Peter Sculthorpe
Imię i nazwisko | Peter Joshua Sculthorpe |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | 29 kwietnia 1929 |
Pochodzenie | australijskie |
Data i miejsce śmierci | 8 sierpnia 2014 |
Gatunki | |
Zawód | kompozytor |
Odznaczenia | |
![]() ![]() | |
Strona internetowa |
Peter Joshua Sculthorpe (ur. 29 kwietnia 1929 w Launceston[1][2], zm. 8 sierpnia 2014 w Sydney[3]) – australijski kompozytor.
Życiorys
Studiował grę na kontrabasie przy University of Melbourne (1947–1951)[4]. Po ukończeniu studiów wrócił na rodzinną Tasmanię i rozpoczął studia nad muzyką Aborygenów[4]. Jako kompozytor zadebiutował na festiwalu Międzynarodowego Towarzystwa Muzyki Współczesnej w Baden-Baden w 1955 roku Sonatiną na fortepian[4]. Otrzymawszy stypendium University of Melbourne uczył się w latach 1958–1960 w Wadham College w Oksfordzie u Edmunda Rubbry i Egona Wellesza[4]. Od 1963 roku wykładał kompozycję i etnomuzykologię na University of Sydney[4]. Wykładał gościnnie na Yale University (1966–1967) i University of Sussex (1972–1973)[1]. Laureat Alfred Hill Memorial Prize (1964), Encyclopaedia Britannica Award for the Arts (1969)[4] i Sir Bernard Heinze Award (1994)[1]. Doktor honoris causa University of Tasmania (1969), University of Sussex (1989) i University of Melbourne (1989)[1]. W 1991 roku wybrany został na członka Australian Academy of the Humanities (1991)[1].
Kawaler (1970) i oficer (1977) Orderu Imperium Brytyjskiego[1]. Odznaczony Medalem Srebrnego Jubileuszu Królowej Elżbiety II (1977)[1] i Orderem Australii (2001)[5].
Twórczość
Po początkowych zainteresowaniach europejską awangardą muzyczną szybko zdystansował się od typowych dla muzyki współczesnej technik takich jak atonalność czy serializm[1][4]. Posługiwał się uproszczonym językiem dźwiękowym, dając prymat melodii[4]. Silny wpływ na twórczość Sculthorpe’a wywarły rdzenne tematy australijskie, kultura i sztuka Aborygenów, sięgał też po elementy muzyki balijskiej i japońskiej[1][4]. W swojej muzyce operował powtórzeniami nieskomplikowanych akordów i statyczną, płaszczyznową harmonią[4]. Często opracowywał nowe wersje wcześniejszych utworów lub czasem ich części, przeznaczając je na inny aparat wykonawczy[4].
Wybrane kompozycje
(na podstawie materiałów źródłowych[1][4])
Utwory orkiestrowe
- Irkanda IV na skrzypce, perkusję i smyczki (1961)
- Small Town (1963, zrewid. 1976)
- Sun Music I (1965)
- Sun Music II: Ketjak (1966)
- Sun Music III: Anniversary Music (1967)
- Sun Music IV: From Tabuh Tabuhan (1968)
- Music for Japan na orkiestrę i didgeridoo (1970)
- Overture for a Happy Occasion (1970)
- Lament na smyczki (1976), także wersja na wiolonczelę i smyczki (1991)
- Port Essington na trio smyczkowe i orkiestrę smyczkową (1977)
- Mangrove (1979)
- Cantares na gitarę flamenco, gitarę klasyczną solo, 3 gitary akustyczne, 4 gitary elektryczne, gitarę basową i kwartet smyczkowy (1979)
- Koncert fortepianowy (1983)
- 3 sonaty na smyczki (I 1983, II 1988, III Jabiru Dreaming 1994)
- Little Suite na smyczki (1983)
- Sun Song (1984)
- Burke and Willis Suite na orkiestrę symfoniczną (1985), także wersja na orkiestrę dętą (1986)
- Earth Cry (1986), także wersja na kwartet smyczkowy i didgeridoo (1994)
- Autumn Song na smyczki (1986)
- Kakadu (1988)
- Nourlangie na gitarę, perkusję i smyczki (1989)
- Little Nourlangie na organy i orkiestrę (1990)
- From Uluru (1991)
- Nangaloar (1991)
- Awake Glad Heart! na 2 trąbki, wiolonczelę i smyczki (1992)
- Memento mori (1992–1993)
- Darwin Marching (1995)
- Little Requiem na koto i smyczki (1996)
- Port Arthur in Memoriam na trąbkę lub obój i smyczki (1996)
- Love-Song na gitarę i smyczki (1997)
- Cello Dreaming na wiolonczelę z amplifikacją, smyczki i perkusję (1998)
- Great Sandy Island (1998)
