Kongres w Rastatt
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/Peace_of_Basel.png/290px-Peace_of_Basel.png)
Kongres w Rastatt – konferencja pokojowa przedstawicieli Francji i Rzeszy Niemieckiej, obradująca w latach 1797–1799 w badeńskim mieście Rastatt, której celem było skonkretyzowanie kwestii polityczno-terytorialnych między stronami, niesprecyzowanych w ustaleniach pokoju w Campo Formio[1].
Rozpad pierwszej koalicji antyfrancuskiej po zwycięskiej kampanii włoskiej i przedarciu się Bonapartego w pobliże Wiednia dawał mu przewagę w negocjacjach francusko-austriackich w Camp Formio, gdzie cesarz Franciszek II musiał przystać na znaczne odstępstwa terytorialne[2]. Jedna z tajnych klauzul układu pokojowego z października 1797 r. dotyczyła rezygnacji przez Austrię z ziem na lewym (zachodnim) brzegu Renu[3]. W celu skonkretyzowania tych nowych politycznych relacji nad Renem zwołano już w listopadzie 1797 r. w Rastatt, w pałacu rezydencji margarfa Ludwika Wilhelma Badeńskiego[4], kongres z udziałem delegacji niemieckiej i francuskiej oraz reprezentantów Austrii i Prus, które zawarły wcześniej osobne układy pokojowe[3]. Samo Rastatt leżało w granicach Badenii, której władca margrabia Karol Fryderyk deklarował neutralne stanowisko polityczne[5]. Reprezentująca stronę niemiecką deputacja Rzeszy (Reichsdeputation) zainteresowana była przede wszystkim sprawą „sekularyzacji”, to znaczy upaństwowienia terytoriów kościelnych i ich podział między poszkodowanych władców księstw (Fürsten z Prus, Wirtembergii, Badenii i Palatynatu[5]) tytułem odszkodowania (rekompensaty) za ziemie oddane przez nich na zachodnim brzegu Renu[5][3]. W sumie jednak pozycja stron Rzeszy była niekorzystna, gdyż decydujący głos należał do strony napoleońskiej[5][3]. Za niepodlegające dyskusji uznawano ostateczne potwiedzenie granicy na Renie między Francją a Rzeszą, przeprowadzone w ustaleniach z Campo Formio i zatwierdzone podpisem badeńskiego margrabiego w listopadzie 1797 r[4].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Assassinat_des_pl%C3%A9nipotentiaires_fran%C3%A7ais_%C3%A0_Rastadt.jpg/220px-Assassinat_des_pl%C3%A9nipotentiaires_fran%C3%A7ais_%C3%A0_Rastadt.jpg)
Jeszcze w trakcie prowadzenia pertraktacji zaczynała z inicjatywy Wielkiej Brytanii zawiązywać się przeciw prowadzącym dalsze podboje Napoleonowi druga koalicja państw europejskich i podjęto działania wojenne[6][7]. Sytuacja międzynarodowa była tak napięta, że państwa biorące udział w kongresie zaczęły odwoływać swoich delegatów. Jako jedna z ostatnich 28 kwietnia 1799 r. opuszczała Rastatt czterowosobowa delegacja francuska, ale niedaleko od miasta została napadnięta przez austriackich huzarów z 11. pułku stacjonującego w mieście pod dowództwem generała majowa Josepha Barbaczy. Dwóch Francuzów, Antoine Bonnier d’Alco i Claude Roberjot, zginęło, pozostali byli ranni[8]. Dokładny przebieg wydarzeń, a przede wszystkim motywy tego czynu i jego ewentualny inicjator, nie zostały do końca wyjaśnione. Jego bezpośrednim rezultatem było nie tylko nieodwołalne zerwanie obrad kongresu, ale przede wszystkim zaostrzenie stanowisk wojennych między Francją a Rzeszą[5][9][4].
Zobacz też
- Wikiźródła – teksty źródłowe i opracowania w j. niem.
Przypisy
- ↑ Rastatt, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2023-04-05] .
- ↑ JerzyJ. Krasuski JerzyJ., Historia Niemiec, Wyd. 1, Wrocław 1998, s. 164, ISBN 83-04-04422-6, OCLC 76281715 [dostęp 2023-04-06] .
- ↑ a b c d WładysławW. Czapliński WładysławW., Historia Niemiec, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1981, s. 447, ISBN 83-04-00444-5, OCLC 9196809 [dostęp 2023-04-06] .
- ↑ a b c HansmartinH. Schwarzmaier HansmartinH., Baden: Dynastie, Land, Staat, Stuttgart: Kohlhammer, 2005, s. 166, ISBN 978-3-17-018551-7, OCLC 76685299 [dostęp 2023-04-06] .
- ↑ a b c d e WolfgangW. Hug WolfgangW., Die Geschichte Badens, wyd. 2., erweiterte und aktualisierte Auflage, Darmstadt 2016, s. 95–96, ISBN 978-3-8062-3299-8, OCLC 932021038 [dostęp 2023-04-05] .
- ↑ JerzyJ. Krasuski JerzyJ., Historia Niemiec, Wyd. 1, Wrocław 1998, s. 164–165, ISBN 83-04-04422-6, OCLC 76281715 [dostęp 2023-04-06] .
- ↑ WładysławW. Czapliński WładysławW., Historia Niemiec, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1981, s. 447–448, ISBN 83-04-00444-5, OCLC 9196809 [dostęp 2023-04-06] .
- ↑ Joseph Reichlin vonJ.R. Meldegg Joseph Reichlin vonJ.R., Der Rastatter Gesandtenmord. Mit 12 urkundlichen Beilagen, Heidelberg: Winter, 1869 .
- ↑ Böhtlingk, Napoleon Bonaparte Und Der Rastatter Gesandtenmord, Leipzig: Duncker & Humbolt, 1883 .
- Britannica: topic/Congress-of-Rastatt