Ludwik Zembrzuski
Data i miejsce urodzenia | 6 stycznia 1871 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 20 października 1962 | ||
Miejsce spoczynku | Cmentarz Srebrzysko w Gdańsku | ||
Zawód, zajęcie | chirurg, historyk medycyny, pułkownik lekarz Wojska Polskiego | ||
Alma Mater | Cesarski Uniwersytet Warszawski | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() | |||
|
Ludwik Kacper Melchior Baltazar Zembrzuski (ur. 6 stycznia 1871 w Brzezicach, zm. 20 października 1962 w Malborku) – polski chirurg, historyk medycyny, pułkownik lekarz Wojska Polskiego.
Życiorys
Ukończył rosyjskie Gimnazjum Męskie w Lublinie w 1891. W latach 1891–1897 odbył studia medyczne w Wydziale Lekarskim Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim, a następnie studia uzupełniające w uniwersytecie w Wiedniu. W 1897 otrzymał dyplom lekarski, a w 1925 tytuł doktora medycyny UW, a w 1929 docenta historii i filozofii medycyny UW (praca Dzieje chirurgii w Polsce).
Po ukończeniu studiów medycznych, w latach 1900–1905 pracował jako asystent Oddziału Chirurgicznego Szpitala Wolskiego, a następnie do 1919 był ordynatorem Oddziału Gruźlicy Kostno-Stawowej Miejskiego Szpitala Dziecięcego w Warszawie. W 1914 zrezygnował z czynnej praktyki chirurgicznej z powodu zranienia lewego palca wskazującego podczas operacji, w wyniku czego nastąpiło jego usztywnienie. Był członkiem Ligi Narodowej[1].
W latach 1919–1922 pracował jako szef Wydziału Szpitalnictwa Departamentu Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie[2], a następnie do 1928, jako dyrektor nauk Oficerskiej Szkoły Sanitarnej w Warszawie. Z dniem 30 kwietnia 1928 został przeniesiony w stan spoczynku w stopniu pułkownika[3]. 6 maja 1928 w Zamku Ujazdowskim w Warszawie został uroczyście pożegnany między innymi przez generałów: Stanisława Roupperta, Witolda Horodyńskiego, Wojciecha Rogalskiego[4][5].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Gr%C3%B3b_prof._Ludwika_Zembrzuskiego.jpg/220px-Gr%C3%B3b_prof._Ludwika_Zembrzuskiego.jpg)
W 1932 zorganizował Zakład Historii i Filozofii Medycyny Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego i kierował nim przez kolejnych siedem lat. Mieszkał w Warszawie przy ulicy Sewerynów 5[6]. W 1936 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1947 profesora tytularnego. W latach 1945–1947 kierował katedrą Historii i Filozofii Medycyny Uniwersytetu Lubelskiego.
Od 1936 do 1939 był profesorem i wykładowcą etyki lekarskiej w warszawskiej Akademii Stomatologicznej.
Od 1933 członek korespondent, a od 1951 członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego Warszawskiego[7]. Był ponadto członkiem komisji historycznej nauk przyrodniczych i medycznych Polskiej Akademii Umiejętności, członek honorowy Królewskiego Rumuńskiego Towarzystwa Historii Medycyny, członek Francuskiego Towarzystwa Historii Medycyny[8].
W pracy naukowej zajmował się przede wszystkim historią chirurgii, historią medycyny wojskowej, biografistyką medyczną (był m.in. autorem haseł w Polskim Słowniku Biograficznym), a także filozofią medycyny i należał do polskiej szkoły filozofii medycyny[9].
Pochowany na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku (rejon IX, kwatera profesorów-2-402)[10].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (dwukrotnie: 10 listopada 1928[11], 19 sierpnia 1946[12])
- Złoty Krzyż Zasługi (29 kwietnia 1925)[13]
- Order Zasługi Medycznej I klasy (Rumunia, 1930)[14]
Wybrane prace naukowe
- „Rys dziejów chirurgii wojennej polskiej” (1919)
- „Służba zdrowia w pułku lekkokonnym polskim gwardii Napoleona I” (1925)
- „Służba zdrowia w wojskach starożytnego świata” (1926)
- „Dzieje chirurgii w Polsce” (1927)
- „Dzieje leczenia ran” (1930)
- „Medycyna w dawnej Rosji” (1935)
- „Dzieje kierunków teorii i doktryn filozoficzno-lekarskich” (1935)
- „Biblioteki lekarskie w Polsce” (1948)
Przypisy
- ↑ Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887–1907), Londyn 1964, s. 588.
- ↑ Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r., s. 423, 970.
- ↑ Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 9 z 26 kwietnia 1928 r., s. 179.
- ↑ „Polska Zbrojna” Nr 177 z 7 maja 1928 r. s. 2.
- ↑ Rocznik oficerski 1928, s. 888.
- ↑ Stanisław Konopka, Rocznik Lekarski ..., s. 1176, 1372.
- ↑ Reprezentanci nauk medycznych, zmarli członkowie AU w Krakowie, PAU, TNW i PAN, Katedra Historii Medycyny UJ CM
- ↑ Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 844. [dostęp 2023-03-13].
- ↑ Polska szkoła filozofii medycyny. Przedstawiciele i wybrane teksty źródłowe, pod redakcją Michała Musielaka i Jana Zamojskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2010
- ↑ Ludwik Zembrzuski. cmentarze-gdanskie.pl. [dostęp 2019-01-27].
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 631 „za działalność naukowo-twórczą i organizacyjną w dziedzinie szkolnictwa wojsk służby zdrowia”.
- ↑ M.P. z 1947 r. nr 52, poz. 366 „za zasługi położone na polu działalności oświatowej i kulturalnej”.
- ↑ M.P. z 1925 r. nr 102, poz. 438 „za zasługi położone dla armji na polu służby zdrowia”.
- ↑ Dziennik Personalny MSWoj. Nr 12/1930, s. 250
Bibliografia
- Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego M.S.Wojsk. Nr 37 z 24 września 1921 r.
- Roczniki oficerskie 1923, 1924 i 1928.
- Rocznik oficerski rezerw 1934.
- Stanisław Konopka, Rocznik Lekarski Rzeczypospolitej Polskiej na 1936 rok, Biuro Propagandy Polskiej Medycyny przy Naczelnej Izbie Lekarskiej, Warszawa 1936.
- Wielka Encyklopedia Powszechna PWN (1962–1969).
- Biogramy uczonych polskich, Część VI: Nauki medyczne, zeszyt 2: M–Z (pod redakcją Andrzeja Śródki), Ossolineum, Wrocław 1991.
- Monika Tamborska-Zedlewska, Ludwik Zembrzuski, [w:] Polska szkoła filozofii medycyny. Przedstawiciele i wybrane teksty źródłowe, pod redakcją Michała Musielaka i Jana Zamojskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2010.
- PWN: 4001043