Karbowaniec
![]() | Ten artykuł od 2019-06 wymaga zweryfikowania podanych informacji. Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych. Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Sprawdź w źródłach: Encyklopedia PWN • Google Books • Google Scholar • Federacja Bibliotek Cyfrowych • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary) Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu. |
![]() 1 000 000 karbowańców z 1995 | |
Kod ISO 4217 | UAK |
---|---|
Państwo |
|
Lata w obiegu | 1918–1920, 1942–1944, 1992–1996 |
Bank centralny | Narodowy Bank Ukrainy |
Podział | 1 karbowaniec = 100 kopiejek |
Banknoty | 1, 3, 5, 10, 25, 50, 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10 000, |
Monety | 200 000, 1 000 000, 2 000 000 karbowańców |
Karbowaniec (również Karbowaneć, ukr.: карбованець) – jednostka pieniężna Ukrainy w latach 1918–1920, 1942–1944, 1992–1996.
Historycznie, określeniem „Karbowaneć” nieoficjalnie nazywano na terenie Ukrainy rosyjskiego rubla. Podczas Pierwszej Republiki (1917–1920) karbowaneć został oficjalną walutą nowego państwa, wkrótce zastąpiony przez hrywnę (hrywnia).
W ZSRR nazwa „karbowaniec” była używana oficjalnie jako ukraińskojęzyczny odpowiednik słowa „rubel” i widniała na radzieckich banknotach.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/100Karbowanez-1942_a.jpg/250px-100Karbowanez-1942_a.jpg)
W czasie okupacji niemieckiej (Reichskommissariat Ukraine, 1941–1945) Centralny Emisyjny Bank Ukrainy (Zentralnotenbank Ukraine) w stolicy Komisariatu Rzeszy Ukrainy Równem emitował banknoty o nazwie karbowanez (fonetyczny przekaz nazwy ukraińskiej w języku niemieckim). 10 karbowańców według oficjalnego kursu wymieniano na 1 reichsmarkę. W obiegu były nominały 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 karbowańców.
Po upadku ZSRR w 1992 r. Narodowy Bank Ukrainy wprowadził do obiegu banknoty (wydrukowane we Francji), nie będące w pełni walutą narodową, lecz zaopatrzone w nazwę „kupon”, czyli dosłownie jako „pokwitowanie na [XXX] karbowańców” (1–1000 karbowańców emisji 1991 i 1992 roku – tylko nazwa „karbowańców”; 5000–1 000 000 karbowańców emisji 1993, 1995 i 1996 roku – „ukraińskich karbowańców”). Powszechnie nazywano te banknoty „kuponami”, gdyż napis „kupon” był bardziej widoczny, niż „karbowaniec”, jednak oficjalna nazwa waluty krajowej była właśnie „karbowaneć”. Zwlekano z wprowadzeniem wydrukowanych i wytłoczonych już w 1992 roku i magazynowanych hrywien ze względu na niestabilność ekonomiczną i hiperinflację. Banknoty karbowańców 1991–1995 były wykonane na prymitywnym poziomie i prawie nie posiadały zabezpieczeń, łącznie z tym, że żaden banknot o nominale poniżej 100 karbowańców (czyli cała emisja 1991 r.) nie posiadał nawet unikatowego numeru bankowego. W ciągu czterech lat (1992–1996) w obiegu były banknoty o nominale 1, 3, 5, 10, 25, 50, 100, 200, 500, 1000, 5000, 10 000, 20 000, 50 000, 100 000, 200 000, 500 000, 1 000 000 karbowańców. W roku 1996, kiedy ministrem finansów był Wiktor Juszczenko, wprowadzono nową walutę, hrywnę, dokonując wymiany karbowańców na hrywnę w przeliczeniu 100000:1[1].