- Rockpool Dreaming na saksofon sopranowy i smyczki (1999)
- My Country Childhood (1999)
- Gondwana- Land (1999)
Utwory kameralne
- 15 kwartetów smyczkowych (I 1947, II 1948, III 1949, IV 1950, V Irkanda II 1959, VI 1964–1965, VII Red Landscape 1966 zrewid. 1994, VIII String Quartet Music 1968, IX 1975, X 1983, XI Jabiru Dreaming 1990, XII 1994, XIII Island Dreaming z mezzosopranem 1996, XIV 1998, XV 1999)
- The Loneliness of Bunjil na trio smyczkowe (1954, zrewid. 1964)
- Irkanda I na skrzypce (1955)
- Sonata na altówkę i perkusję (1960)
- Irkanda III na trio fortepianowe (1961)
- Tabuh Tabuhan na kwintet dęty i perkusję (1968)
- Dream na dowolne instrumenty i dowolną liczbę wykonawców (1970)
- How the Stars Were Made na 4 perkusje (1971)
- Alone na skrzypce (1976)
- Landscape II na fortepian z amplifikacją i trio smyczkowe (1978)
- Little Serenade na kwartet smyczkowy (1978)
- Requiem na wiolonczelę (1979)
- Tailitnama Song na 5 wykonawców (1981)
- Dhilile na 4 perkusje (1981)
- Songs of Sea and Sky na klarnet i fortepian (1987)
- Sun Song na 4 perkusje (1989)
- Threnody (In memoriam Stuart Challender) na wiolonczelę (1991)
- Tropic na 6 wykonawców (1992)
- Dream Tracks na klarnet, skrzypce i fortepian (1992)
- From Saibai na skrzypce i fortepian (1993)
- Into the Dreaming na gitarę (1994)
- Chorale na 8 wiolonczel (1994)
- Simori na flet i gitarę (1995)
Utwory fortepianowe
- Sonatina (1954)
- 2 Easy Pieces (1958, 1968)
- Callabonna (1963)
- Landscape I na fortepian z amplifikacją i taśmę (1971)
- Night Pieces (1971)
- Koto Music I–II na fortepian z amplifikacją i taśmę (1976)
- 4 Pieces na duo fortepianowe (1979)
- Mountains (1980)
- Nocturnal (1983)
- A Little Book of Hours (1998)
Utwory wokalno-instrumentalne
- Sun Music na chór, fortepian i perkusję (1966)
- Morning Song for the Christ Child na chór (1966)
- Sea Chant na głosy unisono i orkiestrę (1968)
- Autumn Song na chór (1968)
- Love 200 na 2 śpiewaków, zespół rockowy i orkiestrę (1970)
- The Song of Tailitnama na głos wysoki, 6 wiolonczel i perkusję (1974), także wersja na głos średni i fortepian (1984)
- The Fifth Continent na recytatora i orkiestrę (1976)
- Child of Australia na sopran, recytatora, chór i orkiestrę (1988)
- The Birthday of Thy King na chór (1988)
- Psalm 150 na głosy wysokie i inne głosy ad libitum i/lub instrumenty (1996)
- Maranoa Lullaby na mezzosopran i kwartet smyczkowy (1996)
- Love Thoughts na sopran, 2 recytatorów i zespół kameralny (1998)
Utwory sceniczne
- balet Sun Music (wyst. Sydney 1968)
- muzyka do sztuki teatralnej Rites of Passage (1972–1973)
- opera telewizyjna Quiros (wyk. telewizja ABC, 1982)
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j Baker’s Biographical Dictionary of Musicians. T. Volume 5 Pisc–Stra. New York: Schirmer Books, 2001, s. 3262–3263. ISBN 0-02-865530-3.
- ↑ Melvin P. Unger: Historical Dictionary of Choral Music. Lanham: Scarecrow Press, 2010, s. 400. ISBN 978-0-8108-5751-3.
- ↑ Peter Sculthorpe: Prolific Australian composer dies aged 85. abc.net.au, 2014-08-08. [dostęp 2024-02-04]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 9. Część biograficzna s–sł. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 2007, s. 206. ISBN 978-83-224-0865-0.
- ↑ Linsie Tan: Tasmiania. Frenchs Forest: Redback Publishing, 2017, s. 23. ISBN 978-0-9946247-5-8.
- ISNI: 0000000109366621
- VIAF: 112624318
- LCCN: n83021212
- GND: 123028949
- NDL: 01066331
- LIBRIS: vs68c71d1s1xc30
- BnF: 139252218
- SUDOC: 08069053X
- NLA: 36175963
- NKC: pna2005311875
- BNE: XX1318811
- NTA: 07369276X
- BIBSYS: 6057376
- CiNii: DA06658419
- PLWABN: 9810581274005606
- NUKAT: n2008084909
- J9U: 987007403013905171
- LNB: 000150760
- CONOR: 65100131
- LIH: LNB:BATi;=BW
- PWN: 3973398