Pantera mglista
Neofelis nebulosa[1] | |||
(Griffith, 1821)[2] | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ssaki | ||
Podgromada | żyworodne | ||
Infragromada | |||
Rząd | drapieżne | ||
Podrząd | kotokształtne | ||
Rodzina | kotowate | ||
Podrodzina | pantery | ||
Rodzaj | pantera | ||
Gatunek | pantera mglista | ||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[12] | |||
![]() | |||
Zasięg występowania | |||
![]() | |||
| |||
| |||
|
Pantera mglista[13][14], pantera szara[14] (Neofelis nebulosa) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny panter (Pantherinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae).
Taksonomia
Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1821 brytyjski przyrodnik Edward Griffith nadając mu nazwę Felis nebulosa[2]. Oryginalne miejsce typowe nieznane; prawdopodobnie to Guangdong w Chińskiej Republice Ludowej[15][4]. Holotyp to zwierzę z Exeter ‘Change, w Londonie na które składała się skóra przerobiona na kapelusze, obecnie zaginiona[4]. Neotyp to mały ale dorosły samiec (płasko pofałdowana skóra oraz dobrze zachowana czaszka i żuchwa) o sygnaturze BM 1955.1644 z kolekcji sekcji teriologicznej w Muzeum Historii Naturalnej w Londynie; okaz typowy został zebrany przez brytyjskich zoologów Herberta Christophera Robinsona i Cecila Bodena Klossa w dniu 20 marca 1919 roku w małej wiosce rybackiej Taran (10°35′N 99°14′E/10,583333 99,233333), w prowincji Chumphon w Tajlandii[9][4].
Początkowo uważano, że pantery mgliste występują także na Sumatrze i Borneo. Jednak przeprowadzone w 2007 roku badania materiału genetycznego obu panter wykazały znaczne różnice i pantery żyjące na wyspach zostały uznane za odrębny gatunek, nazwany panterą sundajską (Neofelis diardi)[12][16]. Wyróżnienie podgatunków (nebulosa i macrosceloides) wymaga dodatkowych analiz[16]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten gatunek za monotypowy[16].
Etymologia
- Neofelis: gr. νεος neos „nowy”; rodzaj Felis Linnaeus, 1758 (kot)[17].
- nebulosa: łac. nebulosus „mglisty, pochmurny, ciemny”, od nebula „chmura, mgła”[18].
Zasięg występowania
Pantera mglista występuje w silnie rozdrobnionych populacjach w strefie subhimalajskiej w Nepalu przez północno-wschodnie Indie, południową Chińską Republikę Ludową i Indochiny[19][16].
Morfologia
Długość ciała (bez ogona) 68,6–106,7 cm, długość ogona 61–84,2 cm; masa ciała 11–23 kg (dorosłe samice są mniejsze i lżejsze od dorosłych samców)[19]. Futro krótkie o barwie białoszarej, popielatej lub szarobrązowej. Czoło czarno cętkowane, prążki na policzkach, podłużne linie na karku i dwa czarne paski na grzbiecie. Na głowie, brzuchu i ogonie czarne plamy, koła, rozetki. Długa głowa i ogon, wielkie kły i krótkie kończyny.
Ekologia
- Pokarm
Żywią się przeważnie małpami i ptakami.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Clouded_leopard.jpg/250px-Clouded_leopard.jpg)
- Tryb życia
Gatunek aktywny zarówno w dzień, jak i w nocy. Przez większą część życia przebywa na drzewach.
- Rozmnażanie
Pantery mgliste w okresie godowym łączą się w pary (na ogół są samotnikami). Ciąża samicy trwa 85-95 dni. W dziupli drzewa rodzi najczęściej jedno lub dwa młode, rzadziej do pięciu. Odstawienie po pięciu miesiącach.
- Ochrona i życie w niewoli.
Z powodu kłusownictwa i wycinki lasów tropikalnych gatunek ten jest silnie zagrożony i chroniony prawem międzynarodowym m.in. przepisami konwencji waszyngtońskiej (CITES)
Pantery mgliste żyją w niewoli do 17 lat. W ogrodach zoologicznych na całym świecie znajduje się około 270 osobników[20].
- Ciekawostki
Pantera mglista posiada proporcjonalnie najdłuższe kły spośród wszystkich żyjących kotowatych. Ich długość wynosi ok. 5,1 cm[21].
Pantera mglista i margaj są jedynymi przedstawicielami kotowatych, które potrafią schodzić z drzewa biegiem głową w dół[22].
