Owadożer palmowy
Polyboroides typus[1] | |||
A. Smith, 1829 | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ptaki | ||
Podgromada | Neornithes | ||
Infragromada | ptaki neognatyczne | ||
Rząd | szponiaste | ||
Rodzina | jastrzębiowate | ||
Podrodzina | |||
Plemię | Gypaetini | ||
Rodzaj | Polyboroides | ||
Gatunek | owadożer palmowy | ||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
| |||
| |||
|
Owadożer palmowy[3] (Polyboroides typus) – gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Zamieszkuje znaczną część Afryki Subsaharyjskiej. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka
Blisko spokrewniony z owadożerem madagaskarskim (P. radiatus), z którym często bywał łączony w jeden gatunek. Obecnie wyróżnia się dwa podgatunki P. typus[4][5][6]:
- P. t. typus A. Smith, 1829 – wschodni Sudan i Erytrea po Afrykę Wschodnią i na południe po Angolę i RPA
- P. t. pectoralis Sharpe, 1903 – Senegal i Gambia do zachodniego Sudanu, Gabonu i Demokratycznej Republiki Konga
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Polyboroides_typus00%2C_crop.jpg/220px-Polyboroides_typus00%2C_crop.jpg)
Osobniki tego gatunku mają 60–66 cm długości. Jego głowa, skrzydła i brzuch mają odcień szary (końcówki skrzydeł są czarne), ogon jest czarny z pojedynczym białym paskiem[7].
Ekologia i zachowanie
Występuje w wielu różnorodnych siedliskach otwartych i zalesionych, od półpustynnych zarośli, przez lasy nadrzeczne po nizinne lasy deszczowe czy plantacje drzew egzotycznych w południowej Afryce. Na większości zasięgu jest osiadły, na pozostałych terenach sezonowo migruje. Młode osobniki opuszczają swe rodzinne terytoria i rozpraszają się[6].
Gniazdo zbudowane z patyków, wyłożone zielonymi liśćmi i umieszczone na skałach lub drzewach. W zniesieniu zwykle 2 jaja, które są białe i pokryte ciemnymi czerwonobrązowymi plamkami. Rodzice dzielą się obowiązkami związanymi z budowaniem gniazda i inkubacją. Okres inkubacji wynosi około 36 dni. W wyniku kainizmu przeżywa na ogół tylko jedno pisklę. Młode opuszcza gniazdo po około 52 dniach od wyklucia[6].
Jego dietę stanowią małe kręgowce (ssaki, żaby, jaszczurki, jaja i pisklęta ptaków), owady[6], w niektórych rejonach żywi się też owocami palmy oleistej[7], rybami i padliną[6].
Status
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje owadożera palmowego za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Trend liczebności populacji uznaje się za stabilny[2].
Przypisy
- ↑ Polyboroides typus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b Polyboroides typus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: ACCIPITRIDAE Vigors, 1824 - JASTRZĘBIOWATE - KITES, HAWKS AND EAGLES (wersja: 2019-03-24). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2019-10-26].
- ↑ African Harrier-hawk (Polyboroides typus). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-17)]. (ang.).
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hoatzin, New World vultures, Secretarybird, raptors. IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-11-12]. (ang.).
- ↑ a b c d e Species account: African Harrier-hawk Polyboroides typus. [w:] Global Raptor Information Network [on-line]. The Peregrine Fund. [dostęp 2020-11-12]. (ang.).
- ↑ a b Clive Barlow, Tim Wacher: A Field Guide to Birds of the Gambia and Senegal. Pica, 1997. ISBN 978-1-873403-32-7.
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
- Britannica: animal/African-harrier-hawk
- SNL: klatrehauk