Osmolskina
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | zauropsydy | ||
Podgromada | diapsydy | ||
Infragromada | archozauromorfy | ||
(bez rangi) | Archosauriformes | ||
Rodzina | ?Euparkeriidae | ||
Rodzaj | Osmolskina | ||
Gatunki | |||
|
Osmolskina – rodzaj bazalnego przedstawiciela Archosauriformes żyjącego we wczesnym triasie na terenie dzisiejszej Europy. Holotyp (ZPAL R-I/77) Osmolskina czatkowicensis, jedynego gatunku rodzaju, został odkryty w datowanych analizą biostratygraficzną na najprawdopodobniej wczesny olenek osadach w Czatkowicach (osiedle Krzeszowic) niedaleko Krakowa. Obejmuje przednią część kości szczękowej z zachowanym wyrostkiem nosowym. Odkryto także dwieście kości czaszki, w tym kości puszki mózgowej oraz żuchwy, trzydzieści kręgów ze wszystkich odcinków kręgosłupa, pięć kompletnych kości biodrowych, trzydzieści kości kończyn oraz kilkaset kości szkieletu pozaczaszkowego i zębów. Długość czaszki osmolskiny wynosiła około 60 mm, jednak niektóre z odkrytych skamieniałości sugerują, że u większych osobników dochodziła ona do około 120 mm[1].
Zrekonstruowana czaszka oraz materiał pozaczaszkowy osmolskiny wykazują duże podobieństwa do innego wczesnotriasowego archozauromorfa – euparkerii. U przedstawicieli obu rodzajów występowała mozaika cech plezjomorficznych i apomorficznych, nie łączy ich jednak żadna autapomorfia. Borsuk-Białynicka i Evans wstępnie zaklasyfikowały Osmolskina do rodziny Euparkeriidae – podobnie jak rodzaje Dorosuchus i Halazhaisuchus – konkludują jednak, że Euparkeriidae pozostaje monotypowa, gdyż żadnego rodzaju nie można do niej zaklasyfikować z całą pewnością. Autorki stwierdzają, że do momentu rozwiązania tego problemu termin „euparkeridy” odnosi się do nienależących do archozaurów przedstawicieli Archosauriformes bardziej zaawansowanych od proterozuchidów, jednak mniej wyspecjalizowanych od erytrozuchów (Erythrosuchidae) i Proterochampsidae[1]. Analiza filogenetyczna przeprowadzona przez Sookiasa (2016) wykazała istnienie monofiletycznej rodziny Euparkeriidae, do której poza euparkerią należały także rodzaje Osmolskina i Halazhaisuchus oraz gatunek „Turfanosuchus” shageduensis[2].
Osmolskina czatkowicensis została opisana w 2003 roku przez Magdalenę Borsuk-Białynicką oraz Susan Evans. Nazwa rodzajowa honoruje Halszkę Osmólską – polską paleontolog, zaś epitet gatunkowy odnosi się do Czatkowic (obecnie osiedla Krzeszowic), gdzie odnaleziono skamieniałości osmolskiny. Oprócz szczątków Osmolskina czatkowicensis odkryto tam również pozostałości kilku niewielkich lepidozauromorfów i archozauromorfów, przedstawicieli grupy Procolophonia, wczesnych płazów bezogonowych Czatkobatrachus, temnospondyli oraz ryb dwudysznych z rodzaju Gnathorhiza[1].
Przypisy
- ↑ a b c M. Borsuk-Białynicka, S. E. Evans. A basal archosauriform from the Early Triassic of Poland. „Acta Palaeontologica Polonica”. 48 (4), s. 649–652, 2003. (ang.).
- ↑ Roland B. Sookias. The relationships of the Euparkeriidae and the rise of Archosauria. „Royal Society Open Science”. 3 150674, 2016. DOI: 10.1098/rsos.150674. (ang.).