Kurek Wrocławski
![]() Kurek Wrocławski w 1824 | |
Państwo |
|
---|---|
Województwo | |
Miejscowość | Wrocław |
Typ obiektu | kapliczka słupowa |
Styl architektoniczny | renesans |
Materiał | piaskowiec |
Data odsłonięcia | 1555 |
Data likwidacji | 1945 |
Położenie na mapie Wrocławia ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego ![]() | |
![]() |
Kurek Wrocławski (niem. Hahnenkrähe) – kamienna kapliczka słupowa z piaskowca, która prawdopodobnie była słupem granicznym między Wrocławiem a Szczepinem, która znajdowała się u zbiegu obecnych ulic Legnickiej i Zachodniej, w sąsiedztwie ul. Czarnieckiego[a] i Stacyjnej[b][c]. Kapliczka zaginęła lub została zniszczona w 1945 roku.
Historia
Kapliczka została ustawiona w roku 1555 przy drodze prowadzącej z centrum Wrocławia w kierunku zachodnim. Budowla w stylu renesansowym zastąpiła stojącą wcześniej w tym samym miejscu kapliczkę średniowieczną[d].
Przypuszcza się, iż był to słup graniczny, oznaczający rozdzielenie gruntów należących do miasta Wrocławia i do ówczesnej wsi Szczepin, należącej w przeszłości do zakonu klarysek
Słup pełnił także rolę punktu orientacyjnego, np. był metą dorocznego wyścigu konnego w pierwszej połowie XVI wieku.
Kurek Wrocławski przetrwał do oblężenia Festung Breslau w roku 1945 i podczas działań wojennych ostatecznie zaginął lub został zniszczony[e], a jego czworokątny fundament usunięty został podczas przebudowy ul. Legnickiej bądź podczas budowy bloków mieszkalnych w tym rejonie.
Projekt i wymowa
Słup o przekroju ośmiokątnym był ustawiony na czworobocznym cokole, zwieńczony czworoboczną głowicą, na której czterech płycinach ukazane były: wizerunek Chrystusa ukrzyżowanego, kogut, konny rycerz oraz litera „W” (widniejąca także na herbie miasta). Całość miała wysokość blisko czterech metrów.
Swoją nazwę słup zawdzięcza kogutowi (niem. Hahn oznacza w języku polskim „kogut”, a Krähe – „wrona”) przedstawionemu na jednej z płycin głowicy. Z rycerzem widocznym na sąsiedniej płycinie związana była legenda o wyrwaniu rycerza ze szponów szatana, a także kilka innych podobnych (m.in. o kołodzieju z podwrocławskiej Leśnicy, któremu udało się oszukać diabła[1].
Zobacz też
Uwagi
- ↑ Po wybudowaniu w latach 1966–1971 bloków mieszkalnych w tym rejonie ul. Czarnieckiego na tym odcinku została zlikwidowana (skrócona).
- ↑ Niemiecka nazwa (do 1945 r.) dzisiejszej ulicy Stacyjnej – An der Hahnen Krähe – nawiązuje do znajdującego się wówczas przy jej wylocie na ul. Legnicką Kurka Wrocławskiego.
- ↑ Według Krzysztofa Kwaśniewskiego ("Wrocław, jakiego nie znamy", Ossolineum 1972) było to "ok. 150 kroków od placu Strzegomskiego".
- ↑ Według Zygmunta Antkowiaka ("Ulice i place Wrocławia", Ossolineum 1970) kolumnę "miano wznieść dla upamiętnienia uwieńczonej sukcesem obrony miasta przed najazdem Tatarów w r. 1241".
- ↑ Według Zygmunta Antkowiaka ("Pomniki Wrocławia", Ossolineum 1985, ISBN 83-04-01953-1) Tygodniowy Dodatek Ilustrowany z 14.4.1946 do wychodzącej tuż po II wojnie światowej we Wrocławiu gazety „Pionier” (poprzednika dziennika "Słowo Polskie") wydrukował informację, że wprawdzie sama kolumna została uszkodzona, ale głowica z płaskorzeźbami ocalała. W gazecie apelowano o rekonstrukcję słupa i ustawienie na miejscu, w którym stał dotąd. Według Antkowiaka dalsze losy zabytku nie są jednak znane.
Przypisy
- ↑ http://www.breslau-wroclaw.de/wb/media/stammtisch/berlin/20070523_tschepine.pdf Entstehung und Entwicklung der Tschepine] na portalu www.breslau-wroclaw.de; inny wariant pt. Die Hahnenkrähe na portalu www.sagen.at (za: Oskar Kobel, Sagen aus Schlesien).
Bibliografia
- Encyklopedia Wrocławia. Wyd. I. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2000, s. 438. ISBN 83-7023-749-5.
Linki zewnętrzne
- Pocztówka przedstawiająca Frankfurterstraße (ul. Legnicką) w roku 1941 i nieistniejący już kościół św. Pawła; na skwerze po lewej stronie, w cieniu, widoczny jest Kurek Wrocławski
- p
- d
- e