Klattia
![]() Klattia stokoei | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||
Rząd | szparagowce | ||
Rodzina | kosaćcowate | ||
Rodzaj | Klattia | ||
Nazwa systematyczna | |||
Klattia Baker J. Linn. Soc., Bot. 16: 109 (1877)[3] | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Klattia partita Baker[3] | |||
| |||
|
Klattia Baker – rodzaj roślin należący do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae), obejmujący trzy gatunki występujące w południowo-zachodnim Kraju Przylądkowym w Południowej Afryce[4].
Nazwa naukowa rodzaju została nadana na cześć Friedricha Klatta, XIX-wiecznego botanika z Hamburga, badacza roślin z rodziny kosaćcowatych[5].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Annals_of_the_South_African_Museum_-_Annale_van_die_Suid-Afrikaanse_Museum_%281952%29_%2817797961994%29.jpg/220px-Annals_of_the_South_African_Museum_-_Annale_van_die_Suid-Afrikaanse_Museum_%281952%29_%2817797961994%29.jpg)
- Pokrój
- Wieloletnie, wiecznie zielone krzewy[5].
- Pędy
- Podziemny, zdrewniały kaudeks. Pędy naziemne wzniesione, spłaszczone, w dole zaokrąglone, drewniejące, z wyraźnie widocznymi bliznami liściowymi, o średnicy do 2 cm. Główne osie proste, rozgałęzione lub z krótkotrwałymi odnogami pędowymi[5].
- Liście
- Lancetowate do niemal równowąskich, u nasady tworzące pochwę liściową zamkniętą na około 1 mm, skupione wierzchołkowo, bez żyłki centralnej, utrzymujące się na roślinie przez ponad rok. Brzegi blaszki wąsko hialinowe[5].
- Kwiaty
- Kwiaty zebrane w pseudogłówkę otoczoną dwiema lub trzema błoniastymi podsadkami tworzącymi pochwę, jasnozielonawymi do kremowożółtych lub czerwonych, z zielonymi wierzchołkami. Poszczególne kwiaty ułożone w parach w dwurzędkę, otoczoną przezroczystą podsadką tworzącą w dolnej części pochwę oraz naprzeciwległym liściem łodygowym. Kwiaty siedzące, bezbarwne u nasady, powyżej kolorowe, bezwonne. Listki okwiatu w dolnej części zrośnięte w krótką cylindryczną rurkę wypełnioną nektarem, w górnej części wolne, równowąsko-łopatkowate. Nitki pręcików osadzone u nasady zewnętrznych listków okwiatu, spłaszczone u nasady, zaostrzające się wierzchołkowo. Główki pręcików równowąskie, z łącznikiem tworzącym kieszonkę wokół wierzchołka nitki, żółte. Pyłek żółty. Zalążnia kulista, zwykle z dwoma zalążkami w każdej komorze. Szyjka słupka nitkowata, bardzo drobno trójsieczna[5].
- Owoce
- Drewniejące, jajowato-eliptyczne torebki z krótkim haczykowatym wyrostkiem, zawierające do jednego nasiona w każdej komorze. Nasiona tarczowate, spłaszczone, delikatnie prążkowane, jasnoszarawobrązowe[5].
Biologia
- Siedlisko
- Zasiedlają torfowe, piaskowcowe gleby na wilgotnych i półbagiennych terenach górskich w łańcuchu Góry Stołowej[5]. Kwiaty są zapylane przez nektarnika przylądkowego. Nektar zawiera od 13% do 15% cukrów (w tym ok. 52–63% glukozy, ok. 36–45% fruktozy i niewielką domieszkę sacharozy)[6].
Systematyka
Rodzaj z podrodziny Nivenioideae z rodziny kosaćcowatych (Iridaceae)[7].
- Wykaz gatunków[4]
- Klattia flava (G.J.Lewis) Goldblatt
- Klattia partita Baker
- Klattia stokoei L.Guthrie
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2020-09-05] (ang.).
- ↑ a b Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2020-09-05]. (ang.).
- ↑ a b Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2020-09-05]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h Peter Goldblatt: The woody Iridaceae: Klattia, Klattia, and Witsenia: systematics, biology & evolution. Missouri Botanical Garden National Botanical Institute, 1993. ISBN 978-0-585-33849-1. OCLC 45885647. (ang.).
- ↑ Goldblatt P., Manning J.C. i Bernhardt P.. Evidence of bird pollination in Iridaceae of southern Africa. „Adansonia ser. 3”. 21 (1), s. 25-40, 1999.
- ↑ USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2020-08-21]. (ang.).