Louise d’Épinay
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 11 marca 1726 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 17 kwietnia 1783 | ||
Narodowość | francuska | ||
Język | |||
Dziedzina sztuki | literatura | ||
|
Louise Florence Pétronille Tardieu d'Esclavelles d’Épinay (ur. 11 marca 1726 w Valenciennes, zm. 17 kwietnia 1783 w Paryżu) – francuska pisarka, znana jednak głównie dzięki intymnym relacjom, które łączyły ją z Jakubem Rousseau oraz Friedrichem von Grimmem, oraz dzięki znajomości z wielu innymi wybitnymi osobistościami jej czasów.
Dzieciństwo i młodość
Louise d’Epinay urodziła się w Valenciennes, we Francji. Jej ojciec, Tardieu d'Esclavelles, był wysokim oficerem piechoty; zginął podczas bitwy, kiedy Louise miała 19 lat. Pisarka wyszła wtedy za mąż za swojego kuzyna Denisa Josepha de La Live d’Epinay. Małżeństwo to nie było jednak szczęśliwe i zakończyło się separacją w 1749. Osiadła wtedy w zamku La Chevrette w dolinie Montmorency, gdzie prowadziła coś w rodzaju salonu literackiego.
Romanse
Pragnąc trwałego związku z Jakubem Rousseau, wybudowała i wyposażyła specjalnie dla niego domek położony w dolinie Montmorency, w pobliżu zamku La Chevrette. Rousseau, który mieszkał tam przez pewien czas, w swoich Wyznaniach napisał, że całkowite zaangażowanie w tym związku leżało po stronie Madame d’Epinay. Ich związek definitywnie zakończył się w 1757, kiedy po jej wyjeździe do Szwajcarii Rousseau wyprowadził się z pustelni (tak nazywał ten dom) i przeniósł się do Montmorency, gdzie mieszkał do 1762.
Trwający od 1755 romans z Grimmem stał się w jej życiu punktem zwrotnym. Pod wpływem Grimma postanowiła wyrwać się z niezbyt komfortowej sytuacji, w której stawiało ją mieszkanie w posiadłości La Chevrette, na terenie której cały czas mieszkał Rousseau. W latach 1757–1759 wybrała się w długą podróż do Genewy, gdzie bywała stałym gościem Voltaire’a jego pałacu Les Délices[1]. Pod kierownictwem Grimma współredagowała Correspondance littéraire, philosophique et critique, korespondencyjny biuletyn rozsyłany do wielu możnych ówczesnej Europy.
Ostatnie lata życia spędziła w La Briche, małym domku w pobliżu La Chevrette w towarzystwie Grimma i małej garstki ludzi pióra.
Przypisy
- ↑ Lucien Perey, Gaston Maugras: La vie intime de Voltaire aux Délices et à Ferney, 1754-1778, d'après des lettres et des documents inédits. Paris: Calmann Lévy, 1892. [dostęp 2017-05-21].
Publikacje
- Conversations d'Émilie (1774) – nagrodzona w 1783 przez Akademię Francuską
- Mémoires et Correspondance de Mme d’Épinay, renfermant un grand nombre de lettres indites de Grimm, de Diderot, et de J.-J. Rousseau, ainsi que des details (1818, wyd. pośmiertnie)
- Lettres a mon fils (Geneva, 1758) i Mes moments heureux (Geneva, 1759) wydane anonimowo
Bibliografia
- Encyclopædia Britannica Eleventh Edition (1910–1911)
- Tadeusz Żeleński-Boy – Mózg i płeć – dzieła zebrane t. IX, wyd. PIW, Warszawa 1957
- ISNI: 0000000110622282
- VIAF: 51720337
- LCCN: n82222291
- GND: 118685015
- NDL: 00557808
- LIBRIS: pm148lg70drk2jr
- BnF: 121076379
- SUDOC: 029452058
- SBN: CUBV060599
- NLA: 35742912
- NKC: xx0162318
- NTA: 070614172
- BIBSYS: 90229858
- CiNii: DA03967585
- Open Library: OL414960A
- PLWABN: 9810570992405606
- NUKAT: n2008128177
- J9U: 987007260978405171
- ΕΒΕ: 237745
- WorldCat: lccn-n82222291
- Britannica: biography/Louise-Florence-Petronille-Tardieu-dEsclavelles-dame-de-La-Live-dEpinay
- Universalis: epinay-louise-marquise-d
- NE.se: louise-florence-d-epinay
- SNL: Louise_Florence_Pétronille_d'_Épinay
- DSDE: Louise-Florence_d'Epinay