Marek Maniliusz
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/FieldsMedalFrontArchimedes.jpg/200px-FieldsMedalFrontArchimedes.jpg)
Marek Maniliusz (łac. Marcus Manilius; I wiek naszej ery) – rzymski poeta, astrolog i filozof stoicki. Żył w czasach panowania cesarza Augusta, a potem Tyberiusza.
Maniliusz jest autorem poematu dydaktycznego w 5 księgach na temat astrologii pt. Astronomica. Pierwsza z ksiąg jest poświęcona stworzeniu i strukturze nieba, druga – znakom zodiaku, trzecia – związkom ludzi ze znakami zodiaku, czwarta – wpływowi gwiazd na losy ludzkie, natomiast piąta – powstawaniu innych znaków i ich oddziaływaniu na ludzi. Czwarta księga nie przetrwała do czasów dzisiejszych. Maniliusz wplata w tekst liczne dygresje.
Marek Maniliusz sądził, że światem rządzą wyroki losu: fata regunt orbem (pol. „losy rządzą światem”), co dotyczy zarówno ludzi prostych, jak i ludzi posiadających władzę polityczną. Głosił ponadto, że wszechświatem rządzi rozumna moc boska. Wyznawał stoicyzm i sprzeciwiał się epikureizmowi. Wpływ nań wywarł Lukrecjusz.
Bibliografia
- Zygmunt Kubiak, Literatura Greków i Rzymian, Świat Książki, Warszawa 2003, s. 495.
- Stanisław Stabryła, Historia literatury starożytnej Grecji i Rzymu. Ossolineum, Wrocław 2002, s. 421.
- ISNI: 0000000118560813, 0000000118566289
- VIAF: 22137113, 1152154381007030291411, 100904109, 340144647666135851997, 251043633
- LCCN: n79055083
- GND: 118577077
- NDL: 00448686
- LIBRIS: khwz0pv344257rk
- BnF: 11886875w
- SUDOC: 026662965
- SBN: RAVV015316
- NKC: osd2013771931
- BNE: XX1029392
- NTA: 068517173
- BIBSYS: 90211317
- CiNii: DA00501174
- Open Library: OL351775A
- PLWABN: 9810613746005606
- NUKAT: n97700459
- J9U: 987007265089905171
- PTBNP: 74878
- CANTIC: a10602288
- CONOR: 56661091
- ΕΒΕ: 232953
- LIH: LNB:esI;=Bx
- Britannica: biography/Marcus-Manilius
- Treccani: marco-manilio
- Universalis: manilius-marcus
- NE.se: manilius
- Catalana: 0039769
- Hrvatska enciklopedija: 38632