Klementyna Popowicz-Bojarska
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 1863 | ||
---|---|---|---|
Data śmierci | 1945 | ||
Zawód, zajęcie | pisarka, poetka | ||
|
Maria Klementyna[1][2] Karłiwna Popowicz-Bojarska, ukr. Климентина Карлівна Попович-Боярська (ur. 3 / 15 lutego 1863 w Wełdzirzu (obecnie Szewczenkowo), zm. 7 maja 1945 w Babińcach) – ukraińska pisarka i poetka.
Życiorys
Była córką nauczyciela. Rodzina była spolonizowana. Klementyna poznała język i literaturę ukraińską dopiero na studiach we Lwowie. Uzyskała wykształcenie pedagogiczne[3]. Pracowała jako nauczycielka we wsiach Żółtańce i Czestynie. Wówczas rozpoczęła twórczość pisarską. W 1890 przeprowadziła się na Bukowinę. W latach 1900–1944 mieszkała we wsi Nowosiółka.
Przyjaźniła się z Nataliją Kobrynską, która zaangażowała ją w ruch kobiecy w Galicji. Od 1884 Klementyna prowadziła korespondencję z Iwanem Franką. Przyjaźń z Franką trwała prawie 20 lat i przerodziła się w nieodwzajemnioną miłość[4]. Później poznali się osobiście i rozkwitło między nimi uczucie. Dyskutowano o małżeństwie, ale Franko porzucił Klementynę. Po jego ślubie w 1886 korespondencja nie ustała, ale stała się bardziej powściągliwa[3].
W 1890 Klementyna wyszła za mąż za greckokatolickiego duchownego Omelana Bojarskiego[2]. Małżeństwo nie było szczęśliwe. Klementyna urodziła sześcioro dzieci. Dwie córki bliźniaczki zmarły w wieku 4 lat, przeżyli dwaj synowie i dwie córki[3].
W 1941 mąż został zastrzelony przez bolszewików na jej oczach. Od 1944 mieszkała we wsi Babińce w obwodzie tarnopolskim[3]. Tam została pochowana. Zachował się dom, w którym mieszkała[5].
Twórczość
Pisała wiersze i opowiadania. W 1884 potajemnie wysłała kilka wierszy do redakcji lwowskiego pisma „Зоря” („Zoria”), używając pseudonimu Zulejka. Wiersze zostały opublikowane. Redaktor naczelny czasopisma, pisarz i poeta, Iwan Franko, napisał do poetki list pochwalny. Tak zaczęła się ich korespondencja i znajomość[3].
W 1990 we Lwowie ukazał się zbiór jej utworów opracowany przez Petra Babiaka. Publikowała w czasopismach „Зоря”, „Діло”, „Літературно-науковй вістник”. W almanachu przygotowanym przez Nataliję Kobrynską pt. Pierwszy wianek, zawierającym prace 17 autorek z Ukrainy, ukazał się wiersz Klementyny pt. Звичайна історія (Historia zwyczajna) oraz wiersz liryczny Де Бог мій? (Gdzie jest mój Bóg?)[6][1]. W 1929 opublikowała opowiadanie Від весілля до похоронів (Od ślubu do pogrzebu), a w 1930 autobiograficzny utwór Мороз-душогуб (Mróz morderca)[3].
W pewnym momencie zaprzestała pisania, a mąż spalił jej notatki. Do dziś zachowały się 32 wiersze, 6 opowiadań, pamiętniki i korespondencja z Iwanem Franką[3].
Upamiętnienie
W 1988 na ścianie domu w Babińcach, w którym mieszkała, została odsłonięta tablica pamiątkowa[7].
Przypisy
- ↑ a b RyszardR. Tomczyk RyszardR., Rusinki (Ukrainki) w austriackiej Galicji. Pomiędzy konserwatyzmem a radykalizmem, „Przegląd Zachodniopomorski”, 27 (2), 2012, s. 89–111 .
- ↑ a b МиколаМ. ШОТ МиколаМ., «Виджу, що зі мною Ти не найдеш сего щастя» [online], Урядовий Кур’єр, 15 maja 2013 [dostęp 2022-02-27] .
- ↑ a b c d e f g Климентина Попович [online], Книги, рекомендуемые феминистками, 27 grudnia 2018 [dostęp 2022-01-08] .
- ↑ Весняна квітка Івана Франка, або нещасливе кохання Климентії Попович - lvivyanka.info [online], 13 stycznia 2023 [dostęp 2023-01-30] (ukr.).
- ↑ Шляхами забутої долі by zallibrary zallibrary - Issuu [online], issuu.com [dostęp 2022-02-27] (ang.).
- ↑ ОленаО. Луцишин ОленаО., Іван Франко – Зміст «Альманаху жіночого» [online], www.i-franko.name [dostęp 2022-01-08] .
- ↑ Кохання Франка і знущання чоловіка. Поважні калушанки дізналися про долю Климентини Попович-Боярської. ФОТО | ВІКНА. Новини Калуша та Прикарпаття [online], Vikna [dostęp 2022-02-27] (ukr.).