Nieciągłość Mohorovičicia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Mohomap.png/330px-Mohomap.png)
Nieciągłość Mohorovičicia (nieciągłość Moho) – termin geologiczny, oznaczający granicę pomiędzy skorupą a płaszczem Ziemi.
Jest to kilkusetmetrowej grubości warstwa przejściowa. Leży na różnych głębokościach. Pod oceanami średnio na głębokości 5–8 km, natomiast pod kontynentami znacznie głębiej – około 35 km[1]. Pod wysokimi górami może leżeć na głębokości nawet do 80 km.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Slice_earth.svg/220px-Slice_earth.svg.png)
Odkryta została w 1909 przez Andriję Mohorovičicia, chorwackiego meteorologa i sejsmologa, który zauważył skokową zmianę prędkości fal sejsmicznych od ok. 7 km/s do nieco powyżej 8 km/s[2][1].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Gros_Morne_moho.jpg/220px-Gros_Morne_moho.jpg)
Warunki panujące w skałach w tej strefie są znane dzięki odsłonięciom sekwencji ofiolitowej – fragmentów skorupy oceanicznej wyniesionych wskutek ruchów tektonicznych. Żadne wiercenia nie dotarły do obecnej nieciągłości Moho. Najgłębszy odwiert na lądzie sięga ponad 12 km pod powierzchnię (SG-3 na Półwyspie Kolskim), a na oceanie – 2111 metrów (statek JOIDES Resolution, odwiert 504B, wschodni Pacyfik[3]) pod dnem. Na początku drugiej połowy XX wieku istniała propozycja wywiercenia otworu w dnie oceanu, który sięgałby do tej nieciągłości (tzw. Projekt MOHOLE), ale z powodu braku środków zaniechano jego realizacji w 1967.
W przeszłości wskutek ruchów tektonicznych w szeregu miejsc na Ziemi doszło do wyniesienia dawnej granicy Moho i jej odsłonięcia (ofiolity). Dzięki nim poznano procesy zachodzące w komorze magmowej prowadzące do powstawania nowej skorupy oceanicznej podczas spreadingu.
Zobacz też
- powierzchnia nieciągłości
- nieciągłość Conrada
- nieciągłość Golicyna
- nieciągłość Repettiego
- nieciągłość Gutenberga
Przypisy
- ↑ a b Przestrzeń geograficzna. W: Leszek Sykulski: Geopolityka. Częstochowa: Grategia, 2014, s. 47. ISBN 978-83-65047-05-2. (pol.).
- ↑ LeszekL. Czechowski LeszekL., Tektonika płyt i konwekcja w płaszczu Ziemi, Warszawa: PWN, 1994, s. 45, ISBN 83-01-11519-X, OCLC 749564383 .
- ↑ A review of the drilling accomplishments achieved by the JOIDES Resolution from 1985 (ODP Legs 100-210) to 2010 (IODP Expeditions 301-328)
Linki zewnętrzne
- Project Mohole
- Mapa głębokości na której leży nieciągłość Moho pod Europą. igf.fuw.edu.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-25)].