Mateusz Wielhorski
![]() | |||
Imię i nazwisko | Mateusz Juriewicz Wielhorski | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce urodzenia | 26 kwietnia 1794 | ||
Pochodzenie | polskie | ||
Data i miejsce śmierci | 5 marca 1866 | ||
Instrumenty | wiolonczela | ||
Gatunki | |||
Zawód | wiolonczelista | ||
Instrument | |||
wiolonczela Stradivari the 'Davidoff' (Cremona, 1712) | |||
|
Mateusz Juriewicz Wielhorski, też Matwiej[1] (ros. Матве́й Ю́рьевич Виельго́рский; ur. 15 kwietnia?/26 kwietnia 1794 w Petersburgu, zm. 21 lutego?/5 marca 1866 w Nicei) – rosyjski wiolonczelista polskiego pochodzenia.
Życiorys
Był związany z domem cesarskim w Petersburgu. Syn senatora Jerzego Wincentego Wielhorskiego, młodszy brat Michała Wielhorskiego[1].
Studiował grę na wiolonczeli u Adolpha Meinhardta i Bernarda Romberga. Jako wiolonczelista solista i kameralista odnosił ogromne sukcesy w salonach rosyjskich i europejskich. Jego partnerami byli m.in. Ferenc Liszt, Adolf von Henselt, Henri Vieuxtemps[1][2] .
Po śmierci brata Michała przyjął patronat nad życiem koncertowym w domu i opiekę nad potrzebującymi artystami. Był jednym z kierowników Rosyjskiego Towarzystwa Symfonicznego i Towarzystwa Koncertowego (utworzonych w 1850) oraz współzałożycielem i jednym z pierwszych dyrektorów Rosyjskiego Towarzystwa Muzycznego[2] .
Swoją olbrzymią bibliotekę i cenny zbiór instrumentów zapisał petersburskiemu konserwatorium[1][2] , a wiolonczelę Stradivardiego z 1712 – rektorowi konserwatorium Karłowi Dawydowowi[1]. Instrument ten nazywany jest współcześnie wiolonczela Antonio Stradivari, Cremona, 1712, the 'Davidoff'[3].
Wielu kompozytorów dedykowało mu swoje utwory, m.in. Felix Mendelssohn II Sonatę wiolonczelową D-dur, Anton Rubinstein III Kwartet smyczkowy F-dur, Bernhard Romberg VII Koncert wiolonczelowy C-dur, Stanisław Moniuszko uwerturę Kain. Sam Wielhorski skomponował kilka utworów na instrumenty smyczkowe, z których zachował się jedynie fragment rękopisu Septuoru D-dur, datowany na 4 marca 1858[1].
Przypisy
Bibliografia
- Barbara Chmara-Żaczkiewicz: Wielhorski Matwiej. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 12: W–Ż część biograficzna. Kraków: PWM, 2012, s. 161. ISBN 978-83-224-0935-0. (pol.).
- Geoffrey Norris: Wielhorski [Vel′gorsky, Viyel′gorsky], Count Mateusz [Matvey Yur′yevich]. W: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. W. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.).
- Виельгорский Матвей Юрьевич. [w:] Большая советская энциклопедия [on-line]. [dostęp 2020-02-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-17)]. (ros.).
Linki zewnętrzne
- Mateusz Wielhorski – twórczość tego autora dostępna w bibliotece cyfrowej International Music Score Library Project
- БРЭ: 1912802