem pekińskim Sinanthropus pekinensis[23].
Powrót do Szwecji
Po 11 latach w Chinach Andersson powrócił do Szwecji, gdzie w 1925 roku objął profesurę geologii[17]. W 1926 roku, na bazie kolekcji artefaktów przywiezionych z Chin założył w Sztokholmie Östasiatiska Museet, którego był dyrektorem do 1938 roku[3].
W 1929 roku został profesorem archeologii wschodnioazjatyckiej[17] i założył czasopismo „Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquities”, w którym wiele sam publikował[24]. Z uwagi na odkrycia archeologiczne dokonane w Chinach, zyskał miano „Kina-Gunnar” (Kina w jęz. szwedzkim to Chiny)[3]. Nazywano go też „pierwszym archeologiem Chin”[5] .
W 1939 roku Andersson przeszedł na emeryturę[5] . W 1950 roku poślubił Eirę Johansson[5] . Zmarł 29 października 1960 roku w Sztokholmie[16] .
Publikacje
Publikacje z zakresu geologii są podane za Svenskt biografiskt lexikon[1] a publikacje na temat Chin podane za Cambridge Heritage Research Centre[24]:
- Ueber das Alter der Isochilina canaliculata-Fauna, Bulletin of the Geological Institution of the University of Upsala, 1893
- Ueber Blöcke aus dem jiingeren Untersilur auf der Insel Öland vorkommend, Bulletin of the Geological Institution of the University of Upsala, 1893
- Om öländska raukar, 1895
- Mellan haf och dyner, 1895
- Über cambrische und silurische phosphoritführende Gesteine aus Schweden, 1896
- Till frågan om de baltiska postarkaiska eruptivens ålder, 1896
- Om fosforitbildning och fosforitförande sediment, 1897
- Från Dagas färd, 1898
- Sur la teneur en fluor des phosphorites suédoises, Bulletin of the Geological Institution of the University of Upsala, 1898
- Den svenska expeditionen till Beeren Eiland sommaren 1899, 1900
- Über die Stratigraphie und Tektonik der Bären Insel, Bulletin of the Geological Institution of the University of Upsala, 1899 (1901)
- Några drag af Beeren Eilands kolonisationshistoria, 1901
- Nyare litteratur om Beeren Eilands geologi, 1901
- Ett bidrag till Östersjöns djurgeografi, 1901
- Antarctics vinterexpedition till Sydgeorgien. Rapport från sv. sydpolarexpeditionen, 1902
- Antarctic-expeditionens arbeten på Falklandsöarne och i Eldslandet 1902. Rapport från sv. sydpolarexpeditionen, 1902
- De vetenskapliga arbetena ombord på Antarctic sommaren 1902–03 och slädfärden till Snow Hill 1903, 1904
- Antarctics färder till Syd-Georgien, Falklandsöarna och Eldslandet samt öfvervintringen i Hoppets vik, 1904
- On the geology of Graham Land, Bulletin of the Geological Institution of the University of Upsala, 1904–1905
- Solifluction, a Component of Subaërial Denudation, The Journal of Geology, 1906
- Geological fragments from Tierra del Fuego, Bulletin of the Geological Institution of the University of Upsala, 1906–1907
- Contributions to the geology of the Falkland Islands, 1907
- Några ord om Sveriges geologiska undersöknings organisation och framtida ställning, 1907
- Sveriges geologiska undersökning och tillgodoseendet af den praktiska geologiens kraf, 1907
- Jordskalf i Sverige 1904–06 af E. Svedmark, 1908
- Preliminärt program för Geol. föreningens majsammankomst i Örebro [1909], 1909
- Exkursionen i västra Närke och till Lokadalen d. 14–16 maj [1909], 1909
- The age of the brachiopod yielding beds of Cockburn Island, 1910
- The Iron-Ore Resources of the World, 1910 (red. raportu)
- Professor J.G. Anderssons forskningar i Kina, Svenska sällskapet för antropologi och geografi, 1919