Banknoty
Emisja 1991
W 1991 r. wprowadzono banknoty o nominałach 1, 3, 5, 10 25, 50 i 100 karbowańców (Zwane również kuponami). Wszystkie banknoty z 1991 r. miały taką samą szatę graficzną. Banknoty nie posiadały numerów seryjnych. W 1992 r. wydano do obiegu banknoty o nominałach 100, 200, 500 i 1000 karbowańców, które już posiadały numery seryjne.
Wygląd | Nominał | Wymiary | Kolor | Opis | Daty | ||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Awers | Rewers | Awers | Rewers | Druku | Wprowadzenia | Wycofania | |||
![]() | ![]() | 1 | 105 x 54 mm | Brązowy | Kij | Ławra Peczerska | 1991 | 10 stycznia 1992 | 1 października 1994 |
![]() | ![]() | 3 | Zielony | ||||||
![]() | ![]() | 5 | Niebieski | ||||||
![]() | ![]() | 10 | Różowy | ||||||
![]() | ![]() | 25 | Fioletowy | ||||||
![]() | ![]() | 50 | Zielony | ||||||
![]() | ![]() | 100 | Brązowy | 14 marca 1994 | |||||
Nie wprowadzone do obiegu | |||||||||
![]() | ![]() | 250 | 105 x 54 mm | 8 odmian kolorów (czerwony, pomarańczowy, brązowy, oliwkowy, turkusowy, niebieski, niebieski, fioletowy) | Kij | Ławra Peczerska | 1991 | Nie były nigdy w obiegu | |
![]() | ![]() | 500 |
Emisja 1992-1995
Awers | Rewers | Nominał | Rozmiar | Kolor | Opis awers | Opis rewers | Data Wprowadzenia | Data Wycofania |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | ![]() | 100 | 105 x 54 mm | Pomarańczowy | Kij, Szczech i Choryw | Ławra Peczerska | 25 maja 1992 | 15 maja 1995 |
![]() | ![]() | 200 | Brązowy | 22 czerwca 1992 | ||||
![]() | ![]() | 500 | Niebieski | 1 września 1995 | ||||
![]() | ![]() | 1000 | Fioletowy | 17 września 1996 | ||||
![]() | ![]() | 2000 | Niebieski | 3 marca 1993 | ||||
![]() | ![]() | 5000 | Czerwony | |||||
![]() | ![]() | 12 lutego 1995 | ||||||
![]() | ![]() | 10 000 | 126 x 56 mm | Zielony | Wzgórze Świętego Włodzimierza | Budynek Narodowego | 17 listopada 1993 | |
![]() | ![]() | 6 stycznia 1995 | ||||||
![]() | ![]() | 29 stycznia 1996 | ||||||
![]() | ![]() | 20 000 | Fioletowy | 17 listopada 1993 | ||||
![]() | ![]() | 7 października 1994 | ||||||
![]() | ![]() | 6 lutego 1995 | ||||||
![]() | ![]() | 29 stycznia 1996 | ||||||
![]() | ![]() | 50 000 | Brązowy | 17 listopada 1993 | ||||
![]() | ![]() | 7 października 1994 | ||||||
![]() | ![]() | 6 lutego 1995 | ||||||
![]() | ![]() | 100 000 | Szary | 17 listopada 1993 | ||||
![]() | ![]() | 7 października 1994 | ||||||
![]() | ![]() | 200 000 | Brązowy | Opera Kijowska | 16 maja 1994 | |||
![]() | ![]() | 500 000 | Niebieski | 9 grudnia 1994 | ||||
![]() | ![]() | 1 000 000 | Brązowy | Taras Szewczenko | Budynek Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki | 12 maja 1995 |
Przypisy
- ↑ History of Hryvnia [online], bank.gov.ua [dostęp 2019-07-01] [zarchiwizowane z adresu 2019-07-01] .
Linki zewnętrzne
Informacje w projektach siostrzanych |
![]() |
![]() |
- Banknoty Ukrainy. monety.banknoty.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-09-06)].