Klamry
wieś | |||
![]() Fort VIII w zespole twierdzy Chełmno | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Powiat | |||
Gmina | Chełmno | ||
Liczba ludności (31.12.2018) | 840 | ||
Strefa numeracyjna | 56 | ||
Kod pocztowy | 86-200[2] | ||
Tablice rejestracyjne | CCH | ||
SIMC | 0841580 | ||
Położenie na mapie gminy wiejskiej Chełmno ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu chełmińskiego ![]() | |||
![]() | |||
|
Klamry – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Chełmno.
SIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
1028064 | Ameryka | część wsi (zniesiona w 2023 r.[5]) |
1028070 | Babie Błota | część wsi |
1028124 | Nad Gminną Drogą | część wsi (zniesiona w 2023 r.[5]) |
Podział administracyjny
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.
Demografia
Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 581 mieszkańców[6]. Była drugą co do wielkości miejscowością gminy Chełmno. Wg stanu na dzień 31.12.2018 r. w Klamrach mieszkało 840 osób. Pod względem liczebności mieszkańców są największym sołectwem w gminie[7].
Historia
Wieś założona przez Olędrów w XVII wieku, do XVI wieku wieś nie była wykorzystywana rolniczo. W 1773 r. mieszkało w Klamrach 29 osób, w 1883 r. mieszkało 493. ewangelików i 134. katolików. Od 1785 działa w miejscowości szkoła. W 1916 r. pobudowano rakarnię powiatową[8]. W wiejskiej szkole w 1907 r. wybuchł strajk szkolny.
Zbrodnia w Klamrach
Osobny artykuł: Zbrodnia w Klamrach.
W okolicznych lasach, od 12 października do 11 listopada 1939 roku oddziały Selbstschutz u dokonywały masakry ludności polskiej z powiatu chełmińskiego[9][10]. Do 2018 roku udało się ustalić tożsamość ok. 200 ofiar[10]. Liczba osób zamordowanych w Klamrach wzbudza kontrowersje. Większość źródeł podaje, że w Klamrach zamordowano ok. 2,2-5 tys. osób[9][11][12][13]. Zdaniem historyka Tomasza Cerana, liczba ta jest zawyżona[14]. Podczas wojny Niemcy próbowali zatrzeć ślady egzekucji. Podczas ekshumacji odnaleziono fragmenty zapalnika granatu, łuski pocisku i monetę mającą ślady zetknięcia z ogniem[10].
Zabytki
Według rejestru zabytków NID[15] na listę zabytków wpisane są:
- cmentarz ewangelicki „stary”, poł. XIX, nr rej.: 535 z 1.06.1987
- cmentarz ewangelicki „nowy”, pocz. XX, nr rej.: A/225 z 1.06.1987
- cmentarz ofiar hitleryzmu, nr rej.: 536 z 1.06.1987
- fort VIII w zespole twierdzy Chełmno, 1903-1914, nr rej.: A/15111/1 z 14.02.1980.
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 14 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 53515
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 472 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
- ↑ a b Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2022 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2783)
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
- ↑ Klamry - Sołectwa - Biuletyn Informacji Publicznej Gmina Chełmno [online], bip.chelmno.ug.gov.pl [dostęp 2020-08-02] .
- ↑ GabrielaG. Mazur GabrielaG., Leksykon Miejscowości powiatu chełmińskiego, 2020, ISBN 978-83-7591-751-2 .
- ↑ a b Drywa 2020 ↓, s. 2020.
- ↑ a b c Ceran 2018 ↓, s. 25.
- ↑ Leszczyński 1962 ↓, s. 72.
- ↑ Trzeba pamiętać o hitlerowskiej zbrodni w Klamrach. pomorska.pl, 2017-09-22. [dostęp 2023-01-28].
- ↑ Pamięci ofiar zbrodni w Klamrach w 1939 roku, Klamry 20 września 2020 roku. chelmno.pl, 2020-09-18. [dostęp 2023-01-28].
- ↑ Ceran 2019 ↓, s. 313.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo kujawsko-pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024, s. 26 [dostęp 2016-05-22] .
Bibliografia
- Tomasz Ceran: Zbrodnia pomorska 1939. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2018. ISBN 978-83-8098-466-0.
- Tomasz Ceran: Zapomniani kaci Hitlera. Volksdeutscher Selbstschutz w Polsce w 1939 r. Stan badań i postulaty badawcze. W: Polska pod okupacją 1939–1945. Tom 1. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2019. ISBN 978-83-8098-723-4.
- Danuta Drywa: Germanizacja dzieci i młodzieży polskiej na Pomorzu Gdańskim z uwzględnieniem roli obozu koncentracyjnego Stutthof. W: Janina Kostkiewicz (red.): Zbrodnia bez kary... Eksterminacja i cierpienie polskich dzieci pod okupacją niemiecką 1939-1945. Kraków: Uniwersytet Jagielloński, 2020. ISBN 978-83-958240-2-9.
- Kazimierz Leszczyński: Eksterminacja ludności na ziemiach polskich wcielonych do Rzeszy. W: Eksterminacja ludności w Polsce w czasie okupacji niemieckiej 1939-1945. Poznań, Warszawa: Wydawnictwo Zachodnie, 1962.
- Grudziądz i okolice. Przewodnik Grudziądzkie Towarzystwo Kultury, Biblioteka Miejska w Grudziądzu, Grudziądz 1990
Linki zewnętrzne
- Klamry, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 118 .
- p
- d
- e
Wsie |
|
---|---|
Części wsi |
|
Nazwy zniesione |
|