- Dragon-hunting in China, Shanghai, 1919
- Preliminary description of a bone deposit at Chow-kou-tian in Fang-shan-hsien, Chili Province, Geografiska Annaler, 1919
- Redogörelse för arbetena för Kina-fonden under 1919, 1919
- Redogörelse för arbetena för Kina-fonden under 1920 samt ett memorandum, 1920
- Stone Implements of Neolithic type in China, China Medical Journal, 1920
- Allmän plan för naturvetenskapliga insamlingar i Kina, 1920
- The National Geological Survey of China, Geografiska Annaler, 1921
- Current Palaeontological Research in China, Bulletin of the American Museum of Natural History, 1922
- Professor J. G. Anderssons vetenskapliga arbeten i Kina. En översiktlig redogörelse, 1922 (razem z T. G. Halle, E. Lönnbergiem i C. Wimanem)
- Några drag av Kinas forngeografi, 1923
- An Early Chinese Culture, Bulletin of the Geological Survey of China, 1923
- The cave-deposit at Sha Kuo T’un in Fengtien, Palaeontologia Sinica, 1923
- On the occurrence of fossil remains of Struthionidae in China, [w:] Essays on the cenozoic of northern China, With 3 maps, 9 heliotype plates and 42 text-figures, Memoirs of the Geological Survey of China, 1923
- Beasts of the Dragon Mines, The China Journal of Science & Arts, 1923
- A Prehistoric Village in Honan, The China Journal of Science & Arts, 1923
- Arkeologiska fynd i provinsen Kansu, 1924
- Arkeologiska studier i Kina, 1924
- Report on the Chang Chiu coal field in Shantung, The Bulletin of the Geological Survey of China, 1924
- Preliminary Report on Archaeological Research in Kansu, Memoirs of the Geological Survey of China, 1925
- Kinas klimatväxlingar i tertiär och kvartär tid, 1925
- Draken och de främmande djävlarna, 1926 (wyd. niem. Der Drache und die fremden Teufel, 1927; wyd. ang. The dragon and the foreign devils, 1928)
- Hominid-fyndet vid Peking, 1928
- Otto Nordenskjölds forskningsfärder, 1928
- The Highway of Europe and Asia, Journal of the Central Asian Society, 1929
- Peking: Den detroniserade kejsarstaden, Magasin för Geografi och Resor, 1929
- Prähistorische Kulturbeziehungen zwischen Nord China und dem äheren Orient, Ostasiatische Zeitschrift, 1929
- The Origin and the Aims of the Museum of Far Eastern Antiquities, Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquities, 1929
- Symbolism in the Prehistoric Painted Ceramics of China, Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquities, 1929
- Der Weg über die Steppen, Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquities, 1929
- Chou Chao-hsiang: Pottery of the Chou Dynasty, Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquities, 1929
- Vegaminnet, Högtidstal vid Svenska Sällskapets för antropologi och geografi sammankomst den 24 april 1930..., 1930
- The Tenth Anniversary of the Swedish China Research Committee and the Karlbeck Exhibition, Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquities, 1930
- Oscar Björck in memoriam, Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquities, 1930
- Risebergaboken, 1931
- The highway of Eurasia, The American-Scandinavian Review, 1931
- Saxon och Närke, 1931
- Arbetsmetoder vid utgrävning av förhistoriska fyndplatser i Kina, Arkeologiska studier tillägnade H.K.H. Kronprins Gustaf Adolf, 1932
- Hunting magic in the animal style, Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquities, 1932
- Kulturen är äldre än människan, Ord och Bild, 1932
- Den gula jordens barn: studier över det förhistoriska Kina, 1932 (wyd. ang. Children of the Yellow Earth: Studies in Prehistoric China, 1934)