W 2013 roku po blisko trzynastu latach poszukiwań, zespół tajwańskich zoologów potwierdził wymarcie gatunku w naturalnym środowisku na Tajwanie[23].
Uwagi
- ↑ Młodszy homonim Felis macrocelis Horsfield, 1825.
- ↑ Miejsce typowe: Nepal; holotyp: skóra i czaszka (sygn. BMNH 1845.1.8.211b)[4]; etymologia: epitet gatunkowy Felis macrocelis Horsfield, 1825; gr. -οιδης -oidēs „przypominający”[5].
- ↑ Miejsce typowe: Tajwan; holotyp: skóra i czaszka (sygn. BMNH 1862.12.24.25)[4]; etymologia: gr. βραχυς brakhus krótki; -ουρος -ouros „-ogonowy”, od ουρα oura „ogon”[7].
- ↑ Miejsce typowe: Kanton, Chińska Republika Ludowa; holotyp: skóra kupiona na targu[9]; etymologia: dr Rudolf Emil Mell (1878–1970), niemiecki entomolog, kolekcjoner, pedagog w Chinach[10][11].
Przypisy
- ↑ Neofelis nebulosa, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b c E. Griffith: General and particular descriptions of the vertebrated animals: arranged conformably to the modern discoveries and improvements in zoology. Order Carnivora. London: Printed for Baldwin, Cradock, and Joy, 1821, s. 37. (ang.).
- ↑ S.R. Tickell. Notes on a curious species of Tiger or Jaguar, killed near the Snowy Range, north of Darjeeling. „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 12 (2), s. 815, 1843. (ang.).
- ↑ a b c d e A.C. Kitchener, C. Breitenmoser-Würsten, E. Eizirik, A. Gentry, L. Werdelin, LA. Wilting, N. Yamaguchi, A.V. Abramov, P. Christiansen, C. Driscoll, J.W. Duckworth, W.E. Johnson, S.J. Luo, E. Meijaard, P O’Donoghue, J. Sanderson, K. Seymour, M. Bruford, C. Groves, M. Hoffmann, K. Nowell, Z. Timmons & S. Tobe. A revised taxonomy of the Felidae : The final report of the Cat Classification Task Force of the IUCN Cat Specialist Group. „Cat News”. Special Issue (80), s. 64, 2017. (ang.).
- ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 152.
- ↑ J.E. Gray. Observations on some rare Indian Animals. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 21, s. 192, ryc. xxxviii, 1853. (ang.).
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, brachyurus [dostęp 2022-11-29] .
- ↑ R. Swinhoe. On the Mammals of the Island of Formosa (China). „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1862, s. 352, ryc. 43, 1862. (ang.).
- ↑ a b P. Christiansen & A.C. Kitchener. A neotype of the clouded leopard (Neofelis nebulosa Griffith 1821). „Mammalian Biology”. 76, s. 325–331, 2010. DOI: 10.1016/j.mambio.2010.05.002. (ang.).
- ↑ a b R. Mell. Beiträge zur Fauna Sinica. i. Die Vertebraten Südchinas; Feldlisten und Feldnoten der Säuger, Vögel, Reptilien, Batrachier. „Archiv für Naturgeschichte”. Abteilung A. 88 (10), s. 35, 1922. (niem.).
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, melli [dostęp 2022-11-29] .
- ↑ a b L.L. Grassman L.L. i inni, Neofelis nebulosa, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021, wersja 2022-1 [dostęp 2022-03-24] (ang.).
- ↑ W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 138. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b K. Kowalski (red.), A. Krzanowski, H. Kubiak, B. Rzebik-Kowalska & L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 253, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Neofelis nebulosa. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-03-24].
- ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 398. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
- ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 453, 1904. (ang.).
- ↑ The Key to Scientific Names ↓, nebulosa [dostęp 2022-03-24] .
- ↑ a b M.E. & F.C. Sunquist: Family Felidae (Cats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.).
- ↑ Clouded Leopard Project
- ↑ Garman, A. (1997) Clouded Leopard. Big Cats On Line online
- ↑ GenevièveG. Warnau GenevièveG., Encyklopedia zwierząt, GrzegorzG. Wójcik, ElżbietaE. Kiernicka (tłum.), Zielona Góra: Elżbieta Jarmołkiewicz, 2003, ISBN 83-7117-638-4, OCLC 749604677 .
- ↑ n, Zagrożony wyginięciem gatunek a 4 sierpnia – co ich łączy? [online] [dostęp 2021-08-04] (pol.).
Bibliografia
- Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256, OCLC 637083062 (ang.).
- The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
- J9U: 987007283918405171
- Britannica: animal/clouded-leopard
- SNL: treleopard