Liczydło górskie
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||
Rząd | liliowce | ||
Rodzina | liliowate | ||
Rodzaj | liczydło | ||
Gatunek | liczydło górskie | ||
Nazwa systematyczna | |||
Streptopus amplexifolius (L.) DC. J.B.A.M.de Lamarck & A.P.de Candolle, Fl. Franç., éd. 3, 3: 174 (1805)[3] | |||
Synonimy | |||
| |||
|
Liczydło górskie (Streptopus amplexifolius Rich.) – gatunek byliny należący do rodziny liliowatych (Liliaceae). Występuje w Ameryce Północnej, środkowej i południowej Europie oraz we wschodniej Azji[3]. W Polsce rośnie w lasach Sudetów, Karpat, w Górach Świętokrzyskich i na Wyżynie Śląskiej[4].
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Atlas_roslin_pl_Liczyd%C5%82o_g%C3%B3rskie_3325_8530.jpg/180px-Atlas_roslin_pl_Liczyd%C5%82o_g%C3%B3rskie_3325_8530.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Streptopus_amplexifolius_15-p.bot-lilia.strepto-02.jpg/180px-Streptopus_amplexifolius_15-p.bot-lilia.strepto-02.jpg)
- Łodyga
- Charakterystyczna łodyga tej rośliny osiągająca wysokość do 1 m załamuje się w sposób zygzakowaty. Jest kanciasta i przeważnie naga.
- Liście
- Każde załamanie łodygi opatrzone jest podłużnymi liśćmi ułożonymi skrętolegle. Podłużnie jajowate i nagie liście o długości do 10 cm są bezogonkowe, sercowatymi nasadami obejmują łodygę.
- Kwiaty
- W kątach pod spodem liści wyrastają po 1–2 kwiaty na długich, nagich i kolankowato zagiętych szypułkach. Okwiat zbudowany z 6 białych i wolnych działek o długości do 1 cm. 6 pręcików połączonych łącznikiem w kształcie sztyletu. Roślina kwitnie najczęściej w drugiej połowie maja oraz na początku czerwca.
- Owoc
- Pojedyncze owoce w postaci kulistych jagód, które dojrzewając, osiągają średnicę do 1 cm i nabierają krwisto czerwonego koloru. W środku zawierają liczne nasiona.
- Część podziemna
- Posiada czołgające się kłącze.
Biologia i ekologia
Geofit ryzomowy. Występuje w lasach do piętra kosówki, ale główny obszar jego występowania to regiel górny. Rośnie zarówno na podłożu wapiennym, jak i granitowym. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Betulo-Adenostyletea[5].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-13] (ang.).
- ↑ a b c Streptopus amplexifolius (L.) DC., [w:] Plants of the World Online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2024-04-05] .
- ↑ Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, AdamA. Zając, MariaM. Zając (red.), Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 541, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957 .
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
Bibliografia
- Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Kwiaty Tatr. Przewodnik kieszonkowy. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 2003. ISBN 83-7073-385-9.
- Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
- BioLib: 41932
- EoL: 1082285
- EUNIS: 188421
- Flora of North America: 242101972
- FloraWeb: 5807
- GBIF: 2752734
- identyfikator iNaturalist: 79273
- IPNI: 1160363-2
- ITIS: 43044
- NCBI: 134860
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-287538
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:1160363-2
- Tela Botanica: 66482
- identyfikator Tropicos: 18400336
- USDA PLANTS: STAM2