- Den stora färden, Ord och Bild, 1932
- Kineser och Pingviner, 1933
- Sven Hedin’s groote expeditie naar Midden-Azie en China, 1932
- Civilization is older than man, Forum, 1933
- Kineser och pingviner: en naturforskares minnen från jordens alla horn, 1933
- Ur fru Annas minnesbok, 1934
- The goldsmith in ancient China, Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquities, 1935
- Selected Ordos bronzes, Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquities, 1935
- Vad fann Sven Hedin?, Ord och Bild, 1936
- Närke, [w:] „Sverige. De svenska landskapen skildrade i ord av svenska författare och i bilder av Eigil Schwab”, 1936
- Under brinnande krig, 1936
- China Fights for the World, 1938/1939
- Topographical and archaeological studies in the Far East, Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquities, 1939
- Krigsfaran, 1939
- Chiang Kai-shek och kinesernas frihetskrig, Ord och Bild, 1939
- Some fossil mammal localities in Northern China, Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquities, 1942
- Researches into the Prehistory of the Chinese, Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquities, 1943
- Olösta gåtor, 1949
- Tam och vild skönhet i Kina, 1950
- Strövtåg i tid och rum, 1958
- Kina genom tidsåldrarna, 1959
- Dans le sillage des sinanthropes: lettres inédites de Pierre Teilhard de Chardin et Johan Gunnar Andersson 1926-1934, 1971
Członkostwa, odznaczenia i nagrody
- 1904 – Vegamedaljen przyznawany przez Svenska Sällskapet för Antropologi och Geografi (tłum. „Szwedzkie Towarzystwo Antropologów i Geografów”)[1]
- 1906 – Order Wazów[1]
- 1908 – członek Królewskiej Szwedzkiej Akademii Rolnictwa i Leśnictwa[1]
- 1910 – Order Wazów II. klasy[1]
- 1911 – członek Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk[1]
Upamiętnienie
Na cześć Anderssona nazwano wyspę na wschód od Trinity Peninsula – Andersson Island[25] i nunatak w Zatoce Nadziei – Andersson Nunatak[26].
Uwagi
- ↑ Dictionary of Falklands Biography including South Georgia podaje, że Andersson studiował geologię, paleontologię, zoologię i chemię, zob. Dictionary of Falklands Biography including South Georgia ↓ .
- ↑ Frängsmyr podaje, że głównym zadaniem Anderssona było poszukiwanie rud metali, przede wszystkim rudy żelaza oraz stworzenie chińskiej służby geologicznej, zob. Frängsmyr 2012 ↓, s. 50.
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o Svenskt biografiskt lexikon ↓.
- ↑ a b Johansson 2012 ↓, s. 49.
- ↑ a b c d e f g J. Gunnar Andersson (1874-1960). [w:] Polar Portal of the Gothenburg University Library [on-line]. [dostęp 2020-09-02]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab Mills 2003 ↓, s. 22.
- ↑ a b c d e f Dictionary of Falklands Biography including South Georgia ↓.
- ↑ Svanberg 2014 ↓, s. 691.
- ↑ Lewander 2007 ↓, s. 976.
- ↑ a b Bjørn LB.L. Basberg Bjørn LB.L., Larsen, Carl Anton [online], Dictionary of Falklands Biography including South Georgia [dostęp 2020-09-02] .
- ↑ a b c Mills 2003 ↓, s. 374.
- ↑ Faure i Mensing 2010 ↓, s. 9.
- ↑ a b Svanberg 2014 ↓, s. 692.
- ↑ a b Mills 2003 ↓, s. 23.
- ↑ Mills 2003 ↓, s. 375.
- ↑ French 2007 ↓, s. 225.
- ↑ French 2007 ↓, s. 3.
- ↑ a b c d e f Encyclopædia Britannica 2020 ↓.
- ↑ a b c d Frängsmyr 2012 ↓, s. 51.
- ↑ a b c Lucas 2002 ↓, s. 13.
- ↑ a b c Frängsmyr 2012 ↓, s. 50.
- ↑ a b Frängsmyr 2012 ↓, s. 52.
- ↑ Frängsmyr 2012 ↓, s. 57.
