Kitanka
Trichosurus | |||
Lesson, 1828[1] | |||
![]() Przedstawiciel rodzaju – kitanka lisia (T. vulpecula) | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ssaki | ||
Podgromada | żyworodne | ||
Infragromada | |||
Nadrząd | torbacze | ||
Rząd | dwuprzodozębowce | ||
Rodzina | pałankowate | ||
Podrodzina | kitanki | ||
Rodzaj | kitanka | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Didelphis vulpecula Kerr, 1792 | |||
Synonimy | |||
| |||
Gatunki | |||
| |||
| |||
| |||
|
Kitanka[6] (Trichosurus) – rodzaj ssaka z podrodziny kitanek (Trichosurinae) w obrębie rodziny pałankowatych (Phalangeridae).
Zasięg występowania
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Australii (włącznie z Tasmanią)[7][8][9].
Morfologia
Długość ciała 35–55 cm, długość ogona 25–42 cm; masa ciała 1,2–4,5 kg[8][10].
Systematyka
Rodzaj zdefiniował w 1828 roku francuski zoolog i chirurg René Lesson w słowniku Dictionnaire Classique d’Histoire Naturelle[1]. Jako gatunek typowy Lesson wyznaczył kitankę lisią (T. vulpecula).
Etymologia
- Trichosurus (Trichurus): gr. θριξ thrix, τριχος trikhos „włosy”; ουρα oura „ogon”[11].
- Cercaertus: gr. κερκος kerkos „ogon”; αερταω aertaō „podnieść”[12]. Gatunek typowy: Phalangista vulpina F. Meyer, 1793 (= Didelphis vulpecula Kerr, 1792).
- Tapoa: tapoa tafa lub tapha, rodzima nazwa tego zwierzęcia opublikowana przez White’a w 1790 roku[13], a później przyjęta jako nazwa rodzajowa[14].
- Psilogrammurus: gr. ψιλος psilos „nagi”; γραμμα gramma, γραμματος grammatos „linia”, od γραφω graphō „pisać”; ουρα oura „ogon”[15]. Gatunek typowy: Phalangista vulpina F. Meyer, 1793 (= Didelphis vulpecula Kerr, 1792).
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[16][7][6]:
- Trichosurus vulpecula (Kerr, 1792) – kitanka lisia
- Trichosurus johnstonii (Ramsay, 1888) – kitanka miedziana
- Trichosurus caninus (Ogilby, 1835) – kitanka drobnoucha
- Trichosurus cunninghami Lindenmayer, Dubach & Viggers, 2002 – kitanka górska
Opisano również gatunki wymarłe:
- Trichosurus dicksoni Flannery & M. Archer, 1987[17] (Australia; miocen).
- Trichosurus hamiltonensis Flannery, Turnbull, Rich & Lundelius, 1987[18] (Australia; pliocen).
Uwagi
- ↑ Nomen nudum.
- ↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Trichosurus Lesson, 1828.
Przypisy
- ↑ a b R.-P. Lesson: Trichosure, Trichosurus. W: M. Bory de Saint-Vincent: Dictionnaire Classique d’Histoire Naturelle. T. 13. Paris: Rey et Gravier, 1828, s. 333. (fr.).
- ↑ H. Burmeister: Handbuch der naturgeschichte. Zum Gebrauch bei vorlesungen. Berlin: Theod. Ehr. Friedr. Enslin, 1837, s. 814. (niem.).
- ↑ R. Owen. Outlines of a Classification of the Marsupialia. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 7, s. 19, 1839. (ang.).
- ↑ C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Cz. 1. Breslau: A. Schulz, 1841, s. 85. (niem.).
- ↑ J.A. Wagner: Supplementband. W: J.Ch.D. Schreber: Die Säugthiere in Abbildungen nach der Natur, mit Beschreibungen. Cz. 3. Erlangen: Expedition des Schreber'schen säugthier- und des Esper’schen Schmetterlingswerkes, 1843, s. vi, 74. (niem.).
- ↑ a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 12. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 76–78. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ a b K. Helgen & S. Jackson: Family Phalangeridae (Cuscuses, Brush-tailed Possums and Scaly-tailed Possum). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 483, 484. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Genus Trichosurus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-25].
- ↑ Class Mammalia. W: Lynx Nature Books (A. Monadjem (przedmowa) & C.J. Burgin (wstęp)): All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 53. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 689.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 171.
- ↑ J. White: Journal of a voyage to New South Wales: with sixty-five plates of nondescript animals, birds, lizards, serpents, curious cones of trees and other natural productions. London: J. Debrett, 1790, s. 281. (ang.).
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 663.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 594.
- ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-08-02]. (ang.).
- ↑ T.F. Flannery & M. Archer: Strigocuscus reidi and Trichosurus dicksoni, two new fossil phalangerids (Marsupialia: Phalangeridae) from the miocene of northwestern Queensland. W: M. Archer (red.): Possums and Opossums: Studies in Evolution. Cz. 2. Chipping Norton: Surrey Beatty & Sons, 1987, s. 532. ISBN 978-0-949324-05-4. (ang.).
- ↑ T.F. Flannery, W.D. Turnbull, T.H.V. Rich & E.L. Lundelius Jr.: The phalangerids (Marsupialia: Phalangeridae) of the Early Pliocene Hamilton local fauna, sowthwestern Victoria. W: M. Archer (red.): Possums and Opossums: Studies in Evolution. Cz. 2. Chipping Norton: Surrey Beatty & Sons, 1987, s. 537–546. ISBN 978-0-949324-05-4. (ang.).
Bibliografia
- T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.).