Perz
![]() Perz właściwy | |||||
Systematyka[1][2] | |||||
Domena | eukarionty | ||||
---|---|---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||||
Podkrólestwo | |||||
Nadgromada | |||||
Gromada | |||||
Podgromada | |||||
Nadklasa | okrytonasienne | ||||
Klasa | Magnoliopsida | ||||
Nadrząd | liliopodobne (≡ jednoliścienne) | ||||
Rząd | wiechlinowce | ||||
Rodzina | wiechlinowate | ||||
Rodzaj | perz | ||||
Nazwa systematyczna | |||||
Elymus L. Sp. Pl. 83. 1 Mai 1753 | |||||
Typ nomenklatoryczny | |||||
Elymus sibiricus L.[3] | |||||
| |||||
| |||||
| |||||
|
Perz (Elymus) – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych. Obejmuje ponad 170 gatunków[4]. Rośliny te występują na rozległych obszarach strefy umiarkowanej półkuli północnej, z centrum zróżnicowania w Azji (w Chinach występuje 88 gatunków, z czego 62 tylko tam)[4][5][6]. Nieliczne gatunki rosną na obszarach górskich w strefie międzyzwrotnikowej (Ameryka Środkowa i północno-zachodnia część Ameryki Południowej, Wyżyna Abisyńska w Afryce) oraz w klimacie umiarkowanym Ameryki Południowej[4]. Jako introdukowani przedstawiciele rodzaju obecni są w Afryce Południowej i Australii[4]. W Polsce występują cztery gatunki rodzime z tego rodzaju i dwa przejściowo zawlekane (efemerofity)[7].
Różne gatunki z tego rodzaju wykorzystywane są jako dobre rośliny pastewne i ozdobne. Niektóre są uciążliwymi, silnie inwazyjnymi gatunkami i chwastami w uprawach. Dotyczy to zwłaszcza pospolitego także w Polsce perzu właściwego Elymus repens[6].
Systematyka
- Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)
Rodzaj z rodziny wiechlinowatych (Poaceae), rzędu wiechlinowców (Poales)[2]. W obrębie rodziny należy do podrodziny wiechlinowych (Pooideae), plemienia Triticeae[8].
- Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1994–1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa komelinowe (Commelinidae Takht.), nadrząd Juncanae Takht., rząd wiechlinowce (Poales Small), rodzina wiechlinowate (Poaceae (R. Br.) Barnh.), podplemię Elyminae Benth., rodzaj perz (Elymus L.)[9]
- Pozycja rodzaju w systemie Cronquista (1981)
Gromada okrytonasienne, klasa jednoliścienne, podklasa komelinowe, rząd ciborowce, rodzina wiechlinowate, podrodzina jęczmieniowe, plemię jęczmieniowe, podplemię Hordeinae.
- Gatunki flory Polski[7]
- perz psi Elymus caninus (L.) L.
- perz siny Elymus hispidus (Opiz) Meldris
- perz sitowy Elymus farctus (Viv.) Runemark ex Meldris
- perz właściwy Elymus repens (L.) Gould.
- perz ościsty Elymus athericus (Link) Kerguélen – efemerofit
- perz kanadyjski Elymus canadensis L. – efemerofit
- Wykaz gatunków
Osobny artykuł: Lista gatunków z rodzaju perz.
Zobacz też
- perzyk (Agropyron)
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ a b Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-01-26] (ang.).
- ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-19].
- ↑ a b c d e Elymus L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-07-21].
- ↑ Elymus. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2011-01-26]. (ang.).
- ↑ a b David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 327, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
- ↑ a b ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ. i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 74-75, ISBN 978-83-62975-45-7 .
- ↑ Poaceae (grass family). [w:] Taxonomy Browser [on-line]. The National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2011-01-26]. (ang.).
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Elymus. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-18]. (ang.).
- J9U: 987007530052105171
- Britannica: plant/wild-rye
- БРЭ: 1927341
- SNL: Elymus