Kościół poewangelicki w Sztumie
![]() | |||||||||||||||||||
dawniej kościół parafialny, obecnie Centrum Kultury Chrześcijańskiej | |||||||||||||||||||
![]() widok od frontu | |||||||||||||||||||
Państwo |
| ||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||||||
Miejscowość | Sztum | ||||||||||||||||||
Adres | Plac Wolności | ||||||||||||||||||
Wyznanie | |||||||||||||||||||
Kościół | Kościół ewangelicki | ||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Położenie na mapie Sztumu ![]() | |||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa pomorskiego ![]() | |||||||||||||||||||
Położenie na mapie powiatu sztumskiego ![]() | |||||||||||||||||||
Położenie na mapie gminy Sztum ![]() | |||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||
|
Kościół poewangelicki w Sztumie – dawna świątynia protestancka znajdująca się na rynku (obecnie Plac Wolności) w Sztumie, w województwie pomorskim.
Historia
Budowla została wzniesiona na miejscu dawnego ratusza miejskiego. Prace budowlane rozpoczęły się w 1816. Osobiście król Fryderyk Wilhelm III Pruski na budowę świątyni przeznaczył 4500 talarów i za darmo drewno - materiał budowlany. Przez niego zostały ufundowane również dzwony odlane w królewskiej ludwisarni w Berlinie. Koszt całej budowy wyniósł około 6520 talarów. Kamień węgielny pod przyszły kościół został położony 25 czerwca 1816 roku i zbudowany według planów Karla Friedricha Schinkla, przez Salomona Sachsa jako kierownika budowy.[2] 18 października 1818 roku ukończona świątynia została poświęcona i przekazana luteranom. Nabożeństwa protestanckie były odprawiane w niej do stycznia 1945. Po zakończeniu II wojny światowej budowla popadała w ruinę i używana była tylko jako kaplica pogrzebowa. W 1999 została odnowiona elewacja zewnętrzna świątyni, a w późniejszych latach przeprowadzono prace konserwacyjne sklepienia. Po wyremontowaniu świątynia pełni odtąd rolę placówki kulturalnej i muzealnej jako Centrum Kultury Chrześcijańskiej pod opieką Bractwa Rycerzy Ziemi Sztumskiej. Na chórach świątyni jest prezentowana Wystawa Regionalna o Sztumie i Ziemi Sztumskiej.
Architektura
Świątynia jest budowlą orientowaną z wieżą o hełmie wiciowym[3]. Nawy boczne przykrywa płaski strop, natomiast na zewnątrz dach pulpitowy. Nawa główna jest nakryta drewnianym sklepieniem beczkowym, pokrytym malowidłami imitującymi kasetony[4].
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 [dostęp 2014-07-29] .
- ↑ (niem.)Mein funfzigjähriges Dienstleben und literarischen Wirken Ein Beitrag zur tatsächlichen Beleuchtung der Frage "Sind Juden zum Staatsdienst geeignet" von S.Sachs Königl.Regierungs=Bau=Inspektor in Berlin Mit dem Portrait des Verfassers (Zum Besten der Berliner Armen) Berlin, 1842 Im Selbstverlag des Verfassers (Alexanderstraße Nr. 55.) gedruckt bei F. Weidle; S. 36 bis 37
- ↑ Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ISBN 83-7200-631-8 s. 67
- ↑ Sztum miasto. kościół św Anny i poewangelicki. Nasze dolne powisle.pl. [dostęp 2014-07-29]. (pol.).