- ↑ Frängsmyr 2012 ↓, s. 55.
- ↑ a b Frängsmyr 2012 ↓, s. 56.
- ↑ a b J. Gunnar Andersson. [w:] Cambridge Heritage Research Centre [on-line]. [dostęp 2020-09-03]. (ang.).
- ↑ SCAR Composite Gazetteer of Antarctica: Andersson Island. [dostęp 2020-09-02]. (ang.).
- ↑ SCAR Composite Gazetteer of Antarctica: Andersson Nunatak. [dostęp 2020-09-02]. (ang.).
Bibliografia
- Johan Gunnar Andersson, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2020-09-02] (ang.).
- Gunter Faure, Teresa M. Mensing: The Transantarctic Mountains: Rocks, Ice, Meteorites and Water. Springer Science & Business Media, 2010. ISBN 978-90-481-9390-5. [dostęp 2020-09-02]. (ang.).
- Tore Frängsmyr: Peking Man:New Light on Old Discovery. W: Jed Z. Buchwald: A Master of Science History: Essays in Honor of Charles Coulston Gillispie. Springer Science & Business Media, 2012, s. 49–62. ISBN 978-94-007-2627-7. [dostęp 2020-09-02]. (ang.).
- Hugh M. French: The periglacial environment. John Wiley and Sons, 2007. ISBN 978-0-470-86588-0. [dostęp 2020-09-02]. (ang.).
- Perry Johansson: Saluting the Yellow Emperor: A Case of Swedish Sinography. BRILL, 2012. ISBN 978-90-04-22639-5. [dostęp 2020-09-02]. (ang.).
- Spencer G. Lucas: Chinese Fossil Vertebrates. Columbia University Press, 2002. ISBN 978-0-231-50461-4. [dostęp 2020-09-03]. (ang.).
- William James Mills: Exploring Polar Frontiers. ABC-CLIO, 2003. ISBN 978-1-57607-422-0. [dostęp 2020-09-02]. (ang.).
- Lisbeth Lewander: Swedish South Polar Expedition (1901–1904). W: Beau Riffenburgh: Encyclopedia of the Antarctic. Taylor & Francis, 2007, s. 975–977. ISBN 978-0-415-97024-2. [dostęp 2020-09-02]. (ang.).
- Ingvar Svanberg: Swedish Antarctic Expedition. W: Andrew J. Hund: Antarctica and the Arctic Circle: A Geographic Encyclopedia of the Earth’s Polar Regions. ABC-CLIO, 2014, s. 690–693. ISBN 978-1-61069-393-6. [dostęp 2020-09-02]. (ang.).
- Johan Gunnar Andersson. W: Svenskt biografiskt lexikon. (szw.).
- PeterP. Wilson PeterP., Andersson, Johan Gunnar [online], Dictionary of Falklands Biography including South Georgia [dostęp 2020-07-24] (ang.).
Linki zewnętrzne
- J. G. Andersson. Solifluction, a Component of Subaërial Denudation. „The Journal of Geology”. 14 (2), s. 91–112, 1906. The University of Chicago Press. ISSN 0022-1376. (ang.).
- ISNI: 0000000107802194
- VIAF: 200974355
- ULAN: 500329113
- LCCN: n50051911
- GND: 104183624
- NDL: 00431496
- LIBRIS: rp356w591q8b6zk
- BnF: 12910563g
- SUDOC: 082618291
- NLA: 35006772
- NKC: pna2014803210
- NTA: 128218762
- BIBSYS: 90566001
- CiNii: DA0131163X
- Open Library: OL166839A
- PLWABN: 9810585960105606
- NUKAT: n2012108118
- J9U: 987007309916105171
- KRNLK: KAC2018N4930
- LIH: LNB:V*379422;=BN
- Britannica: biography/Johan-Gunnar-Andersson
- NE.se: johan-gunnar-andersson
- SNL: Gunnar_Andersson
- VLE: johan-gunnar-andersson