La strada
![]() | Ten artykuł dotyczy filmu. Zobacz też: inne znaczenia. |
![]() | |||
Gatunek | dramat, film drogi | ||
---|---|---|---|
Rok produkcji | 1954 | ||
Data premiery | 6 września 1954 | ||
Kraj produkcji | Włochy | ||
Język | |||
Czas trwania | 94 min | ||
Reżyseria | Federico Fellini | ||
Scenariusz | Federico Fellini | ||
Główne role | Giulietta Masina | ||
Muzyka | Nino Rota | ||
Zdjęcia | Otello Martelli | ||
Scenografia | Mario Ravasco | ||
Kostiumy | Margherita Marinari | ||
Montaż | Leo Catozzo | ||
Produkcja | Dino De Laurentiis | ||
Wytwórnia | Ponti-De Laurentiis Cinematografica | ||
Dystrybucja | Paramount Films Italia | ||
Nagrody | |||
1954: Srebrny Lew na 15. MFF w Wenecji 1957: Oscar dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego | |||
|
La strada – włoski czarno-biały film drogi z 1954 roku w reżyserii Federico Felliniego[1]. W rolach głównych wystąpili Anthony Quinn i żona reżysera, Giulietta Masina[2].
Fabuła
Para głównych bohaterów to wrażliwa i lekko upośledzona umysłowo dziewczyna Gelsomina, podróżująca z prymitywnym i brutalnym cyrkowym siłaczem Zampanò, dającym przedstawienia w różnych miasteczkach. Mimo doznawanych od niego upokorzeń Gelsomina darzy go uczuciem. Jest jednak mało pomocna w pracy, zamknięta we własnym świecie. Zampanò porzuca ją.
Po latach, usłyszawszy jej ulubioną melodię (którą nuci kobieta, kojarząca Gelsominę i mówiąca, że tamta zmarła jakiś czas temu), Zampanò uświadomi sobie, że także ją kochał. W finalnej scenie kamera, zwrócona w dół, ukazuje go płaczącego nocą nad brzegiem morza.
Obsada
- Giulietta Masina – Gelsomina Di Costanzo
- Anthony Quinn – Zampanò
- Arnoldo Foà – Zampanò (głos)
- Richard Basehart – linoskoczek Szalony
- Stefano Sibaldi – linoskoczek Szalony (głos)
- Aldo Silvani – pan Giraffa
- Cesare Polacco – pan Giraffa (głos)
- Marcella Rovere – wdowa
- Livia Venturini – siostra zakonna
- Mario Passante – kelner
- Alfredo Censi – kelner (głos)
- Anna Primula – matka Gelsominy
- Franca Dominici – matka Gelsominy (głos)
- Pietro Ceccarelli – gospodarz
- Nino Bonanni – gospodarz (głos)
- Nazzareno Zamperla – Neno
- Giovanna Galli – prostytutka w tawernie
- Yami Kamedeva – prostytutka
Analiza krytyczna
Tytuł
Wyrazy tytułowe (rodzajnik z rzeczownikiem) znaczą po włosku „droga, wędrówka”. Tytuł w kontekście akcji filmu ma sens kolokwialnego wyrażenia przyimkowego lub imiesłowu: Na drodze lub Wędrując (co w pełni oddałby zwrot „la strada facendo”). W polskich kinach i telewizji film wyświetlany był pod oryginalnym tytułem, którego nie tłumaczono też w polskich pracach krytycznych[3].
Melodyjnie brzmiący tytuł włoski w wielu krajach nie był tłumaczony w toku dystrybucji kinowej, także w pracach filmoznawczych. We Francji (jak w Polsce) funkcjonuje wersja oryginalna tytułu, zamiast przekładu. W Niemczech stosuje się obocznie tytuł oryginalny i jego zdeformowany przekład: Das Lied der Straße (który ujednoznacznia tytuł w kierunku melodramatycznym). W krajach anglosaskich tytuł tłumaczono jako The Road (Droga).
Styl filmu i przesłanie
Fabuła osnuta jest wokół motywu drogi, a większość zdjęć zrealizowano w plenerze. Film stanowi odrealnioną, poetycką historię o uczuciach i braku umiejętności ich wyrażania, o odpowiedzialności za drugiego człowieka oraz o cierpieniu, osadzoną w realiach powojennych Włoch – ma wymiar gatunkowy paraboli o potrzebie miłości.
Wysmakowane plastycznie czarno-białe zdjęcia (zwłaszcza odrealnione pejzaże), pełna emocji muzyka zaprzyjaźnionego z Fellinim Nino Roty (lirycznym „motywem Gelsominy”) zbliżają styl filmu do realizmu magicznego, czyniąc tę historię przypowieścią, osnutą fabularnie wokół toposu wędrówki[4].
Nagrody i wyróżnienia
Oprócz wyróżnień europejskich, La strada została nagrodzona w 1957 roku Oscarem dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego.
W 1995, z okazji stulecia narodzin kina, film znalazł się na watykańskiej liście 45 filmów fabularnych, które propagują szczególne wartości religijne, moralne lub artystyczne[5][6].
Przypisy
- ↑ Garbicz, Klinowski..., s. 155.
- ↑ Geneviève Agel: Les chemins de Fellini. Paris, Éd. du Cerf, 1958, rozdziały: „La strada” (s. 51-66) Petit hommage à Giulietta Masina (s. 67-69), brak numeru ISBN, książka w jęz. francuskim.
- ↑ Maria Kornatowska: Fellini. Warszawa, Wyd. Artystyczne i Filmowe, 1972, brak numeru ISBN.
- ↑ Chris Wiegand: Federico Fellini. the complete films. Köln, Taschen, 2003, rozdział: Three films of redemption (1954-1957), s. 43-58, ISBN 3-8228-1590-X - książka w jęz. angielskim.
- ↑ Niektóre ważne filmy czyli tzw. lista watykańska. www.kultura.wiara.pl. [dostęp 2010-04-22].
- ↑ usccb.org Film and Broadcasting –Vatican Best Films List (ang.).
Bibliografia
- Adam Garbicz, Jacek Klinowski: Kino, wehikuł magiczny. Przewodnik osiągnięć filmu fabularnego. Podróż druga. 1950-1959. Wyd. I. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987, s. 154-156. ISBN 83-08-01377-5. (pol.).
- The best of video - poradnik: kino, tv, sat., video. Warszawa: Oficyna Wydawnicza COMFORT, 1994.
Linki zewnętrzne
- p
- d
- e
1950-59 |
|
---|---|
1960-69 |
|
1970-79 |
|
1980-90 |
|
- p
- d
- e
1940–1959 |
|
---|---|
1960–1979 |
|
1980–1999 |
|
2000–2019 |
|
2020–2039 |
|
- Wikiprojekt:Filmy
- Britannica: topic/La-strada-film-by-Fellini, topic/La-strada-film-score-by-Rota
- SNL: La_Strada
- DSDE: La_Strada