Osoka aloesowata
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | osoka | ||
Gatunek | osoka aloesowata | ||
Nazwa systematyczna | |||
Stratiotes aloides L. Sp. Pl.: 535, 1753 | |||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
|
Osoka aloesowata (Stratiotes aloides L.) – gatunek byliny wodnej z rodziny żabiściekowatych i monotypowego rodzaju osoka Stratiotes. W Polsce gatunek częsty na niżu. Poza tym występuje w niemal całej Europie oraz w północno-zachodniej Azji.
Morfologia
- Pokrój
- Rozeta grubych liści przypominających aloes (stąd nazwa), zanurzonych lub pływających na powierzchni.
- Pęd
- Skrócony, w dolnej części kłącze z licznymi rozłogami i sznurowatymi korzeniami.
- Liście
- Sztywne, mięsiste, siedzące, trójkanciaste, z brzegami kolczasto piłkowanymi.
- Kwiaty
- Rośliny zazwyczaj rozdzielnopłciowe. Kwiaty wyrastają zebrane w kwiatostany usytuowane na szypułach do 30 cm długości. Kwiaty z 3 zielonymi działkami kielicha (do 1,5 cm długości i 1 cm szerokości) oraz z 3 białymi płatkami o średnicy 2–3 cm. Kwiaty męskie w liczbie 2–6 w kwiatostanie wyrastają, każdy na szypule o długości 3–10 cm. Kwiaty żeńskie rosną pojedynczo lub po dwa wewnątrz liściowatej osłony. Słupek ma 6 szyjek, które kończą się widlastym znamieniem. Kwitnie od maja do sierpnia.
- Owoc
- Torebka długości 3–4 cm i grubości 2 cm. Rozmnaża się głównie wegetatywnie, za pomocą rozłogów.
- Pokrój
- Liście
- Pąk kwiatowy
- Kwiat
Biologia i ekologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/Wdzydzki_PK_zbiorowisko_Stratiotes_aloides_05.07.10_p.jpg/220px-Wdzydzki_PK_zbiorowisko_Stratiotes_aloides_05.07.10_p.jpg)
Występuje głównie w eutroficznych wodach stojących – jeziorach, starorzeczach, przy czym preferuje zbiorniki silnie zarastające i wypłycone, z grubą warstwą osadów organicznych. W wodach płynących i na większych głębokościach rośnie zakorzeniona na dnie. Późną jesienią wytwarzają się rozłogi, które zakończone są pączkami zimującymi. W przypadku zamierania rośliny (np. w wyniku braku dostępu światła przez lód), wiosną pływające pączki w toni wodnej są zalążkiem nowej rośliny.
Zastosowanie
Bywa stosowana do karmienia zwierząt hodowlanych i na nawóz[4].
Osoka aleosowata może być uprawiana w zimnowodnym akwarium. Wymaga odpowiednio dużego zbiornika i silnego naświetlenia[5].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-08] (ang.).
- ↑ Stratiotes aloides, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Stanisław Bernatowicz, Paweł Wolny: Botanika dla limnologów i rybaków. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1974, s. 73.
- ↑ Tomasz Wilanowski, Osoka aloesowata, AKWARIUM, Nr. 1–2/86. [dostęp 2011-10-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
Bibliografia
- Stanisław Bernatowicz, Paweł Wolny: Botanika dla limnologów i rybaków. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1974.
- Stanisław Kłosowski, Grzegorz Kłosowski: Rośliny wodne i bagienne. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2001. 83-7073-248-8.
- J9U: 987007532150405171
- Britannica: plant/water-soldier
- BioLib: 41887
- EoL: 1089015
- EUNIS: 186308
- FloraWeb: 5806
- GBIF: 5329192
- identyfikator iNaturalist: 60467
- IPNI: 431936-1
- ITIS: 505383
- NCBI: 55494
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-308859
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:431936-1
- Tela Botanica: 66475
- identyfikator Tropicos: 16100129
- USDA PLANTS: STAL6
- CoL: 52WLH