Kairos (filozofia)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cc/Francesco_Salviati_005-contrast.jpg/220px-Francesco_Salviati_005-contrast.jpg)
Kairos (gr. καιρός; 'odpowiedni moment, pora') – słowo pochodzące ze starożytnej Grecji będące religijno-filozoficznym terminem na sprzyjający czas decyzji, który niewykorzystany miałby niekorzystny wpływ na dalsze koleje życia. Pojęcie oznaczające zwrotny moment życiowy (kryzys), w którym człowiek jest zmuszony przez los do podjęcia rozstrzygającej decyzji, która radykalnie odwraca dotychczasowy bieg zdarzeń[1].
W teologii kairos oznacza określony moment w dziejach, w którym Bóg dokonuje zbawczego działania. W mitologii greckiej istnieje bóstwo będące personifikacją chwili podjęcia rozstrzygającej decyzji zwane Kairos.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/Kairos-Relief_von_Lysippos%2C_Kopie_in_Trogir.jpg/220px-Kairos-Relief_von_Lysippos%2C_Kopie_in_Trogir.jpg)
Filozofia
W języku starogreckim termin Kairos jest zapisywany jako właściwy czas. Kontrastuje to z długim okresem Chronos i dzień. Po raz pierwszy ta osobliwość najstarszej greckiej koncepcji czasu została sproblematyzowana w eseju Hermann Fränkel (1931). Dyskusja była między innymi kontynuowana przez Michaela Theunissena w analizie poezji Pindara.
W tekstach biblijnych słowo Kairos jest używane w odniesieniu do określonego przez Boga punktu w czasie, szczególnej szansy i możliwości wypełnienia zlecenia.
W filozofii jest to sam decydujący moment, w religii Kairos oznacza również decyzję między przekonaniem a niewiarą.
Reprezentacja w sztuce
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/Printer%27s_Device_for_Andreas_Cratander%2C_by_Hans_Holbein_the_Younger.jpg/220px-Printer%27s_Device_for_Andreas_Cratander%2C_by_Hans_Holbein_the_Younger.jpg)
Archetypem wszystkich przedstawień Kairosa jest zaginiona rzeźba z brązu Lizypa z Olimpii, z której zachowały się tylko fragmenty kopii rzymskiego marmuru[1]. Marmurowa płaskorzeźba przechowywana w Turynie, przedstawia boga jako kroczącego, nagiego młodzieńca z grzywką z kręconych włosów i ogoloną tylną częścią głowy. Z ramion i pięt wyrastają mu skrzydła. W lewej ręce trzyma wagę uchylną, podczas gdy palec wskazujący prawej ręki wskazuje na tonącą prawą szalkę wagi. W oparciu o ten model niektóre przedstawienia zostały zachowane na starożytnych pieczęciach i sarkofagach. Decydującym bodźcem do promowania przejścia Kairosa ze starożytności była łatwość dostosowania jego alegorycznych wyobrażeń do chrześcijańskiej moralizacji i ikonografii dydaktycznej[1].
Zobacz też
Przypisy
Bibliografia
![]() | Zobacz hasło kairos w Wikisłowniku |
- Encyklopedia PWN, Tom 2, Warszawa 1991, s. 53-54.
- Britannica: topic/Kairos
- Treccani: kairos
- SNL: kairos