Lumparn
![]() Panorama zatoki | |
Państwo |
|
---|---|
Terytorium autonomiczne |
|
Powierzchnia | ~80[1] km² |
Wymiary | 10 × 10 km |
Głębokość • średnia • maksymalna |
|
![]() Lumparn to duża zatoka w południowo-wschodniej części wyspy | |
Położenie na mapie Wysp Alandzkich ![]() | |
Położenie na mapie Finlandii ![]() | |
![]() |
![]() | |
Ciało niebieskie | Ziemia |
---|---|
Średnica krateru | 9 |
Wiek | ok. 1 Ga |
Lumparn – duża zatoka na wyspie Fasta Åland w archipelagu Wysp Alandzkich.
Geografia
W zatoce Lumparn znajduje się niewiele wysp. Ma ona płaskie dno, zbudowane z piaskowców i wapieni. Z morzem łączą ją głęboko wcięte cieśniny, w tym Slottsundet o długości 4 km i Färjsundet[2].
Pochodzenie i geologia
Najprawdopodobniej około miliarda lat temu, w proterozoiku, w obszar współczesnych Wysp Alandzkich trafiła mała planetoida. W wyniku upadku w skałach osadowych i pokrytym przez nie podłożu krystalicznym powstał krater uderzeniowy o średnicy 9 kilometrów[3]. Krater został następnie przykryty osadami; pomiędzy plejstoceńskimi osadami a podłożem z pokruszonego granitu rapakiwi znajduje się warstwa kambryjskich i ordowickich wapieni, które przetrwały okres erozji lodowcowej[1], co czyni tę zatokę jednym z niewielu miejsc w Finlandii, gdzie występują skamieniałości[4].
Przypisy
- ↑ a b Lumparn impact structure. Uniwersytet Helsiński, Department of Physics, Faculty of Science. [dostęp 2013-06-15]. (ang.).
- ↑ Lumparn. [w:] Uppslagsverket Finland [on-line]. [dostęp 2013-06-15]. (fiń.).
- ↑ Lumparn. Earth Impact Database. [dostęp 2013-06-14]. (ang.).
- ↑ Anneli Uutela: Åländska fossilrika kalkstenar. Naturhistoriska Centralmuseet, Uniwersytet Helsiński, 2006-04-06. [dostęp 2013-06-15]. (szw.).